IV KO 18/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą umorzenia dochodzenia w sprawie o czyn z art. 277 k.k. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, ponieważ skarżącym jest sędzia sądu właściwego miejscowo.
Sąd Rejonowy w Częstochowie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej umorzenia dochodzenia w sprawie o czyn z art. 277 k.k. do innego sądu równorzędnego. Powodem była sytuacja, w której jeden ze skarżących, X.Y., jest sędzią orzekającym w Sądzie Rejonowym w Częstochowie. Sąd Rejonowy argumentował, że rozpoznanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy mogłoby wywołać w opinii społecznej przekonanie o stronniczości i negatywnie wpłynąć na wizerunek wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do Sądu Rejonowego w Myszkowie.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Częstochowie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie o czyn z art. 277 k.k. (przesunięcie znaku granicznego nieruchomości). Kluczową okolicznością uzasadniającą wniosek było to, że jeden ze skarżących, X.Y., jest sędzią Sądu Rejonowego w Częstochowie. Sąd Rejonowy argumentował, że rozpoznanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy mogłoby budzić wątpliwości co do obiektywizmu i wpływać negatywnie na odbiór społeczny orzeczenia, szkodząc wizerunkowi wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, uznał, że zastosowanie art. 37 § 1 k.p.k. jest uzasadnione w sytuacjach, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku obiektywizmu. W szczególności wskazano na przypadki, gdy sędzia danego sądu jest uczestnikiem postępowania. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, stwierdzając, że przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w Myszkowie jest zgodne z dobrem wymiaru sprawiedliwości i pozwoli uniknąć potencjalnych wątpliwości co do bezstronności sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w sytuacji, gdy skarżący jest sędzią sądu miejscowo właściwego, aby zapobiec potencjalnym wątpliwościom co do obiektywizmu i utrzymać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której skarżący jest sędzią sądu właściwego do rozpoznania sprawy, może w odbiorze społecznym rodzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. Powołując się na orzecznictwo, podkreślono, że art. 37 § 1 k.p.k. ma zastosowanie w przypadkach mogących wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku obiektywizmu, co jest zgodne z dobrem wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględniono wniosek i przekazano sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X.Y. | osoba_fizyczna | skarżący |
| X.1 Y.1 | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w sytuacjach wyjątkowych, gdy przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym w celu zapobieżenia wątpliwościom co do obiektywizmu sądu.
Pomocnicze
k.k. art. 277
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący jest sędzią Sądu Rejonowego w Częstochowie, co może budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Rozpoznanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy mogłoby negatywnie wpłynąć na odbiór społeczny i wizerunek wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy.
Godne uwagi sformułowania
w celu zapobieżenia tego rodzaju potencjalnym opiniom, szkodzącym wizerunkowi wymiaru sprawiedliwości rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez Sąd miejscowo właściwy rzeczywiście mogłoby, przede wszystkim w odbiorze społecznym, wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu tego organu zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają tylko takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w aspekcie zewnętrznym przekonanie – chociażby mylne – o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny
Skład orzekający
Stanisław Stankiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności gdy sędzia jest stroną postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sędzia jest stroną postępowania przed sądem, w którym orzeka.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja społeczna wymiaru sprawiedliwości i jak sądy dbają o zachowanie pozorów bezstronności, nawet w sytuacjach, gdy sędzia jest stroną postępowania.
“Sędzia nie może sądzić własnej sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sprawa trafia do innego sądu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KO 18/25 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie z zażalenia X.Y. i X.1 Y.1 na postanowienie z dnia 28 listopada 2024 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie o czyn z art. 277 k.k., sygn. akt [...] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 marca 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt XI Kp 34/25, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Myszkowie. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Częstochowie, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy z zażalenia X.Y. i X.1 Y.1 na postanowienie z dnia 28 listopada 2024 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie o czyn z art. 277 k.k., sygn. akt [...] ( sygn. akt XI Kp 34/25), innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przedmiotem umorzonego postępowania było przesunięcie znaku granicznego nieruchomości należącej do X.Y. i X.1 Y.1 Podkreślono również, iż X.Y. jest sędzią Sądu Rejonowego w Częstochowie (orzeka w IV Wydziale Karnym), zaś powyższa okoliczność przemawia za tym, że sąd właściwy „nie powinien wypowiadać się w niniejszej sprawie ani co do możliwości wniesienia zażalenia, jak i jego merytorycznej zasadności”. Rzecz bowiem w tym, iż „odbiór społeczny orzeczenia wydanego przez innego sędziego Sądu Rejonowego w Częstochowie w tej sprawie, byłby zapewne negatywny, oparty na przekonaniu o stronniczości organów wymiaru sprawiedliwości”. Zatem „w celu zapobieżenia tego rodzaju potencjalnym opiniom, szkodzącym wizerunkowi wymiaru sprawiedliwości”, zasadne jest wystąpienie do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W sytuacji przedstawionej przez Sąd Rejonowy w Częstochowie rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez Sąd miejscowo właściwy rzeczywiście mogłoby, przede wszystkim w odbiorze społecznym, wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu tego organu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają tylko takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w aspekcie zewnętrznym przekonanie – chociażby mylne – o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienia SN: z 13 lipca 1995 r., III KO 34/05, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z 17 maja 2006 r., II KO 27/06; z 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07). Wśród okoliczności uzasadniających skorzystanie z instytucji z art. 37 k.p.k. wskazuje się również i te wypadki, gdy sędzia sądu właściwego jest uczestnikiem postępowania, np. pokrzywdzonym, a rozstrzygnięciu podlega kwestia zasadności umorzenia postępowania karnego czy odmowy wszczęcia postępowania karnego (zob. m.in. postanowienia SN: 12 lutego 2009 r., IV KO 7/09; z 20 stycznia 2022 r., IV KO 171/21; z 14 marca 2023 r., V KO 15/23; 14 listopada 2024 r., II KO 159/24). W świetle powyższych uwarunkowań należy zgodzić się z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu wniosku Sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Taki szczególny układ procesowy jaki ma miejsce w niniejszej sprawie, a więc sytuacja, gdy skarżącym jest sędzią sądu miejscowo właściwego do rozpoznania zażalenia, mógłby rzeczywiście w opinii społecznej rodzić uzasadnione wątpliwości o braku warunków do jej bezstronnego rozpoznania. Tym samym, pozostawienie tej sprawy do rozpoznania w Sądzie właściwym, nie sprzyjałoby realizacji istotnego, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości celu, jakim jest również potrzeba ukształtowania w opinii publicznej przekonania o obiektywizmie i bezstronności sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę. Mając zatem na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości uznać należy, że zaistniała określona w art. 37 § 1 k.p.k. wyjątkowa przesłanka do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Myszkowie. Z tych też względów Sąd Najwyższy, orzekł jak w sentencji. [WB] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI