IV KO 157/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Okręgowego o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi, uznając, że relacje świadka z sędziami nie stanowią podstawy do wątpliwości co do obiektywizmu.
Sąd Okręgowy w Gliwicach wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na fakt, że kluczowym świadkiem jest adwokat, który jest szwagrem oskarżonego i pozostaje w bliskich kontaktach zawodowych z sędziami tego sądu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, argumentując, że status świadka, a nie strony, nie podważa obiektywizmu sądu, a znajomości sędziów ze świadkami nie są podstawą do wyłączenia sprawy.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Gliwicach o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek uzasadniono tym, że w sprawie oskarżony M. G. jest szwagrem adwokata X.Y., który miał zachęcać pokrzywdzonego do udzielenia pożyczki i jest głównym świadkiem. Dodatkowo, sąd okręgowy wskazał na liczne przypadki wyłączenia sędziów z powodu ich relacji z adwokatem X.Y. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k., uznał, że sytuacja ta nie uzasadnia przekazania sprawy. Podkreślono, że adwokat występuje jako świadek, a jego relacje z sędziami nie mogą podważać kompetencji sądu do obiektywnego orzekania. Sąd Najwyższy stwierdził, że znajomości zawodowe i towarzyskie sędziów ze świadkami nie są podstawą do przekazania sprawy innemu sądowi, a dobro wymiaru sprawiedliwości nie wymaga takiego kroku w tej sytuacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie relacje nie stanowią podstawy do przekazania sprawy, jeśli świadek nie jest stroną postępowania, a sąd jest w stanie orzekać obiektywnie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że status świadka, a nie strony, nie wpływa na obiektywizm sądu. Znajomości sędziów ze świadkami nie są podstawą do przekazania sprawy, a dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest zagrożone w takiej sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w Gliwicach (wniosek odrzucony)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| B. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M. G. | osoba_fizyczna | szwagier oskarżonego |
| X.Y. | osoba_fizyczna | świadek, adwokat |
| J. M. | osoba_fizyczna | świadek |
| r.pr. A. S. | osoba_fizyczna | pełnomocnik pokrzywdzonego |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis ma charakter wyjątkowy i wymaga realnych okoliczności zagrażających dobru wymiaru sprawiedliwości, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku obiektywizmu.
Pomocnicze
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadek nie jest stroną postępowania. Relacje zawodowe i towarzyskie świadka z sędziami nie muszą wpływać na obiektywizm sądu. Dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest zagrożone w sytuacji, gdy sąd jest w stanie ocenić materiał dowodowy obiektywnie.
Odrzucone argumenty
Świadek jest spowinowacony z oskarżonym. Świadek pozostaje w ścisłych kontaktach zawodowych i towarzyskich z sędziami sądu. Wcześniejsze wnioski o wyłączenie sędziów były uwzględniane.
Godne uwagi sformułowania
Autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości niewątpliwie wymagają, aby Sąd ten nie popadał w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego postępowania z powodów prezentowanych we wniosku. Ewentualne znajomości zawodowe i towarzyskie sędziów z innymi osobami, występującymi w konkretnej sprawie w charakterze świadków, nie mogą być w ogóle rozważane na gruncie art. 37 k.p.k.
Skład orzekający
Andrzej Tomczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście relacji świadka z sędziami oraz ocena wpływu tych relacji na obiektywizm orzekania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy świadek jest osobą blisko związaną z oskarżonym, ale nie jest stroną postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają potencjalne konflikty interesów i relacje między uczestnikami postępowania a sędziami, co jest istotne dla zrozumienia funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
“Czy znajomości sędziego ze świadkiem dyskwalifikują sąd? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KO 157/25 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie M. G. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu 13 listopada 2025 r. wniosku Sądu Okręgowego w Gliwicach o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Pierwotnie do Sądu Rejonowego w Gliwicach wpłynął złożony przez r.pr. A. S. , jako pełnomocnika pokrzywdzonego B. K. , subsydiarny akt oskarżenia przeciwko M. G. , oskarżonego o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Z uwagi jednak na niewłaściwość rzeczową, niniejszą sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach, jako właściwemu miejscowo i rzeczowo oraz zarejestrowano pod sygnaturą IV K 243/22. Postanowieniem z 18 września 2025 r. Sąd ten zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadniając wniosek wywiódł, że „W sprawie oskarżony M. G. stanął pod ww. zarzutem polegającym na tym, że w dniu 30 czerwca 2018 r. w G. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził pokrzywdzonego B. K. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez udzielenie oskarżonemu pożyczki pieniężnej w kwocie 300.000 zł, poprzez wprowadzenie go w błąd co do zamiaru i możliwości wywiązania się z tegoż zobowiązania. Co istotne i co wynika z akt sprawy, głównymi świadkami w przedmiotowej sprawie są czynny adw. X.Y. oraz jego siostra J. M. , zaś oskarżony to jego szwagier. Według ustaleń, X.Y. nie tylko miał sporządzać wszystkie dokumenty związane z przedmiotową pożyczką, ale również miał aktywnie zachęcać pokrzywdzonego do jej udzielenia. Z relacji pokrzywdzonego B. K. wynika, że to właśnie X.Y. , działając z własnej inicjatywy, przekonywał go o stabilnej sytuacji finansowej oskarżonego oraz o krótkoterminowym charakterze zobowiązania, które miało zostać spłacone w ciągu 6-8 tygodni. J. M. również brała udział w rozmowach dotyczących pożyczki, wspierając zapewnienia swojego męża — oskarżonego. Pokrzywdzony podkreślił, że zdecydował o udzieleniu środków głównie na podstawie rekomendacji X.Y., którego zna zarówno z relacji zawodowych, jak i osobistych.” Następnie wskazał, że „Kolejni wyznaczani przez SLPS sędziowie referenci składali wnioski o wyłączenie od rozpoznania sprawy z powołując się na relacje łączące ich z adw. X.Y. . Dotychczas uwzględniono wszystkie wnioski o wyłączenie sędziów w osobach B. K. , A. C. , S. S. , K. F. , A. Z. i A. C. .” W podsumowaniu, wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi motywował faktem, iż w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania świadkiem jest spowinowacony z oskarżonym M. G. - adw. X.Y. , pozostający w ścisłych kontaktach zawodowych i towarzyskich z sędziami tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Nie budzi wątpliwości, że stosowanie przepisu art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por.: postanowienia Sądu Najwyższego z: 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9 -10, poz. 68 i 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, R-OSNKW 2008, poz. 2280). Wystąpienie takich okoliczności sygnalizuje w przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy w Gliwicach, a mianowicie świadkiem w rozpoznawanej sprawie jest spowinowacony z oskarżonym M. G. - adw. X.Y. , który pozostaje w ścisłych kontaktach zawodowych i towarzyskich z sędziami tego Sądu. Wbrew stanowisku Sądu Okręgowego w Gliwicach taka sytuacja w odbiorze społecznym nie mogłaby wywołać przekonania o możliwości braku obiektywizmu orzekających w tej sprawie sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach. Adwokat X.Y. występuje bowiem w niniejszej sprawie jako świadek, a nie jako strona postępowania. Ma on zatem obowiązek składania zgodnych z prawdą zeznań, a rolą Sądu Okręgowego w Gliwicach jest ich ocena i analiza pod kątem całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości niewątpliwie wymagają, aby Sąd ten nie popadał w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego postępowania z powodów prezentowanych we wniosku. Realia przedstawionej przez Sąd Okręgowy w Gliwicach sprawy nie nakazują zatem przyjęcia, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Za uwzględnieniem wniosku nie mogły także przemawiać bliskie kontakty sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach z adw. X.Y. . Ewentualne znajomości zawodowe i towarzyskie sędziów z innymi osobami, występującymi w konkretnej sprawie w charakterze świadków, nie mogą być w ogóle rozważane na gruncie art. 37 k.p.k. Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI