IV KO 170/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku sądu rejonowego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej oskarżenia sędziego innemu sądowi, uznając brak podstaw do wyłączenia.
Sąd Rejonowy Katowice – Wschód zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej, w której oskarżyciel prywatny J.K. oskarżył sędzię Sądu Okręgowego X.Y. o zniesławienie, innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, argumentując, że sam fakt oskarżenia sędziego sądu nadrzędnego nie rodzi automatycznie wątpliwości co do bezstronności wszystkich sędziów danego okręgu, zwłaszcza gdy nie ma między nimi zależności służbowej.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego Katowice – Wschód o przekazanie sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła prywatnego aktu oskarżenia wniesionego przez J.K. przeciwko Sędzi Sądu Okręgowego w Katowicach X.Y. o popełnienie przestępstwa zniesławienia (art. 212 § 1 k.k.). Sąd Rejonowy uzasadniał wniosek możliwością zrodzenia się w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności sędziów. Sąd Najwyższy nie podzielił tego stanowiska. Wskazał, że sam fakt, iż postępowanie dotyczy sędziego sądu nadrzędnego, nie przesądza o konieczności przekazania sprawy, zwłaszcza gdy wszyscy sędziowie w danym okręgu są w identycznej sytuacji. Podkreślono brak zależności służbowej między sędzią sądu rejonowego a sędzią sądu okręgowego w kontekście rozpoznawanej sprawy. Sąd Najwyższy zaznaczył, że jeśli istnieją inne względy uzasadniające wyłączenie sędziego, powinny one zostać rozstrzygnięte w trybie właściwych przepisów Kodeksu postępowania karnego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt oskarżenia sędziego sądu nadrzędnego nie stanowi automatycznie podstawy do przekazania sprawy, jeśli nie ma zależności służbowej i wszyscy sędziowie w okręgu są w podobnej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że możliwość zrodzenia się wątpliwości co do bezstronności nie jest automatyczna w sytuacji oskarżenia sędziego sądu nadrzędnego, zwłaszcza gdy nie ma zależności służbowej między sędziami i wszyscy w danym okręgu są w identycznej sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy Katowice – Wschód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.K. | osoba_fizyczna | oskarżyciel prywatny |
| Sędzia Sądu Okręgowego w Katowicach X.Y. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 37 § §1
Kodeks postępowania karnego
Przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § §1
Kodeks postępowania karnego
Względy, które mogą uzasadniać wyłączenie sędziego.
k.p.k. art. 42 § §1
Kodeks postępowania karnego
Tryb rozstrzygania kwestii wyłączenia sędziego.
k.k. art. 212 § §1
Kodeks karny
Przestępstwo zniesławienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak automatycznej podstawy do przekazania sprawy tylko z powodu oskarżenia sędziego sądu nadrzędnego. Brak zależności służbowej między sędzią sądu rejonowego a sędzią sądu okręgowego. Wszyscy sędziowie w okręgu są w identycznej sytuacji, co podważa argument o wątpliwościach co do bezstronności. Możliwość rozstrzygnięcia innych względów wyłączenia w trybie art. 42 § 1 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Możliwość zrodzenia się w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności wszystkich sędziów danego sądu z powodu oskarżenia sędziego sądu nadrzędnego.
Godne uwagi sformułowania
sam fakt, że postępowanie dotyczy sędziego sądu nadrzędnego nad właściwym do rozpoznania sprawy nie oznacza automatycznie konieczności przyjęcia, iż spełnione zostały przesłanki z art. 37§1 k.p.k. poprzez możliwość zrodzenia się w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności wszystkich sędziów danego sądu. Nie można tu przede wszystkim podzielić stanowiska, że istnieje jakakolwiek zależność czy „podległość” pomiędzy sędzią Sądu Rejonowego Katowice – Wschód w Katowicach orzekającym w wydziale karnym a Sędzią X.Y., która rozpoznawała sprawę oskarżyciela prywatnego w postępowaniu cywilnym.
Skład orzekający
Jerzy Grubba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przekazania sprawy karnej na podstawie art. 37 § 1 k.p.k., zwłaszcza w kontekście oskarżenia sędziego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oskarżenia sędziego sądu nadrzędnego i braku zależności służbowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy relacji między sędziami i potencjalnych konfliktów interesów, co może być ciekawe dla prawników zajmujących się prawem karnym i etyką sędziowską.
“Czy oskarżenie sędziego automatycznie wyłącza sąd z rozpoznania sprawy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KO 170/25 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie z oskarżenia oskarżyciela prywatnego J.K. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 listopada 2025r. wniosku Sądu Rejonowego Katowice – Wschód w Katowicach z dnia 26 września 2025r., sygn. akt IV K 711/25 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37§1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku UZASADNIENIE Wniosek Sądu Rejonowego nie jest zasadny. Postanowieniem z dnia 26 września 2025r. Sąd Rejonowy Katowice – Wschód w Katowicach zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z powołaniem się na okoliczność, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest prywatny akt oskarżenia wniesiony przez J.K., którym oskarża on Sędzię Sądu Okręgowego w Katowicach X.Y.. o popełnienie przestępstwa z art. 212§1 k.k. W ocenie Sądu Najwyższego sam fakt, że postępowanie dotyczy sędziego sądu nadrzędnego nad właściwym do rozpoznania sprawy nie oznacza automatycznie konieczności przyjęcia, iż spełnione zostały przesłanki z art. 37§1 k.p.k. poprzez możliwość zrodzenia się w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności wszystkich sędziów danego sądu. Trudno bowiem przyjąć, że z powodu wpłynięcia takiego aktu oskarżenia sprawy tej nie będzie mógł rozpoznać żaden sąd w okręgu SO Katowice. Wszak wszyscy sędziowie tego okręgu są w identycznej sytuacji. Nie można tu przede wszystkim podzielić stanowiska, że istnieje jakakolwiek zależność czy „podległość” pomiędzy sędzią Sądu Rejonowego Katowice – Wschód w Katowicach orzekającym w wydziale karnym a Sędzią X.Y.., która rozpoznawała sprawę oskarżyciela prywatnego w postępowaniu cywilnym. Stąd nie można podzielić argumentacji przedstawionej w postanowieniu Sądu Rejonowego. O ile zaś w sprawie zachodzą inne względy wynikające z dyspozycji art. 41§1 k.p.k., winny one zostać rozstrzygnięte w trybie art. 42§1 k.p.k. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [WB] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI