III KO 4/21

Sąd Najwyższy2021-02-04
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaSąd Najwyższypostanowieniebezzasadność wnioskuKodeks postępowania karnegośrodki nadzwyczajne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kolejnego wniosku o wznowienie postępowania złożonego przez skazanego R.M., uznając go za oczywiście bezzasadny.

Skazany R.M. złożył kolejny, szósty już wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem. Wniosek ten, podobnie jak poprzednie, został uznany przez Sąd Najwyższy za oczywiście bezzasadny ze względu na brak wskazania nowych okoliczności lub dowodów, które nie byłyby już przedmiotem analizy w poprzednich postępowaniach. Sąd odmówił przyjęcia wniosku bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego R.M. o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem utrzymującym w mocy wyrok skazujący za zabójstwo. Skazany w lakonicznym uzasadnieniu wniosku podniósł, że nie popełnił przypisanej mu zbrodni i domagał się przyznania mu obrońcy z urzędu. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. Uzasadnienie opiera się na stanowisku Sądu Najwyższego, że wznowienie postępowania jest środkiem nadzwyczajnym, możliwym do uruchomienia tylko na podstawie ściśle określonych przesłanek ustawowych (art. 540 k.p.k. i nast.). Sąd podkreślił, że skazany jest zobowiązany do uprawdopodobnienia podstaw wznowienia, a jego wniosek, będący już szóstym tego typu, nie zawierał żadnych nowych okoliczności ani dowodów, które nie byłyby już przedmiotem oceny sądów w poprzednich postępowaniach. Sąd wskazał, że argumenty podnoszone przez skazanego, dotyczące zeznań jego zmarłej żony czy miejsca zbrodni, były już analizowane w apelacji i nie znalazły potwierdzenia. W związku z oczywistą bezzasadnością wniosku, Sąd Najwyższy nie widział potrzeby wzywania do usunięcia braków formalnych ani wyznaczania obrońcy z urzędu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na art. 545 § 3 k.p.k., który nakłada obowiązek wstępnej kontroli wniosku o wznowienie postępowania pod kątem jego oczywistej bezzasadności. W przypadku stwierdzenia takiej bezzasadności, sąd może odmówić przyjęcia wniosku bez przeprowadzania dalszych czynności procesowych, takich jak wzywanie do uzupełnienia braków czy wyznaczanie obrońcy z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić przyjęcia wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w domyśle)

Strony

NazwaTypRola
R. M.osoba_fizycznaskazany
G. E.osoba_fizycznaofiara
K. Z.osoba_fizycznaświadkini (zmarła)

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten nakłada na sąd obowiązek wstępnej kontroli wniosku o wznowienie postępowania pod kątem jego oczywistej bezzasadności i umożliwia odmowę przyjęcia wniosku bez wzywania do usunięcia braków formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika taka bezzasadność.

Pomocnicze

k.p.k. art. 540

Kodeks postępowania karnego

Katalog podstaw wznowienia postępowania.

k.p.k. art. 540a

Kodeks postępowania karnego

Katalog podstaw wznowienia postępowania.

k.p.k. art. 540b

Kodeks postępowania karnego

Katalog podstaw wznowienia postępowania.

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Katalog podstaw wznowienia postępowania.

k.k. art. 148 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa zabójstwa.

k.k. art. 31 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy okoliczności wyłączających lub łagodzących odpowiedzialność karną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny, gdyż nie zawiera nowych okoliczności ani dowodów, które nie byłyby już przedmiotem analizy sądów. Skazany nie uprawdopodobnił istnienia podstaw do wznowienia postępowania. Powtarzanie argumentacji z poprzednich postępowań nie stanowi podstawy do wznowienia.

Godne uwagi sformułowania

instytucja wznowienia postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia wniosek o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności skazany traktuje instytucje wznowienia postępowania jako szansę na ponowienie przeprowadzonego już w jego sprawie prawomocnie postępowania regulacja wstępnej kontroli wniosku o wznowienie postępowania zawarta w art. 545 § 3 k.p.k. wprowadzona została po to, aby wyeliminować konieczność przeprowadzania różnego rodzaju czynności procesowych związanych z wnioskiem, który w stopniu oczywistym nie może doprowadzić do wznowienia.

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego, w szczególności art. 545 § 3 k.p.k. dotyczącego kontroli wniosków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnego składania bezzasadnych wniosków o wznowienie postępowania przez skazanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury odrzucania kolejnego, bezzasadnego wniosku o wznowienie postępowania. Choć pokazuje mechanizmy prawne, brakuje w niej elementów zaskoczenia czy szerszego znaczenia dla ogółu.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt III KO 4/21
POSTANOWIENIE
Dnia 4 lutego 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 lutego 2021 r.,
‎
kwestii przyjęcia wniosku skazanego z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. R. M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 stycznia 2016 r. sygn. akt II AKa (…) utrzymującego wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 31 sierpnia 2015 r., sygn. akt II K (…),
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
Skazany R. M. pismem z dnia 16 grudnia 2020 r. zwrócił się do Sądu Okręgowego w W. z wnioskiem o wznowienie postępowania w powyżej wskazanej sprawie. W lakonicznym uzasadnieniu tegoż pisma zapewnił, iż nie zabił i nie popełnił przypisanej mu zbrodni zabójstwa G. E., a także wskazał na zaistniałe w sprawie okoliczności, które – w jego ocenie – świadczą o tym, że należy „przyjrzeć się jego sprawie dokładnie i przyznać z urzędu obrońcę”.
S
ąd Najwyższy zważył, co następuje.
Z treści wniosku o wznowienie postępowania wynika jego oczywista bezzasadność. Dlatego też
nale
żało odm
ó
wić jego przyjęcia bez wzywania do usunięcia jego brak
ó
w formalnych.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowane jest jednoznaczne stanowisko, że instytucja wznowienia postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środk
ó
w zaskarżenia, kt
ó
rych procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie. Katalog okoliczności otwierających drogę do wystąpienia z inicjatywą wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia zawierają przepisy
art. 540
k.p.k.,
art. 540a
k.p.k.,
art. 540b
k.p.k.,
art. 542 § 3
k.p.k. Zaznaczyć przy tym należy, że w
art. 545 § 3
k.p.k. ustawodawca sformułował obowiązek dokonywania kontroli wniosku o wznowienie postępowania z punktu widzenia jego ewentualnej oczywistej bezzasadności. Z brzmienia tego przepisu wynika, że sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika, bez wzywania do usunięcia jego brak
ó
w formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczeg
ó
lności odwołującego się do okoliczności, kt
ó
re były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Decydująca jednak jest sama treść wniosku o wznowienie, kt
ó
ry mo
że być oczywiście bezzasadny z różnych powod
ó
w, na co wskazuje użyte wyrażenie "w szczeg
ó
lności".
Oczywista bezzasadno
ść wniosku złożonego w niniejszej sprawie wynika przede wszystkim z jego treści. Taką ocenę implikuje wręcz tylko takie uzasadnienie tego wniosku, które zaprezentował skazany. A to przecież to na nim ciąży obowiązek co najmniej uprawdopodobnienia zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania, w rozumieniu wymogów wskazanych w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego, zwłaszcza w art. 540 § 1 , 2 i 3 k.p.k. , co dopiero warunkuje możliwość wyznaczenia mu adwokata z urzędu dla sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania, bądź też sporządzenia opinii o braku podstaw do dokonania tej czynności.
Przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania jest kolejnym, już szóstym, który skazany sporządził. Wszystkie poprzednie wnioski uznano za oczywiście bezzasadne i odmówiono ich przyjęcia - w trybie art. 545 § 3 k.p.k.
Zestawienie treści pisma skazanego inicjującego niniejsze postępowanie z treścią przywołanych przez niego wyroków obydwu Sądów i uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego pozwala wnioskować o tym, że skazany traktuje instytucje wznowienia postępowania jako szansę na ponowienie przeprowadzonego już w jego sprawie prawomocnie postępowania. Świadczy o tym przywoływanie przez niego (i to w sposób bardzo ogólnikowy i bez wyjaśniającej   intencje argumentacji) tych okoliczności i dowodów , które były już przedmiotem oceny orzekających w sprawie sądów (np. zeznania jego zmarłej żony K. Z., czy też przywołane przez skazanego opinie, a także kwestia „gdzie i kiedy i w jakich okolicznościach doznał G. E. obrażeń”).
Dodać należy, że w apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w W. kwestionowała ona zasadność dokonanej przez ten Sąd oceny zeznań K. Z., jak też niewyjaśnienie „miejsca zbrodni”. Sąd Apelacyjny – jak wynika z treści jego rozstrzygnięcia – owych zarzutów i zgłaszanych w związku z nimi wątpliwości nie podzielił.
Brak jest zatem jakichkolwiek dopuszczalnych podstaw do uznania zasadności zgłoszonego przez skazanego w przedmiotowym wniosku żądania – tym bardziej tylko w taki sposób uzasadnionego.
Podkreślenia przy tym wymaga, że regulacja wstępnej kontroli wniosku o wznowienie postępowania zawarta w
art. 545 § 3
k.p.k. wprowadzona została po to, aby wyeliminować konieczność przeprowadzania różnego rodzaju czynności procesowych związanych z wnioskiem, kt
ó
ry w stopniu oczywistym nie może doprowadzić do wznowienia. Niezasadne jest więc wyznaczanie obrońcy z urzędu, skoro skazany nie podał w swoim wniosku okoliczności, kt
ó
re mogłyby być rozpatrywane w płaszczyźnie podstaw wznowienia postępowania.
Z tych też względ
ó
w orzeczono, jak na wstępie.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę