IV KO 129/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy karnej innemu sądowi, uznając, że obawy o brak bezstronności sędziów z powodu znajomości z pokrzywdzoną radcą prawną nie są wystarczające do zastosowania delegacji.
Sąd Rejonowy w C. wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, argumentując, że pokrzywdzona przestępstwem oszustwa jest radcą prawnym znanym sędziom orzekającym w tym sądzie, co mogłoby stwarzać przeświadczenie o braku warunków do swobodnego orzekania. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, wskazując, że taka sytuacja może być podstawą do wyłączenia poszczególnych sędziów, ale nie uzasadnia delegacji całej sprawy. Podkreślono, że subiektywne przekonanie o braku zdolności do bezstronnego rozpoznania sprawy mogłoby budzić wątpliwości co do obiektywizmu sądu.
Sąd Najwyższy rozpoznał inicjatywę Sądu Rejonowego w C. dotyczącą przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku była znajomość pokrzywdzonej, która jest radcą prawnym, z sędziami orzekającymi w Sądzie Rejonowym w C., co według sądu mogło stwarzać pozory braku warunków do swobodnego orzekania. Sąd Najwyższy nie przychylił się do wniosku, uznając, że opisana sytuacja nie stanowi podstawy do zastosowania delegacji z art. 37 k.p.k. Wskazano, że ewentualne wątpliwości co do bezstronności poszczególnych sędziów powinny być rozpatrywane w trybie wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Podkreślono, że nie można z góry zakładać braku bezstronności wszystkich sędziów w danej jednostce sądowej. Sąd Najwyższy skrytykował argumentację opartą na braku zdolności do bezstronnego rozpoznania sprawy, wskazując, że takie przekonanie samo w sobie może budzić wątpliwości co do obiektywizmu sądu. Porównano również stan faktyczny z przywołanym orzeczeniem Sądu Najwyższego z 2006 roku, stwierdzając istotne różnice, które uniemożliwiają przyjęcie analogii.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sama znajomość sędziego z pokrzywdzoną nie jest wystarczającą podstawą do przekazania sprawy innemu sądowi, ale może być podstawą do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że obawy o brak bezstronności wynikające z samej znajomości z pokrzywdzoną radcą prawną nie uzasadniają delegacji sprawy. Podkreślono, że takie wątpliwości powinny być rozpatrywane indywidualnie w kontekście wyłączenia sędziego, a nie jako powód do przekazania całej sprawy. Stwierdzono, że subiektywne przekonanie o braku zdolności do bezstronnego rozpoznania sprawy może samo w sobie budzić wątpliwości co do obiektywizmu sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmówić przekazania sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| radca prawny | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Delegacja sprawy do innego sądu równorzędnego jest możliwa w ściśle określonych przypadkach, gdy rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo lub co do którego istnieje potrzeba wyłączenia sędziów budzi wątpliwości.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu, jeżeli istnieje okoliczność mogąca budzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa oszustwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Znajomość sędziego z pokrzywdzoną nie jest automatyczną podstawą do przekazania sprawy, lecz może być podstawą do wyłączenia sędziego. Nie można z góry zakładać braku bezstronności wszystkich sędziów w danej jednostce sądowej. Subiektywne przekonanie o braku zdolności do bezstronnego rozpoznania sprawy może budzić wątpliwości co do obiektywizmu sądu.
Odrzucone argumenty
Pokrzywdzona jest radcą prawnym znanym sędziom orzekającym w Sądzie Rejonowym w C., co stwarza przeświadczenie o braku warunków do swobodnego orzekania.
Godne uwagi sformułowania
przeświadczenie o braku warunków do swobodnego orzekania iudex suspectus nie będzie nadużyciem stwierdzenie, że to właśnie subiektywne przekonanie Sądu występującego o niemożności rozpoznania niniejszej sprawy rzutowałoby na pojawienie się wątpliwości w opinii publicznej co do obiektywizmu Sądu chrzanowskiego.
Skład orzekający
Rafał Malarski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do przekazania sprawy innemu sądowi w przypadku wątpliwości co do bezstronności sędziów oraz rozróżnienie między przekazaniem sprawy a wyłączeniem sędziego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, gdzie pokrzywdzony jest profesjonalnym pełnomocnikiem znanym sędziom.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z bezstronnością sędziów i funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości, co jest interesujące dla prawników.
“Czy znajomość z radcą prawnym dyskwalifikuje sędziego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt IV KO 129/21 POSTANOWIENIE Dnia 27 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski w sprawie P. M. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w C. z dnia 13 września 2021 r., sygn. akt II K (…), na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł: odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego w C. przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy, w której pokrzywdzoną przestępstwem oszustwa popełnionego przez P. M. jest radca prawny prowadząca kancelarię w C.. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd właściwy miejscowo wskazał, że pokrzywdzona występuje w Sądzie Rejonowym w C. jako obrońca lub pełnomocnik i jest znana sędziom orzekającym w tym Sądzie, co mogłoby stwarzać przeświadczenie o braku warunków do swobodnego orzekania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje; Inicjatywa Sądu Rejonowego w C. nie zasługiwała na uwzględnienie. Stan prawny przedstawiony w wystąpieniu nie mógł być podstawą zastosowania delegacji z art. 37 k.p.k. Opisana sytuacja może ewentualnie być podstawą do wyłączenia poszczególnych sędziów na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. jeżeli zaistnieją warunki obiektywnego zagrożenia dla ich bezstronności. Jednak nie można z góry zakładać, że każdy bez wyjątku sędzia orzekający w Sądzie Rejonowym w C. (w II Wydziale Karnym orzeka 8 sędziów, a poza tym funkcjonują w tej jednostce trzy inne wydziały, w których łącznie orzeka blisko 10 sędziów) podlega trybowi iudex suspectus . Argumentacja ukierunkowana na wykazanie braku zdolności do bezstronnego rozpoznania sprawy, w której pokrzywdzonym jest radca prawny znany sędziom, wymagała zdecydowanej krytyki. Nie będzie nadużyciem stwierdzenie, że to właśnie subiektywne przekonanie Sądu występującego o niemożności rozpoznania niniejszej sprawy rzutowałoby na pojawienie się wątpliwości w opinii publicznej co do obiektywizmu Sądu chrzanowskiego. Nie uszło uwagi Sądu Najwyższego, że przywołane na poparcie przedmiotowej inicjatywy orzeczenie Sądu Najwyższego z 13 lutego 2006 r., V Ko 4/06, zostało – wbrew temu jak to przedstawiono - wydane na podstawie całkiem innego stanu faktycznego: w subsydiarnym akcie oskarżenia jako osoby oskarżone wskazano dwóch sędziów sądu miejscowo właściwego, z których jeden pełnił jednocześnie funkcję wiceprezesa tego sądu, oraz osobę praktykującego w tym okręgu adwokata. W żadnym razie nie można więc mówić o tym, że u podstaw przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w M., którego domagał się wówczas Sąd Rejonowy w G., legły tożsame powody co wskazane w aktualnie rozpoznawanym postulacie Sądu Rejonowego w C.. Z tych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI