IV KO 14/22

Sąd Najwyższy2022-03-31
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćasesor sądowySąd NajwyższyKodeks postępowania karnegoKonstytucja RPEuropejska Konwencja Praw Człowieka

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania sprawy z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności, wynikającej z faktu, że jego syn jest asesorem sądowym.

Sędzia Sądu Najwyższego Waldemar Płóciennik złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy IV KK 28/22. Jako powód podał, że jego syn jest asesorem sądowym, co w odbiorze zewnętrznym mogłoby budzić wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na art. 41 § 1 k.p.k., zgodnie z którym sędzia ulega wyłączeniu, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

Sędzia Sądu Najwyższego Waldemar Płóciennik wystąpił z wnioskiem o wyłączenie go od rozpoznania sprawy o sygnaturze akt IV KK 28/22. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w kasacji tej sprawy podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu, ponieważ orzeczenie sądu pierwszej instancji zostało wydane przez asesora sądowego, powołanego w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o KRS. Zdaniem skarżącego, skutkowało to naruszeniem praw oskarżonego do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd, co stanowi naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 EKPC, art. 47 Karty Praw Podstawowych i art. 19 ust. 1 Traktatu o UE. Sędzia Płóciennik dodał, że jego syn jest asesorem sądowym orzekającym od października 2021 r. w Sądzie Rejonowym w Ł., co w jego przekonaniu, co najmniej w odbiorze zewnętrznym, mogłoby budzić wątpliwości co do jego bezstronności przy rozpoznaniu tej kasacji. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu bez udziału stron, uznał go za zasadny i uwzględnił, powołując się na art. 41 § 1 k.p.k., który stanowi, że sędzia ulega wyłączeniu, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd podkreślił, że oświadczenie sędziego o istnieniu takich okoliczności obliguje do wnikliwego rozważenia wniosku i w przypadku potwierdzenia ich występowania, powinno prowadzić do uwzględnienia wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, takie okoliczności mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że oświadczenie sędziego o istnieniu okoliczności mogących wpłynąć na jego bezstronność, zwłaszcza w odbiorze zewnętrznym, obliguje do uwzględnienia wniosku o wyłączenie, zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie wniosku o wyłączenie

Strona wygrywająca

Sędzia Sądu Najwyższego Waldemar Płóciennik

Strony

NazwaTypRola
J. S.innewnioskodawca
Sędzia Sądu Najwyższego Waldemar Płóciennikinnewnioskodawca

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zarzutu bezwzględnej przesłanki odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie potencjalnej wątpliwości co do bezstronności sędziego w odbiorze zewnętrznym z uwagi na fakt, że jego syn jest asesorem sądowym. Zasada wyłączenia sędziego w przypadku uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności (art. 41 § 1 k.p.k.).

Godne uwagi sformułowania

mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności co najmniej w odbiorze zewnętrznym mogłaby powstać wątpliwość co do jego bezstronności oświadczenie sędziego o istnieniu okoliczności mogących wpłynąć na jego bezstronność [...] obliguje [...] do uwzględnienia wniosku sędziego o wyłączenie

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący

Waldemar Płóciennik

wnioskodawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego w sytuacjach budzących wątpliwości co do bezstronności, zwłaszcza w kontekście relacji rodzinnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia sędziego SN, ale zasady ogólne mogą być stosowane w innych sądach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziowskiej, a konkretnie sytuacji, gdy relacje rodzinne mogą wpływać na postrzeganie tej bezstronności. Jest to interesujące dla prawników i osób zainteresowanych funkcjonowaniem sądów.

Czy syn sędziego może sprawić, że ojciec zostanie wyłączony od rozpoznania sprawy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KO 14/22
POSTANOWIENIE
Dnia 31 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński
po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 31 marca 2022 r.
w sprawie J. S.
‎
wniosku sędziego Sądu Najwyższego o wyłączenie,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wyłączyć Sędziego Sądu Najwyższego Waldemara Płóciennika od rozpoznania sprawy o sygn. akt IV KK 28/22.
UZASADNIENIE
Sędzia Sądu Najwyższego Waldemar Płóciennik wystąpił z wnioskiem o wyłączenie go od rozpoznania sprawy o sygn.akt IV KK 28/22. Uzasadniając ten wniosek wskazał, że w kasacji postawiono zarzut bezwzględnej przesłanki odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu ( art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), bowiem orzeczenie Sądu I instancji zostało wydane przez asesora sądowego, tj. osobę, która została powołana do pełnienia urzędu przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o KRS oraz niektórych innych ustaw, co skutkowało, zdaniem skarżącego, pozbawieniem praw oskarżonego do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd i prowadziło do naruszenia art. 45 ust.1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 47 Karty Praw Podstawowych i art. 19 ust.1 Traktatu o Unii Europejskiej. Wnioskodawca podał, że jego syn jest także asesorem sądowym, orzekającym od października 2021 r. w Sądzie Rejonowym w Ł.. W przekonaniu Sędziego, co najmniej w odbiorze zewnętrznym mogłaby powstać wątpliwość co do jego bezstronności przy rozpoznaniu kasacji w ww. sprawie
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniosek złożony przez sędziego Sądu Najwyższego
Waldemara Płóciennika jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Jednocześnie należy zauważyć, że oświadczenie sędziego o istnieniu okoliczności mogących wpłynąć na jego bezstronność wymaganą przez prawo i uzasadniających obawę co do możliwości obiektywnego orzekania w konkretnej sprawie, obliguje nie tylko do wnikliwego rozważenia przedstawionych przesłanek tej inicjatywy, ale w wypadku potwierdzenia ich rzeczywistego występowania, powinno - co do zasady - prowadzić do uwzględnienia wniosku sędziego o wyłączenie od udziału w rozpoznawaniu sprawy, zwłaszcza gdy w odbiorze zewnętrznym może powstać wątpliwość co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego do stron procesowych lub uczestników postępowania
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2018 r., III KK 244/17, OSNKW 2018, z. 3, poz. 26).
Na gruncie przedmiotowej sprawy Sędzia Waldemar Płóciennik wykazał istnienie przesłanki do zastosowania instytucji wyłączenia, określonej w art. 41 § 1 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI