Orzeczenie · 2025-07-21

IV KO 17/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-07-21
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłośćkrajowa rada sądownictwakrsart 41 kpkart 6 ekpcart 45 konstytucjipraworządność

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał na posiedzeniu w dniu 21 lipca 2025 r. wniosek skazanego M.G. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. od rozpoznania sprawy o sygnaturze akt IV KO 17/25. Wniosek ten był uzasadniony zarzutem braku spełnienia przez sędziego P.K. wymogów bezstronności i niezawisłości, wynikającym z faktu jego powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, odwołując się do własnego orzecznictwa oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, uznał, że okoliczności związane z procedurą powołania sędziego P.K. mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. W konsekwencji, orzekanie przez tego sędziego mogłoby prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co stanowiłoby naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd podkreślił, że taka sytuacja prowadziłaby do uznania sądu za nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy zaznaczył, że przywołane orzecznictwo ETPC i SN w tej materii jest obszerne i nie wymaga ponownego przytaczania. W związku z tym, postanowiono wyłączyć sędziego P.K. od udziału w sprawie. Sąd odniósł się również do uchwały SN z 10 października 2024 r. (III CZP 44/23), wskazując, że nie ma ona zastosowania w tej sprawie, gdyż została wydana przez sędziów powołanych w tej samej wadliwej procedurze i nie może przełamać zasady dotyczącej skutków orzekania przez sędziów powołanych przy udziale KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego ze względu na wadliwość procedury jego powołania, w kontekście standardów konstytucyjnych i konwencyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziego SN przy udziale KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. i orzecznictwa ETPC w tym zakresie.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sędzia Sądu Najwyższego powołany przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. może orzekać w sprawie, czy jego powołanie rodzi uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności i niezawisłości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia ulega wyłączeniu, jeśli istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, a orzekanie przez niego mogłoby prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sposób powołania sędziego P.K. do SN, przy udziale KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r., narusza standardy konstytucyjne i konwencyjne dotyczące bezstronności i niezawisłości sędziego, co uzasadnia jego wyłączenie od udziału w sprawie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
M.G.

Strony

NazwaTypRola
M.G.osoba_fizycznaskazany
P.K.osoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, lub gdy orzekanie przez sędziego mogłoby realnie prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), której przepisy dotyczą sposobu ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa i postępowania przed nią.

k.k. art. 165 § § 1 pkt. 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy nienależytej obsady sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powołanie sędziego P.K. do Sądu Najwyższego nastąpiło w procedurze, która narusza standardy konstytucyjne i konwencyjne dotyczące bezstronności i niezawisłości sędziego. • Orzekanie przez sędziego powołanego w wadliwej procedurze mogłoby prowadzić do uznania sądu za nienależycie obsadzony.

Godne uwagi sformułowania

mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności • naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że skład orzekający z udziałem sędziego nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą • sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • nie może przełamać zasady dotyczącej skutków orzekania przez sędziów SN powołanych przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.

Skład orzekający

Andrzej Tomczyk

przewodniczący

P.K.

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego ze względu na wadliwość procedury jego powołania, w kontekście standardów konstytucyjnych i konwencyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziego SN przy udziale KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. i orzecznictwa ETPC w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i sposobu powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.

Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony z powodu sposobu powołania. Czy to koniec problemów z praworządnością?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst