IV KO 14/20

Sąd Najwyższy2020-02-18
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
sąd najwyższyprzekazanie sprawysąd rejonowysąd okręgowyprzekroczenie uprawnieńobiektywizmbezstronnośćwymiar sprawiedliwości

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez kierownictwo Sądu Okręgowego innemu sądowi rejonowemu, aby zapewnić obiektywne rozpoznanie sprawy.

Sąd Rejonowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez Prezesa i Wiceprezesów Sądu Okręgowego w K. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, wskazując na wyjątkowy charakter instytucji przekazania sprawy i potrzebę zapewnienia obiektywnego rozpoznania sprawy, aby uniknąć negatywnego odbioru społecznego i budować autorytet wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez kierownictwo Sądu Okręgowego w K. Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja przekazania sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w sytuacji, gdy pozostawienie sprawy w danym sądzie sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. W ocenie Sądu Najwyższego, sytuacja, w której postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczyło Prezesa i Wiceprezesów sądu nadrzędnego nad sądem właściwym miejscowo do rozpoznania zażalenia, mogła budzić uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w K. Aby uniknąć negatywnej oceny pracy wymiaru sprawiedliwości i zapewnić jego autorytet, Sąd Najwyższy uznał za celowe przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego, w stosunku do którego Sąd Okręgowy w K. nie jest sądem wyższego szczebla.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek jest zasadny.

Uzasadnienie

Przekazanie sprawy jest dopuszczalne w sytuacjach wyjątkowych, gdy pozostawienie jej w danym sądzie sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Sytuacja, w której postępowanie dotyczy kierownictwa sądu nadrzędnego, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi w celu ochrony autorytetu wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono wniosek i sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z.

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznawnioskodawca
Prezes Sądu Okręgowego w K.instytucjapodmiot postępowania
Wiceprezesi Sądu Okręgowego w K.instytucjapodmiot postępowania
sędziowie Sądu Okręgowego w K.instytucjapodmiot postępowania
asesor prokuratury Rejonowej w K.organ_państwowyorgan wydający postanowienie

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja, w której postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania dotyczy organów sądu nadrzędnego, może budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Przekazanie sprawy jest konieczne dla uniknięcia negatywnej oceny pracy wymiaru sprawiedliwości i budowania jego autorytetu.

Godne uwagi sformułowania

instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości w odbiorze społecznym nadzór orzeczniczy sądów wyższych instancji, podobnie jak i wewnętrzny nadzór administracyjny sprawowany przez prezesa sądu okręgowego jest postrzegany jako nadzór hierarchiczny, czy też służbowy dla uniknięcia sytuacji mogącej wywoływać negatywną ocenę pracy wymiaru sprawiedliwości, celowym jest przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego

Skład orzekający

Piotr Mirek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu w sytuacjach budzących wątpliwości co do obiektywizmu, zwłaszcza gdy dotyczy organów sądu wyższej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, gdzie przedmiotem zażalenia jest odmowa wszczęcia śledztwa dotyczącego organów sądu właściwego miejscowo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy dba o pozory bezstronności i obiektywizmu w wymiarze sprawiedliwości, nawet w sytuacjach, gdy postępowanie dotyczy samych sędziów.

Czy sędziowie mogą być sądzeni przez swoich przełożonych? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KO 14/20
POSTANOWIENIE
Dnia 18 lutego 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 18 lutego 2020 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w K.
z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt III Kp (…),
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
p o s t a n o w i ł
uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania
Sądowi Rejonowemu w Z..
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2020 r., III Kp (…), Sąd Rejonowy w K.  wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi, w trybie art. 37 k.p.k., sprawy dotyczącej zażalenia M. B.  na postanowienie asesora prokuratury Rejonowej w K.  (PR Ds (…)) o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Okręgowego w K., Wiceprezesów tego Sądu oraz jego sędziów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy w omawianym trybie może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.
Nie ulega wątpliwości, że sytuacja, w której wydano postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, które miałoby dotyczyć Prezesa i Wiceprezesów Sądu Okręgowego w K., a więc
sądu nadrzędnego nad sądem właściwym miejscowo do rozpoznania zażalenia, powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy
w K. , co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Pomimo braku oparcia w systemie organizacyjnym sądownictwa powszechnego, w odbiorze społecznym nadzór orzeczniczy sądów wyższych instancji, podobnie jak i wewnętrzny nadzór administracyjny sprawowany przez prezesa sądu okręgowego jest postrzegany jako nadzór hierarchiczny, czy też służbowy. Stąd też, dla uniknięcia sytuacji mogącej wywoływać negatywną ocenę pracy wymiaru sprawiedliwości, celowym jest przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego, w stosunku do którego sądem wyższego szczebla nie jest Sąd Okręgowy w K..
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI