IV KO 164/21

Sąd Najwyższy2021-12-17
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd rejonowybezstronnośćdobro wymiaru sprawiedliwościart. 37 k.p.k.ksiądzznana osoba

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej księdza innemu sądowi, uznając go za bezzasadny.

Sąd Rejonowy w M. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej znanego w lokalnej społeczności księdza innemu sądowi, argumentując, że jego funkcja społeczna może wpływać na bezstronność rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, podkreślając, że przepis art. 37 k.p.k. nie podlega interpretacji rozszerzającej, a podnoszone okoliczności nie stwarzają wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego.

Sąd Rejonowy w M. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej, w której oskarżony pełnił funkcję znanego w lokalnej społeczności księdza, do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy argumentował, że funkcja oskarżonego wymaga zaufania publicznego i powszechnej znajomości, co mogłoby stwarzać pozory braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy w tym sądzie. Sąd Najwyższy uznał wniosek za oczywiście bezzasadny. Podkreślono, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie podlega interpretacji rozszerzającej. Kryterium "dobra wymiaru sprawiedliwości" obejmuje nie tylko realne zagrożenie obiektywizmu, ale także sprawność postępowania. Sąd Najwyższy stwierdził, że okoliczność pełnienia przez oskarżonego funkcji księdza w pobliskiej miejscowości nie stanowi podstawy do wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego i wykracza poza dyspozycję art. 37 k.p.k. Autorytet sądu buduje sprawne i bezstronne postępowanie, a nie unikanie rozpoznania sprawy z powodu społecznej pozycji oskarżonego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, podnoszona okoliczność nie jest wystarczająca do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 37 k.p.k. jest przepisem szczególnym i nie podlega interpretacji rozszerzającej. Kryterium "dobra wymiaru sprawiedliwości" wymaga realnego zagrożenia obiektywizmu lub sprawności postępowania. Znajomość oskarżonego w lokalnej społeczności i pełniona przez niego funkcja nie stwarzają wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego i wykraczają poza dyspozycję przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w M. (wniosek odrzucony)

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ma charakter wyjątkowy i nie podlega interpretacji rozszerzającej. Kryterium "dobra wymiaru sprawiedliwości" przejawia się w realnym zagrożeniu obiektywizmu lub sprawności postępowania.

Pomocnicze

k.k. art. 238

Kodeks karny

k.k. art. 233 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 37 k.p.k. nie podlega interpretacji rozszerzającej. Kryterium "dobra wymiaru sprawiedliwości" wymaga realnego zagrożenia obiektywizmu lub sprawności postępowania. Znajomość oskarżonego w lokalnej społeczności i pełniona funkcja nie stwarzają wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego. Troska o dobro oskarżonego wykracza poza granice art. 37 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Funkcja oskarżonego (ksiądz) i jego znajomość w lokalnej społeczności mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy w sądzie właściwym.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 37 k.p.k., jako wyjątkowy, nie podlega interpretacji rozszerzającej Kryterium "dobra wymiaru sprawiedliwości", uzasadniające korzystanie z właściwości delegacyjnej na podstawie wskazanego przepisu, przejawia się nie tylko w realnym zagrożeniu obiektywizmu w orzekaniu o odpowiedzialności karnej, lecz także w równie realnym zagrożeniu sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania sądowego Autorytet sądu buduje sprawne, bez zbędnej zwłoki, przeprowadzenie każdego postępowania i wydanie, na podstawie wnikliwej i bezstronnej oceny dowodów, sprawiedliwego orzeczenia

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście wniosków o przekazanie sprawy ze względu na społeczną pozycję oskarżonego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy, gdzie argumentacja opiera się na społecznej pozycji oskarżonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jakie kryteria sądy biorą pod uwagę przy wnioskach o przekazanie sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy bycie znanym księdzem w małej miejscowości może uniemożliwić sprawiedliwy proces? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KO 164/21
POSTANOWIENIE
Dnia 17 grudnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński
w sprawie
A. S.
,
oskarżonego o czyn z art. 238 k.k. i art. 233 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 grudnia 2021 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w M.
z dnia 8 listopada 2021 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
,
na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2021r., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w M., na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
.
Uzasadniając wniosek wskazano, że oskarżony jest znanym w środowisku księdzem, który pełnił posługę w parafii w M., a obecnie w parafii w R. K., tj. miejscowości, która znajduje się w niewielkiej odległości od M.. Zdaniem Sądu wnioskującego „
funkcja, którą oskarżony sprawuje wiąże się z koniecznością posiadania zaufania publicznego, powoduje, że osoba taka jest powszechnie znana w lokalnej społeczności
”, zatem rozpoznanie sprawy przez Sąd właściwy mogłoby stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania w tym sądzie sprawy w sposób bezstronny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie zasługuje na uwzględnienie, jako oczywiście bezzasadny.
Sąd Najwyższy, w utrwalonym orzecznictwie, niejednokrotnie podkreślał, że przepis art. 37 k.p.k., jako wyjątkowy, nie podlega interpretacji rozszerzającej. Kryterium "dobra wymiaru sprawiedliwości", uzasadniające korzystanie z właściwości delegacyjnej na podstawie wskazanego przepisu, przejawia się nie tylko w realnym zagrożeniu obiektywizmu w orzekaniu o odpowiedzialności karnej, lecz także w równie realnym zagrożeniu sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania sądowego, realizującego ustawowy postulat rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (vide: postanowienie SN z dnia 14.06.2018r., sygn. akt V KO 35/18, LEX nr 2509717). Przekazanie sprawy może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy w sprawie występują takie szczególne, uprawdopodobnione okoliczności, że mogą one zasadnie stwarzać w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do obiektywnego jej rozpoznania w danym sądzie oraz o tym, że przekazanie sprawy stworzy lepsze możliwości do sprawnego jej rozstrzygnięcia.
Podnoszona przez Sąd wnioskujący okoliczność dotycząca tego, że oskarżony pełni posługę księdza w okolicznej miejscowości, w sposób oczywisty nie jest okolicznością stwarzającą wątpliwości o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w Sądzie właściwym. Prezentowana przez ten Sąd troska o dobro oskarżonego - poprzez stwierdzenie, że: „funkcja, którą oskarżony sprawuje wiąże się z koniecznością posiadania zaufania publicznego, powoduje, że osoba taka jest powszechnie znana w lokalnej społeczności” - wykracza poza granice dyspozycji art. 37 k.p.k. Ponadto okoliczności podnoszone we wniosku wręcz wskazują na konieczność rozpoznania niniejszej sprawy przez Sąd miejscowo właściwy. Nie ma przy tym żadnych okoliczności uzasadniających wystąpienie wątpliwości odnośnie do bezstronności tego sądu.
Autorytet sądu buduje sprawne, bez zbędnej zwłoki, przeprowadzenie każdego postępowania i wydanie, na podstawie wnikliwej i bezstronnej oceny dowodów, sprawiedliwego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2009 r., III KO 81/09, OSNKW 2010, z. 2, poz. 20).
Wobec powyższego orzeczono jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI