IV KO 133/25

Sąd Najwyższy2025-09-25
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaSąd Najwyższypostępowanie karnewłaściwość sądubezstronność sędziegoKRS

Sąd Najwyższy stwierdził niedopuszczalność wznowienia z urzędu postępowania w sprawie dotyczącej właściwości sądu do rozpoznania zażalenia na odmowę przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.

Skazany A.S. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego, powołując się na bezwzględną podstawę odwoławczą związaną z rzekomym brakiem bezstronności sędziego. Sąd Najwyższy potraktował pismo jako sygnalizację podstaw do wznowienia z urzędu, jednak uznał je za niedopuszczalne, ponieważ przedmiotem wznowienia nie mogą być orzeczenia incydentalne dotyczące właściwości sądu.

Sąd Najwyższy rozpoznał sygnalizację skazanego A.S. dotyczącą istnienia podstaw do wznowienia z urzędu postępowania w przedmiocie właściwości sądu do rozpoznania zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Skazany domagał się wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2024 r. (sygn. IV KZ 31/24), wskazując jako podstawę art. 439 § 1 k.p.k. w związku z rzekomym brakiem bezstronności sędziego, powołanego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. Sąd Najwyższy, uznając podniesioną okoliczność za uchybienie stanowiące podstawę wznowienia postępowania z urzędu, stwierdził jednak niedopuszczalność takiego wznowienia. Wyjaśniono, że zgodnie z przepisami k.p.k. przedmiotem wznowienia jest postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem rozstrzygającym o odpowiedzialności karnej lub o dopuszczalności procedowania, a nie orzeczenia incydentalne dotyczące właściwości sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wznowienie postępowania z urzędu w takim przedmiocie jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Przedmiotem wznowienia postępowania są orzeczenia rozstrzygające o odpowiedzialności karnej lub o dopuszczalności procedowania, a nie orzeczenia incydentalne dotyczące właściwości sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

niedopuszczalność wznowienia z urzędu postępowania

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 545 § 3

Kodeks postępowania karnego

a contrario

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Uchylenie wymienione w tym przepisie stanowi podstawę wznowienia postępowania z urzędu.

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540b

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenia dotyczące właściwości sądu mają charakter incydentalny i nie rozstrzygają przedmiotu postępowania, co wyłącza możliwość ich wznowienia.

Odrzucone argumenty

Powołanie sędziego w procedurze z udziałem KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. stanowi bezwzględną podstawę odwoławczą i uzasadnia wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

sygnalizacji skazanego istnienia podstaw do wznowienia z urzędu postępowania w przedmiocie właściwości sądu do rozpoznania zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania Podniesiona we wniosku skazanego okoliczność ma charakter uchybienia wymienionego w art. 439 § 1 k.p.k. Złożona sygnalizacja jest niedopuszczalna, z uwagi na niedopuszczalność wznowienia postępowania w przedmiocie zbadania właściwości sądu do rozpoznania zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Takiego charakteru nie mają natomiast orzeczenia rozstrzygające właściwość sądu. Mają one bowiem charakter incydentalny i nie rozstrzygają przedmiotu postępowania.

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego, w szczególności wyłączenie możliwości wznowienia orzeczeń incydentalnych dotyczących właściwości sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w przedmiocie właściwości sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym – granic wznowienia postępowania i możliwości kwestionowania składu sądu w kontekście jego właściwości. Jest interesująca dla prawników procesowych.

Czy można wznowić postępowanie, bo sędzia został powołany przez KRS? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KO 133/25
POSTANOWIENIE
Dnia 25 września 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
w sprawie ukaranego
A. S. z art. 66 k.w.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 września 2025 r.
sygnalizacji skazanego istnienia podstaw do wznowienia z urzędu
postępowania w przedmiocie właściwości sądu do rozpoznania zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania
zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego
z dnia 20 września 2024 r., IV KZ 31/24,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
a contrario
postanowił
stwierdzić niedopuszczalność wznowienia z urzędu postępowania.
UZASADNIENIE
W
dniu 31 lipca 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo skazanego A.S. zatytułowane wniosek o wznowienie postepowania o sygn. IV KZ 31/24. Skazany „domagał się w nim wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego  z dnia 20 września 2024 r., IV KZ 31/24”. Powołał się przy tym na istnienie bezwzględnej podstawy odwoławczej w postaci rozpoznania tej sprawy przez SSN Małgorzatę Wąsek-Wiaderek, która w jego ocenie nie daje gwarancji bezstronności i niezależności z uwagi na jej powołanie na urząd sędziego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 2017 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Podniesiona we wniosku skazanego okoliczność ma charakter uchybienia wymienionego w art. 439 § 1 k.p.k. W związku z tym, że stwierdzenie tego rodzaju uchybienia stanowi podstawę wznowienia postępowania z urzędu, złożony przez skazanego wniosek został potraktowany jak sygnalizacja wystąpienia podstawy do wznowienia postępowania z urzędu.
Złożona sygnalizacja jest niedopuszczalna, z uwagi na niedopuszczalność wznowienia postępowania w przedmiocie zbadania właściwości sądu do rozpoznania
zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.
Zgodnie z art. 540 § 1, art. 540a, art. 540b k.p.k. przedmiotem wznowienia jest postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem. Rozumiane jest ono jako orzeczenie rozstrzygające o odpowiedzialności karnej, a także orzeczenie, w którym
prawomocnie rozstrzygnięto o przedmiocie procesu, w tym o dopuszczalności procedowania w tej materii. Takiego charakteru nie mają natomiast orzeczenia rozstrzygające właściwość sądu. Mają one bowiem charakter incydentalny i nie rozstrzygają przedmiotu postępowania.
Mając
powyższe na uwadze, Sąd
Najwyższy orzekł jak w sentencji.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI