IV KO 149/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania karnego z urzędu, uznając brak podstaw do stwierdzenia wadliwości składu orzekającego mimo udziału sędziego powołanego z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS.
Sąd Najwyższy rozpatrzył pismo sygnalizujące konieczność wznowienia postępowania karnego z urzędu, zakończonego prawomocnym wyrokiem. Skazany M. G. wskazał na bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., zarzucając wadliwy skład sądu odwoławczego z powodu udziału sędziego powołanego w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę połączonych Izb, stwierdził, że sama wadliwość KRS nie jest wystarczająca; konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sędziego. Ponieważ takie okoliczności nie zostały wykazane, Sąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania.
Sąd Najwyższy rozpoznał pismo sygnalizujące konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach. Skazany M. G. w swoim piśmie z 9 grudnia 2024 r. wskazał na bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., zarzucając wadliwie ukształtowany skład sądu odwoławczego, w którym zasiadał sędzia M. S. powołany na stanowisko w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa (KRS). Sąd Najwyższy przypomniał, że wznowienie postępowania z urzędu jest możliwe w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miała uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy bierze w niej udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS, ale tylko jeśli wadliwość procesu powoływania prowadzi w konkretnych okolicznościach do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sędziego w rozumieniu Konstytucji RP, Karty Praw Podstawowych UE oraz EKPC. W niniejszej sprawie autor sygnalizacji nie wykazał istnienia takich konkretnych okoliczności, poza samym faktem powołania sędziego z udziałem wadliwie funkcjonującej KRS. Sąd Najwyższy zaznaczył, że nie są mu również znane z urzędu żadne takie okoliczności, a podobne badanie przeprowadzone w innej sprawie (IV KK 40/24) nie wykazało wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej w odniesieniu do tego sędziego. Wobec braku wykazania przesłanki z art. 542 § 3 k.p.k., Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu i zarządził, jak na wstępie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt udziału w składzie sądu sędziego powołanego z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS nie jest wystarczający do wznowienia postępowania z urzędu, jeśli nie wykazano konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie standardów niezawisłości i bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na uchwale połączonych Izb, która wymaga wykazania konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie niezawisłości i bezstronności sędziego, a nie tylko wadliwości procedury powoływania przez wadliwie ukształtowaną KRS. W tej sprawie takie okoliczności nie zostały wykazane.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Z urzędu wznowienie postępowania sądowego możliwe jest także w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt. 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu lub sprzeczność składu sądu z przepisami prawa zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
k.p.k. art. 540 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Możliwość wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam przesłanek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sędziego, mimo udziału w składzie sądu osoby powołanej z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS.
Godne uwagi sformułowania
Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego [...] jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności
Skład orzekający
Paweł Wiliński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego z urzędu w kontekście wadliwie powołanych sędziów i uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego."
Ograniczenia: Wymaga wykazania konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność sędziego, a nie tylko wadliwości procedury powoływania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praworządności i niezależności sądownictwa, związanego z wadami powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Czy wadliwa KRS automatycznie unieważnia wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KO 149/24 ZARZĄDZENIE Dnia 17 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński po zapoznaniu się z pismem M. G. sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II AKa 406/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 23 maja 2022 r., sygn. akt XXI K 143/20, stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE Skazany M. G. w piśmie 9 grudnia 2024 r., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II AKa 406/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 23 maja 2022 r., sygn. akt XXI K 143/20, wskazał na wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. związanej z wadliwie ukształtowanym składem Sądu odwoławczego polegającym na udziale w tym składzie sędziego M. S., który stanowisko sędziego sądu apelacyjnego uzyskał w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS. Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam przesłanek. Z urzędu wznowienie takiego postępowania sądowego możliwe jest także w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 542 § 3 k.p.k.) i do jednej z nich właśnie odnosi się wniosek sygnalizacyjny. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania tej sprawy ma uchwała 3 połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020. Jak wskazano w niej: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Oznacza to konieczność wykazania istnienia „okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z organami władzy wykonawczej w okresie podejmowania przez te organy zamachu na dobro wymiaru sprawiedliwości, które w związku z faktem powołania na stanowisko sędziowskie z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS prowadzą do wniosku, że nie zapewnia on w ocenie bezstronnego obserwatora wymaganych standardów bezstronności i niezależności. W tej sprawie autor sygnalizacji, poza wskazaniem na sam fakt powołania sędziego do Sądu Apelacyjnego w Katowicach z udziałem wadliwie funkcjonującej KRS nie wskazał na istnienie żadnych takich okoliczności. Nie są one także znane Sądowi Najwyższemu z urzędu. Dodać należy, że takiego badania dokonał także Sąd Najwyższy w sprawie IV KK 40/24 nie stwierdzając wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. w odniesieniu do w/w sędziego. Nie można wykluczyć ujawnienia się tych przesłanek w przyszłości, jednak nie są one na tym etapie znane. W tych okolicznościach stwierdzić należało, że przedstawiona sygnalizacja nie wykazała podstaw do stwierdzenia by ujawniona została przesłanka wskazana w art. 542 § 3 k.p.k., a zatem wznowienie postępowania jest w tym trybie pozbawione podstaw. Biorąc powyższe pod uwagę zarządzono, jak na wstępie. ł.n
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI