IV KO 131/21

Sąd Najwyższy2021-10-19
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższyochrona wymiaru sprawiedliwościkorupcjaprzekroczenie uprawnieńsędziaart. 37 k.p.k.

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną przeciwko M. B. do rozpoznania innemu sądowi rejonowemu w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości, ze względu na powiązania sędziów z sądu właściwego z osobą, której sytuacja prawna pośrednio dotyczy sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy karnej przeciwko M. B. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczy zarzutów nakłonienia sędzi do przekroczenia uprawnień i udzielenia korzyści majątkowej. Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy jest konieczne dla ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości, ze względu na powiązania sędziów sądu właściwego z sędzią, której sytuacja prawna pośrednio dotyczy sprawy, a także ze względu na zainteresowanie opinii publicznej.

Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 37 k.p.k., postanowił przekazać sprawę oskarżonego M. B. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K. Uzasadnienie wskazuje, że wniosek Sądu Rejonowego w K. zasługiwał na uwzględnienie ze względu na konieczność ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości. Sprawa, wyłączona z większego postępowania dotyczącego poświadczenia nieprawdy przez funkcjonariuszy publicznych, obejmuje zarzuty nakłonienia sędzi Sądu Okręgowego w K. do przekroczenia uprawnień i udzielenia korzyści majątkowej. Oskarżony przyznał się do czynów i chce skorzystać z trybu konsensualnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że choć sprawa nie dotyczy bezpośrednio sędzi SSO B. M., to ma pośredni wpływ na jej sytuację prawną, a okoliczności sprawy budzą zainteresowanie opinii publicznej. Dodatkowo, sędzia B. M. pełniła funkcję prezesa Sądu Okręgowego w K. i pozostaje w relacjach koleżeńskich z sędziami tego sądu, co uzasadniało wnioski o wyłączenie sędziego. Rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy mogłoby rodzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności. Dlatego, w celu uniknięcia potencjalnego uszczerbku dla wymiaru sprawiedliwości, sprawę przekazano do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, biorąc pod uwagę dogodne warunki komunikacyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Przekazanie sprawy jest uzasadnione, gdy koincydencja szczególnych okoliczności towarzyszących sprawie, w tym powiązania sędziów sądu właściwego z osobą, której sytuacja prawna pośrednio dotyczy sprawy, oraz zainteresowanie opinii publicznej, mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności rozstrzygnięcia, co stanowi zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 18 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 231 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 229 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Tryb konsensualny zakończenia postępowania.

k.p.k. art. 41

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wniosków o wyłączenie sędziego.

k.p.k. art. 31 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasad rozpoznawania sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości ze względu na powiązania sędziów sądu właściwego z osobą, której sytuacja prawna pośrednio dotyczy sprawy. Zainteresowanie opinii publicznej okolicznościami sprawy. Potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności rozstrzygnięcia przez sąd właściwy.

Godne uwagi sformułowania

koincydencja szczególnych okoliczności towarzyszących niniejszej sprawie uzasadnia jej przekazanie konieczność ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości sprawa niniejsza została wyłączona z materiałów większego postępowania Fakt ten powoduje, że okoliczności sprawy bez wątpienia stanowią przedmiot zainteresowania i aktywnej debaty publicznej. rozpoznanie wniosku prokuratora przez Sąd właściwy według zasad ogólnych mogłoby spowodować – chociażby nieuzasadnione – przekonanie o tym, że sprawa nie zostanie rozstrzygnięta w sposób obiektywny i bezstronny. unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy nie ma innej możliwości uniknięcia potencjalnego uszczerbku dla dobra wymiaru sprawiedliwości decyzja o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie wynika z braku zaufania do sędziów Sądu Rejonowego w K., ale podyktowana jest wyłącznie troską o to, by w odbiorze społecznym nie powstały najmniejsze choćby wątpliwości

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej do innego sądu ze względu na ochronę wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w kontekście powiązań sędziowskich i zainteresowania publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale stanowi ważny przykład stosowania art. 37 k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy potencjalnej korupcji na wysokim szczeblu i powiązań w sądownictwie, co budzi zainteresowanie ze względu na kwestie zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy przekazuje sprawę karną: czy powiązania sędziów zagrażają wymiarowi sprawiedliwości?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KO 131/21
POSTANOWIENIE
Dnia 19 października 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński
w sprawie
M. B.
‎
oskarżonego o
przestępstwa z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 2 k.k. i z art. 229 § 1 k.k.,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 października 2021 r.
‎
wniosku Sądu Rejonowego w K.  zawartego w postanowieniu z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt II K (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił:
przekazać sprawę oskarżonego M. B.  do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.
UZASADNIENIE
Wystąpienie Sądu Rejonowego w K.  zasługiwało na uwzględnienie. Sąd kierujący wystąpienie trafnie bowiem zidentyfikował, że koincydencja szczególnych okoliczności towarzyszących niniejszej sprawie uzasadnia jej przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. do rozpoznania Sądowi spoza obszaru właściwości apelacji [...], za czym stała konieczność ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości.
Otóż sprawa niniejsza została wyłączona z materiałów większego postępowania, które – w ogólności – dotyczyło m.in. podejrzenia poświadczenia nieprawdy przez funkcjonariuszy publicznych (sędziów) w dokumentacji zleceń na rzecz Sądu Apelacyjnego w (…) oraz w dokumentacji szkoleniowej dotyczącej szkoleń organizowanych na rzecz sądów z terenu całej polski przez firmę mającą swą siedzibę w K..
W przedmiotowej sprawie, oskarżony M. B., dążący do zakończenia postępowania w trybie konsensualnym (art. 335 § 1 k.p.k.) przyznał się do czynów mających polegać na nakłonieniu, ówcześnie i aktualnie pełniącej służbę sędziowską sędzię Sądu Okręgowego w K.  do przekroczenia swoich uprawnień (pkt. 1 wniosku) oraz udzielenia tejże sędzi korzyści majątkowej w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznej w zamian za naruszenie przepisów ustawowych i ustrojowych oraz wydanie korzystnego dla ww. orzeczenia (pkt 2 wniosku).
M. B.  przyznał się do zarzucanych mu czynów, złożył obszerne wyjaśnienia i chce korzystać z przywileju nadzwyczajnego złagodzenia kary. Konsekwencją merytorycznej oceny wniosku złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. i jego ewentualnej akceptacji, jest przesądzenie o wyczerpaniu m.in. znamion przedmiotowych obu czynów, co z kolei ma przełożenie na ocenę roli wspomnianej sędzi – SSO B. M.  w tych czynach zabronionych. Pomimo więc, że sprawa  nie dotyczy bezpośrednio wymienionej sędzi, to ma pośredni wpływ na jej sytuację prawną. Fakt ten powoduje, że okoliczności sprawy bez wątpienia stanowią przedmiot zainteresowania i aktywnej debaty publicznej.
Nie bez znaczenia dla uwzględnienia inicjatywy Sądu właściwego były również dalsze argumenty. Otóż SSO B. M.  nie tylko jest sędzią sądu instancyjnie nadrzędnego wobec Sądu Rejonowego w K., ale przez wiele lat była prezesem Sądu Okręgowego w K., jak również pozostaje w relacjach koleżeńskich i służbowych z sędziami tego Sądu, o czym przekonują złożone w sprawie, na podstawie art. 41 k.p.k., wnioski o wyłączenie sędziego
Wydanie orzeczenia w sprawie będzie również obejmowało konieczność analizy tej części materiałów postępowania, w której pojawiają się nazwiska innych sędziów i pracowników Sądu Okręgowego w K. i Sądu Apelacyjnego w (…), a więc Sądów, którym instancyjnie i organizacyjnie podporządkowany jest Sąd właściwy.
W tej sytuacji rozpoznanie wniosku prokuratora przez Sąd właściwy według zasad ogólnych mogłoby spowodować – chociażby nieuzasadnione – przekonanie o tym, że sprawa nie zostanie rozstrzygnięta w sposób obiektywny i bezstronny. Tymczasem zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy (zob. postanowienie SN z 21.05.2021 r., II KO 34/21).
W takim stanie rzeczy Sąd Najwyższy, bacząc na wyjątkowy charakter sprawy oskarżonego, przyjął, że nie ma innej możliwości uniknięcia potencjalnego uszczerbku dla dobra wymiaru sprawiedliwości, niż jej rozpoznanie przez Sąd spoza apelacji [...]. Jednocześnie należało silnie podkreślić, że decyzja o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie wynika z braku zaufania do sędziów Sądu Rejonowego
w K.
, ale podyktowana jest wyłącznie troską o to, by w odbiorze społecznym nie powstały najmniejsze choćby wątpliwości mogące sugerować, że o wyniku postępowania zadecydowała wyłącznie pozycja sędzi przedmiotowo powiązanej – według twierdzenia prokuratora – z zachowaniami zarzucanymi oskarżonemu, a której związek, o różnym charakterze, z sędziami sądu właściwego, według zasady wyrażonej w art. 31 § 1 k.p.k. do rozpoznania sprawy, również jest niekwestionowany.
Dlatego kierując się dobrem wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. należało przekazać sprawę oskarż
onego M. B. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w K.. Uwzględniono bowiem jednocześnie stosunkowo dogodne warunki komunikacyjne między sądami położonymi w siedzibach sąsiadujących województw.
Z tego względu postanowiono jak w części dyspozytywnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI