IV KO 16/19

Sąd Najwyższy2019-03-20
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd rejonowyart. 37 k.p.k.dobro wymiaru sprawiedliwościobiektywizmreferendarz sądowyzażalenieodmowa wszczęcia śledztwa

Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o przekazanie sprawy do innego sądu, uznając, że zarzuty wobec referendarza sądowego mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo.

Sąd Rejonowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko referendarzowi sądowemu tegoż sądu. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty wobec referendarza mogą wpływać na postrzeganie obiektywizmu sądu, dlatego uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi rejonowemu, kierując się dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w R. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Wniosek dotyczył rozpoznania zażalenia na postanowienie Prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przestępstw popełnionych przez referendarza sądowego Sądu Rejonowego w R. Sąd Najwyższy podkreślił, że stosowanie art. 37 k.p.k. jest wyjątkiem i wymaga wykazania, że dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. W ocenie Sądu Najwyższego, sytuacja, w której zarzuty dotyczą referendarza sądowego pracującego w danym sądzie, może budzić w odbiorze społecznym uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Aby uniknąć takich wątpliwości i zapewnić autorytet wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sytuacja, w której zarzuty dotyczą referendarza sądowego wykonującego obowiązki w danym sądzie, może budzić w odbiorze społecznym uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Aby uniknąć takich wątpliwości i zapewnić autorytet wymiaru sprawiedliwości, należy przekazać sprawę innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono wniosek o przekazanie sprawy

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w R.

Strony

NazwaTypRola
P. S.A.spółkawnioskodawca

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten może być stosowany wyjątkowo, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga odstępstwa od zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd, w szczególności gdy mogą istnieć wątpliwości co do obiektywizmu orzekania.

Pomocnicze

Konstytucja art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd, od której art. 37 k.p.k. stanowi odstępstwo.

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący nadużycia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego.

k.k. art. 300 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący udaremnienia lub utrudnienia zaspokojenia wierzyciela.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty wobec referendarza sądowego mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu sądu właściwego miejscowo. Potrzeba uniknięcia sugestii o nieobiektywnym prowadzeniu procesu. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga wykluczenia wątpliwości co do obiektywizmu.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości brak warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy wykluczenie mogących powstać wątpliwości

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy zarzuty dotyczą pracownika sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarzutów wobec referendarza sądowego i potencjalnego wpływu na obiektywizm sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy dba o pozory obiektywizmu i zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, nawet w sytuacjach, gdy zarzuty dotyczą osób blisko związanych z sądem.

Czy sędzia może sądzić kolegę? Sąd Najwyższy o obiektywizmie w sprawach referendarzy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 16/19
POSTANOWIENIE
Dnia 20 marca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
w sprawie zainicjowanej zażaleniem pełnomocnika
P. S.A. z siedzibą w W.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 20 marca 2019 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w R.
zawartego w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II Kp
[…]
,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 24 stycznia 2019 r. Sąd Rejonowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazania sprawy o sygn. akt II Kp
[…]
do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi, w trybie art. 37 k.p.k. podnosząc, że
przedmiotem tego postępowania jest rozpoznanie zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla miasta R. z dnia 13 września 2018 r. o odmowie wszczęcia śledztwa o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. i art. 300 § 1 k.k., które miał popełnić referendarz sądowy Sądu Rejonowego w R..
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w R. zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć należy, że korzystanie z właściwości delegacyjnej w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji) w sytuacji, gdy zostanie wykazane przez sąd inicjujący to postępowanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2012 r., III KO 102/12, LEX nr 1231575). Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie konsekwentnie wyraża stanowisko, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają tylko takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie - chociażby mylne - o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/05, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z dnia 17 maja 2006 r., II KO 27/06, LEX nr 186944; z dnia 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07, LEX nr 282245).
Przedmiotem postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w R. jest rozpoznanie zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla miasta R. z dnia 13 września 2018 r. o odmowie wszczęcia śledztwa o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. i art. 300 § 1 k.k., które miał popełnić referendarz sądowy Sądu Rejonowego w R. w ramach wykonania swoich obowiązków służbowych.
W ocenie Sądu Najwyższego sytuacja, w której czyn zarzucony dotyczy osoby referendarza sądowego wykonującego swoje obowiązki służbowe na terenie Sądu Rejonowego w R., mającego styczność osobistą i zawodową z sędziami orzekającymi w tym Sądzie powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w R., co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2018 roku, KO 41/18, LEX nr 2506137). Jest prawdopodobne, że w razie rozstrzygania przedmiotowej sprawy przez wyżej wymieniony sąd mogłoby powstać przekonanie, o braku warunków do jej rozstrzygnięcia w sposób obiektywny. Tymczasem dobrem wymiaru sprawiedliwości, stanowiącym przesłankę skorzystania z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. jest również, a może nawet przede wszystkim, potrzeba uniknięcia jakichkolwiek sugestii, że proces w danej sprawie mógłby być prowadzony w sposób nieobiektywny (por. postanowienie SN z dnia 2 lipca 2003 r., sygn. akt III KO 20/03). Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ma zatem w niniejszej sprawie na celu wykluczenie mogących powstać wątpliwości w tym zakresie.
Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI