IV KO 133/20

Sąd Najwyższy2021-01-14
SNKarneprzestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu i wymiarowi sprawiedliwościŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd okręgowyfunkcjonariusz publicznybezstronnośćobiektywizmart. 37 k.p.k.akt oskarżeniapokrzywdzony

Sąd Najwyższy przekazał sprawę Z.S. oskarżonego o liczne przestępstwa przeciwko funkcjonariuszom publicznym do rozpoznania innemu sądowi okręgowemu, aby zapewnić obiektywizm i uniknąć wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Okręgowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy Z.S. innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżony jest o liczne czyny, w tym przestępstwa przeciwko prokuratorom i sędziom Sądu Okręgowego w K., którzy w tej sprawie występują jako pokrzywdzeni. Sąd Okręgowy uznał, że fakt ten może budzić wątpliwości co do bezstronności i obiektywności rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wskazując Sąd Okręgowy w Ł. jako właściwy do rozpoznania sprawy, aby uniknąć potencjalnych spekulacji i zapewnić sprawiedliwy proces.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w K. o przekazanie sprawy Z.S. innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżony Z.S. jest objęty aktem oskarżenia obejmującym sto kilkadziesiąt czynów, w tym przestępstwa z art. 135 § 2 k.k. (naruszenie nietykalności cielesnej lub znieważenie funkcjonariusza publicznego) i art. 226 § 1 k.k. (znieważenie lub naruszenie nietykalności sędziego lub ławnika) w zbiegu z innymi przepisami. Sąd Okręgowy w K. uzasadnił wniosek tym, że część zarzucanych czynów skierowana była przeciwko prokuratorom Prokuratury Okręgowej w K. oraz sędziom tegoż sądu, którzy w przedmiotowym postępowaniu mają status pokrzywdzonych. W ocenie Sądu Okręgowego, taka konfiguracja osobowa może rodzić powszechne przekonanie o braku bezstronności i obiektywności w rozpoznaniu sprawy. Sąd Najwyższy uznał wniosek za uzasadniony, podkreślając, że choć nie wszystkie czyny dotyczą funkcjonariuszy Sądu Okręgowego w K., to objęcie ich jedną skargą publiczną wymaga wspólnego rozpoznania. Sąd Najwyższy stwierdził, że sytuacja ta stwarza realne niebezpieczeństwo pojawienia się wątpliwości co do obiektywności rozstrzygnięcia, zarówno po stronie oskarżonego, jak i w odczuciu społecznym. W celu uniknięcia takich spekulacji, skorzystanie z instytucji przekazania sprawy (art. 37 k.p.k.) zostało uznane za konieczne. Dodatkowo, biorąc pod uwagę, że inne zarzuty dotyczą sędziów sądów [...], a większość pokrzywdzonych jest wnioskowana do przesłuchania, Sąd Najwyższy wskazał Sąd Okręgowy w Ł. jako właściwy do rozpoznania sprawy, uwzględniając również uwarunkowania komunikacyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zachodzi uzasadniona obawa braku bezstronności i obiektywizmu, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Konfiguracja osobowa, w której pokrzywdzonymi są funkcjonariusze publiczni (prokuratorzy i sędziowie) sądu właściwego miejscowo, stwarza realne niebezpieczeństwo pojawienia się wątpliwości co do obiektywności i bezstronności rozstrzygnięcia, zarówno w odczuciu społecznym, jak i po stronie oskarżonego. W celu uniknięcia takich spekulacji, skorzystanie z instytucji przekazania sprawy jest nie tylko możliwe, ale wręcz konieczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
Z. S.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja umożliwiająca przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu zapewnienia sprawiedliwości i obiektywizmu, gdy istnieją wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego miejscowo.

Pomocnicze

k.k. art. 135 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 226 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 231a

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie realnego niebezpieczeństwa braku bezstronności i obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy z uwagi na status pokrzywdzonych (sędziów i prokuratorów sądu właściwego miejscowo). Potrzeba uniknięcia powszechnych wątpliwości co do bezstronności rozstrzygnięcia i spekulacji. Konieczność wspólnego rozpoznania wszystkich czynów objętych jedną skargą publiczną.

Godne uwagi sformułowania

powstać mogą wątpliwości czy sprawa niniejsza została rozstrzygnięta obiektywnie i bezstronnie, w sposób wolny od jakichkolwiek poza procesowych wpływów uniknięcia tego rodzaju wysoce prawdopodobnych spekulacji skorzystanie z wyjątkowej instytucji jaką przewiduje art. 37 k.p.k. uznać należy nie tylko za możliwe, lecz wprost za konieczne

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi z uwagi na konflikt interesów lub obawę braku bezstronności, gdy pokrzywdzonymi są funkcjonariusze publiczni."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie pokrzywdzeni są jednocześnie sędziami lub prokuratorami sądu właściwego miejscowo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy dbają o pozory bezstronności i obiektywizmu, nawet gdy pokrzywdzonymi są sami sędziowie i prokuratorzy. Jest to ciekawy przykład działania instytucji procesowych.

Czy sędziowie mogą sądzić sprawy, w których pokrzywdzeni to ich koledzy po fachu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KO 133/20
POSTANOWIENIE
Dnia 14 stycznia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie
Z. S.
oskarżonego z art. 135 § 2 k.k. i art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 231a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 14 stycznia 2021 r.,
wniosku Sądu Okręgowego w K.
z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt III K (…),
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę Z. S. do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł..
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt III KK […], Sąd Okręgowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania w trybie art. 37 k.p.k. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy Z. S. oskarżonego o dokonanie stu kilkudziesięciu czynów zakwalifikowanych w akcie oskarżenia m.in. jako przestępstwa
z art. 135 § 2 k.k. i art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 231a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i in. Występując z inicjatywą przekazania sprawy sąd właściwy miejscowo wskazał
, że szereg spośród tych czynów skierowanych było przeciwko prokuratorom Prokuratury Okręgowej w K. M. M. i J. K., Prokuratorowi  Okręgowemu w K. R. B. oraz sędziom Sądu Okręgowego w K. J. K. i W. K. Powyższe uwarunkowania osobowe, a w szczególności fakt, że wymienione wyżej osoby mają w przedmiotowym postępowaniu status pokrzywdzonych, może zdaniem Sądu Okręgowego w K. spowodować powszechne przekonanie, że niniejsza sprawa nie zostanie przez ten Sąd rozpoznana w sposób bezstronny i obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zawartą w postanowieniu Sądu Okręgowego w K. inicjatywę przekazania niniejszej sprawy, w której oskarżonym jest Z. S., innemu sądowi równorzędnemu uznać należy za uzasadnioną.
Oczywistym jest, że spośród wielu czynów zarzuconych oskarżonemu wyłącznie część dotyczy prokuratorów Prokuratury Okręgowej w K. oraz sędziów sądu właściwego miejscowo, skoro wszelako w tym postępowaniu czyny te objęto jedną skargą publiczną to nie ulega wątpliwości, że sprawa niniejsza powinna być rozpoznana łącznie przez jeden sąd.
Konfiguracja osobowa związana z objętymi aktem oskarżenia czynami, w szczególności tymi, w których pokrzywdzonymi są prokuratorzy Prokuratury Okręgowej w K., a także sędziowie Sądu Okręgowego w K. stwarza przy tym realne niebezpieczeństwo, że niezależnie od przyszłego rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności karnej Z. S. zarówno po stronie oskarżonego, jak i w szczególności w odczuciu społecznym pojawić się mogą wątpliwości czy sprawa niniejsza została rozstrzygnięta obiektywnie i bezstronnie, w sposób wolny od jakichkolwiek poza procesowych wpływów. Dla uniknięcia tego rodzaju wysoce prawdopodobnych spekulacji skorzystanie z wyjątkowej instytucji jaką przewiduje art. 37 k.p.k. uznać należy nie tylko za możliwe, lecz wprost za konieczne.
Uwzględniając przy tym i tę okoliczność, że inne zarzuty stawiane oskarżonemu w tej sprawie dotyczą również sędziów sądów [...], a większość z pokrzywdzonych sędziów i prokuratorów jest wnioskowana w akcie oskarżenia do ich bezpośredniego przesłuchania na rozprawie, za celowe uznać należało wskazanie jako sądu właściwego, z uwagi chociażby na uwarunkowania komunikacyjne, Sądu Okręgowego w Ł.
Z tych względów postanowiono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI