Orzeczenie · 2026-05-13

IV KO 145/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-13
SNKarnepostępowanie kasacyjneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawznowienie postępowaniawyłączenie sędziegokonstytucjaprawo do sąduskład orzekający

W związku z zarządzeniem Prezesa Izby Karnej o wyznaczeniu składu orzekającego w sprawie o sygn. akt IV KO 145/24, która dotyczy sygnalizacji wznowienia postępowania kasacyjnego w sprawie o sygn. akt IV KK 258/23, sędzia referent Eugeniusz Wildowicz wydał zarządzenie. Wskazano, że sprawa ma być rozpoznawana przez Sąd Najwyższy w składzie z osobą powołaną na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego z naruszeniem art. 179 Konstytucji RP. W celu zagwarantowania stronie prawa do sądu, sędzia referent stwierdził istnienie okoliczności uzasadniających wyłączenie z urzędu sędziego Igora Zgolińskiego, powołując się na art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. oraz uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Zarządzono doręczenie odpisu zarządzenia stronie inicjującej wznowienie postępowania kasacyjnego oraz przedstawienie go przewodniczącemu wydziału w celu zarejestrowania sprawy o wyłączenie z urzędu i przydzielenie jej osobie, która nie jest w tej samej sytuacji ustrojowej (zasada nemo iudex in causa sua).

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wątpliwości konstytucyjne dotyczące powoływania sędziów i ich wpływ na skład orzekający oraz prawo strony do sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustrojowej związanej z powoływaniem sędziów Sądu Najwyższego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia powołany z naruszeniem art. 179 Konstytucji RP może orzekać w sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, istnienie takich okoliczności uzasadnia wyłączenie sędziego z urzędu w celu zagwarantowania stronie prawa do sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę I KZP 2/22, stwierdził, że powołanie sędziego z naruszeniem Konstytucji RP tworzy sytuację ustrojową, która może uzasadniać wyłączenie sędziego z urzędu na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k., aby zapewnić prawo strony do sądu.

Jakie są konsekwencje stwierdzenia naruszenia Konstytucji RP przy powoływaniu sędziego dla składu orzekającego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Naruszenie Konstytucji RP przy powoływaniu sędziego może stanowić podstawę do wyłączenia tego sędziego z urzędu w konkretnej sprawie.

Uzasadnienie

Zasada nemo iudex in causa sua oraz przepisy k.p.k. o wyłączeniu sędziego, interpretowane w świetle uchwały Sądu Najwyższego I KZP 2/22, pozwalają na wyłączenie z urzędu sędziego, którego sposób powołania budzi wątpliwości konstytucyjne, w celu zapewnienia prawidłowego toku postępowania i prawa strony do sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zarządzenie o wyłączeniu sędziego

Strony

NazwaTypRola
strona inicjująca wznowienie postępowania kasacyjnegoinnestrona

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia członka składu orzekającego z urzędu.

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego z urzędu.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis dotyczący powoływania sędziów, którego naruszenie jest podstawą do wyłączenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 179 Konstytucji RP przy powołaniu sędziego. • Konieczność zagwarantowania stronie prawa do sądu. • Zasada nemo iudex in causa sua.

Godne uwagi sformułowania

sygnalizacji wznowienia postępowania kasacyjnego • powołaną na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego z naruszeniem art. 179 Konstytucji RP • zagwarantowanie stronie prawa do sądu • wyłączenia z urzędu członka składu orzekającego • nie jest w tej samej sytuacji ustrojowej (nemo iudex in causa sua)

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

sędzia referent

Igor Zgoliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wątpliwości konstytucyjne dotyczące powoływania sędziów i ich wpływ na skład orzekający oraz prawo strony do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustrojowej związanej z powoływaniem sędziów Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i prawem do sądu, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu naruszenia Konstytucji – czy to koniec kryzysu sądownictwa?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst