IV KO 168/19

Sąd Najwyższy2020-01-30
SNKarnewłaściwość sąduŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość miejscowasąd najwyższykodeks postępowania karnegodobro wymiaru sprawiedliwościrzetelny procesrozsądny termin

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną z Sądu Rejonowego w R. do Sądu Rejonowego w G. ze względu na długoterminowy pobyt oskarżonego w ośrodku w G., uniemożliwiający jego doprowadzenie na rozprawy.

Sąd Rejonowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej oskarżonego P. P. do innego sądu równorzędnego. Głównym powodem była konieczność zapewnienia rzetelnego procesu i rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, co było utrudnione przez długoterminowy, nieokreślony pobyt oskarżonego w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym w G. oraz znaczną odległość od R. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do Sądu Rejonowego w G., który jest właściwy miejscowo dla ośrodka, gdzie przebywa oskarżony.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w R. o przekazanie sprawy karnej oskarżonego P. P. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że oskarżony przebywa długoterminowo w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym w G., który jest jedynym tego typu ośrodkiem w kraju. Znaczna odległość między G. a R. oraz niemożliwość przetransportowania oskarżonego do innego ośrodka uniemożliwiały jego doprowadzenie na rozprawy w R. w rozsądnym terminie. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k. oraz utrwalone orzecznictwo, uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym prawo do rzetelnego procesu i rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, uzasadnia odejście od zasady właściwości miejscowej. W związku z tym, postanowił uwzględnić wniosek i przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G., który jest właściwy miejscowo dla ośrodka, gdzie przebywa oskarżony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym prawo do rzetelnego procesu i rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w opisanej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że potrzeba doprowadzenia do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie mieści się w pojęciu dobra wymiaru sprawiedliwości, które uzasadnia odejście od reguł właściwości miejscowej. Długoterminowy pobyt oskarżonego w ośrodku w G., znaczna odległość od R. i brak możliwości przetransportowania oskarżonego uniemożliwiały rozpoznanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy, co uzasadniało przekazanie jej do Sądu Rejonowego w G.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono wniosek i przekazano sprawę

Strony

NazwaTypRola
P. P.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ma charakter wyjątku i powinna być stosowana w sytuacjach, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym realizacja prawa do rzetelnego procesu i rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarancja konstytucyjnego prawa do rzetelnego procesu.

EKPC art. 6 § ust. 1

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Gwarancja prawa do rzetelnego procesu.

k.p.k. art. 2 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Dyrektywa nakazująca dążenie do rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długoterminowy pobyt oskarżonego w ośrodku w G. uniemożliwia jego doprowadzenie na rozprawy w R. Znaczna odległość między G. a R. wyklucza jednorazowe doprowadzanie oskarżonego. Potrzeba rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie mieści się w pojęciu dobra wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości rzetelny proces rozpoznanie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki rozpoznanie sprawy w rozsądnym terminie

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na długoterminowy pobyt oskarżonego w ośrodku specjalistycznym i konieczność zapewnienia rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pobytem w ośrodku zapobiegania zachowaniom dyssocjalnym i odległością od sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z zapewnieniem rzetelnego procesu w sytuacjach, gdy oskarżony przebywa w specjalistycznym ośrodku, co może być interesujące dla prawników procesowych.

Gdy oskarżony trafia do ośrodka w G., a rozprawa czeka w R. – Sąd Najwyższy decyduje o przeniesieniu sprawy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KO 168/19
POSTANOWIENIE
Dnia 30 stycznia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
w sprawie
P. P.
oskarżonego o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 stycznia 2020 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w R.
zawartego w postanowieniu z dnia 9 grudnia 2019 r., sygn. akt III K (…)
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego w R.  o sygn. akt III K (…) do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G..
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2019 r. Sąd Rejonowy
w R.
,
wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy oskarżonego P. P.  o sygn. akt III K (…) innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w G..
W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku Sąd Rejonowy wskazał, że okolicznością przemawiającą za skorzystaniem z instytucji unormowanej w art. 37 k.p.k. jest fakt, iż oskarżony przebywa aktualnie w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym w G., zaś pobyt oskarżonego w tym ośrodku jest pobytem długoterminowym, niemożliwym z góry do określenia. Ośrodek ten jest jedynym tego typu ośrodkiem w kraju, stąd  też niemożliwym jest przetransportowanie oskarżonego do podobnego ośrodka położonego w pobliżu Sądu Rejonowego w  R.. Z uwagi na znaczną odległość pomiędzy G.  a R.  wykluczone jest również  jednorazowe doprowadzanie oskarżonego na poszczególne terminy rozprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątku od zasady właściwości miejscowej sądu i powinna mieć zastosowane jedynie w szczególnych przypadkach – w sytuacjach, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości odnosi się także do realizacji konstytucyjnego i konwencyjnego prawa do rzetelnego procesu, którego jedną z gwarancji jest rozpoznanie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPC). W Kodeksie postępowania karnego zamieszczono również dyrektywę nakazującą dążenie do rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie (art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k.).
W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że potrzeba doprowadzenia w ogóle, a przy tym w rozsądnym terminie, do rozpoznania sprawy danego oskarżonego, mieści się w pojęciu dobra wymiaru sprawiedliwości, które w art. 37 k.p.k. uzasadnia odejście od reguł określenia właściwości miejscowej sądu związanej z miejscem popełnienia czynu. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 października 2008 r., II KO 78/08, LEX nr 465871). W ocenie Sądu Najwyższego, sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, oceniana przez pryzmat „dobra wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu przywołanego przepisu art. 37 k.p.k., uzasadnia przekazanie sprawy, innemu aniżeli miejscowo właściwy, sądowi równorzędnemu, Sądowi Rejonowemu w G.. W zakresie właściwości miejscowej tego Sądu znajduje się bowiem Krajowy Ośrodek Zwalczania Zachowań Dyssocjalnych w G., w którym aktualnie przebywa oskarżony. Z uwagi na brak z góry określonego okresu pobytu w ww. ośrodku, znaczny dystans dzielący miasta G. i R., uniemożliwiający jednorazowe dowożenie oskarżonego na poszczególne terminy rozpraw do R.  i brak możliwości przetransportowania oskarżonego do innego tego typu ośrodka położonego bliżej właściwego miejscowo Sądu Rejonowego, tj. z uwagi  na brak możliwości rozpoznania tej sprawy przez sąd miejscowo właściwy, ale równocześnie możliwość jej rozstrzygnięcia w innym, równorzędnym sądzie, Sąd Najwyższy zdecydował o uwzględnieniu wniosku Sądu Rejonowego w R.  i przekazaniu niniejszej sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G..
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI