IV KO 125/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy o zadośćuczynienie za tymczasowe aresztowanie innemu sądowi, uznając brak podstaw do wątpliwości co do bezstronności Sądu Okręgowego w Ostrołęce.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce, rozpoznając wniosek o zadośćuczynienie za tymczasowe aresztowanie, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi, powołując się na trzykrotne przedłużanie aresztu, siedmiokrotne skazywanie K.W. oraz duże zainteresowanie społeczne. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że wcześniejsze orzekanie w sprawach dotyczących K.W. nie stanowi podstawy do wątpliwości co do bezstronności sądu, a presja opinii publicznej nie może wpływać na decyzje sądu.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Ostrołęce o przekazanie sprawy dotyczącej zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Okręgowy uzasadnił wniosek faktem trzykrotnego przedłużania tymczasowego aresztowania wobec K.W., siedmiokrotnego skazywania go oraz dużym zainteresowaniem społecznym sprawą. K.W. również powołał się na brak zaufania do Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy, powołując się na wyjątkowy charakter instytucji z art. 37 k.p.k. i orzecznictwo, stwierdził, że wniosek należy uwzględnić jedynie w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. W ocenie Sądu Najwyższego, sam fakt wcześniejszego orzekania w sprawach dotyczących K.W. nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy, podobnie jak podważanie autorytetu sądu przez stronę czy presja opinii publicznej. Sąd podkreślił, że w sprawach budzących zainteresowanie społeczne szczególnie ważne jest rzetelne i bezstronne procedowanie przez sąd miejscowo właściwy, a organy wymiaru sprawiedliwości nie powinny ulegać presji ani wątpić we własne kompetencje.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi.
Uzasadnienie
Instytucja przekazania sprawy ma charakter wyjątkowy. Wcześniejsze orzekanie w sprawach dotyczących strony nie jest wystarczającą przesłanką do wątpliwości co do bezstronności sądu. Podważanie autorytetu sądu przez stronę oraz presja opinii publicznej nie mogą stanowić podstawy do przekazania sprawy. W sprawach budzących zainteresowanie społeczne szczególnie ważne jest rzetelne i bezstronne procedowanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja z art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie wymaga uzasadnionych argumentów wskazujących na wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 36
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Wymaga przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów i z zachowaniem pełnego obiektywizmu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instytucja z art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i wymaga uzasadnionych argumentów. Wcześniejsze orzekanie w sprawach dotyczących strony nie jest wystarczającą przesłanką do wątpliwości co do bezstronności sądu. Podważanie autorytetu sądu przez stronę nie jest podstawą do przekazania sprawy. Presja opinii publicznej nie może wpływać na decyzje sądu. W sprawach budzących zainteresowanie społeczne kluczowe jest rzetelne i bezstronne procedowanie.
Odrzucone argumenty
Trzykrotne przedłużanie tymczasowego aresztowania. Siedmiokrotne skazywanie strony. Duże zainteresowanie społeczne sprawą. Brak zaufania do Sądu Okręgowego w Ostrołęce ze strony K.W.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja z art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Za uwzględnieniem wniosku muszą zatem przemawiać ważne argumenty. Sam fakt wykonywania obowiązków orzeczniczych nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k. Nie można uznać, by wcześniejsze orzekanie w sprawach dotyczących K.W. mogło godzić w gwarancję przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów. Za przekazaniem sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości nie mógł także decydować sam fakt podważania przez stronę postępowania autorytetu konkretnego sądu. Za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie może przemawiać fakt dużego zainteresowania nią przez lokalną społeczność. to właśnie w takich sprawach szczególnie istotne jest dawanie przykładu rzetelnego i bezstronnego procedowania przez sąd miejscowo właściwy. autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji przeprowadzenia rzetelnego procesu.
Skład orzekający
Andrzej Tomczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi w sytuacjach budzących wątpliwości co do bezstronności, podkreślenie roli sądu w opieraniu się presji opinii publicznej i obronie własnych kompetencji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. w kontekście spraw karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest przekazanie sprawy innemu sądowi, a Sąd Najwyższy wyraźnie odnosi się do kwestii bezstronności, opinii publicznej i presji na sądy, co jest zawsze interesujące.
“Czy sąd może odmówić przekazania sprawy, mimo presji opinii publicznej i wątpliwości strony?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KO 125/24 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie z wniosku pełnomocnika K. W. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu 16 grudnia 2024 r. wniosku Sądu Okręgowego w Ostrołęce o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Ostrołęce właściwy do rozpoznania – po przekazaniu mu sprawy do merytorycznego rozpoznania postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 30 września 2024 r. (sygn. akt II AKo 98/24) - wniosku pełnomocnika K. W. o zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, postanowieniem z 25 października 2024 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o jej przekazanie innemu sądowi równorzędnemu, motywując to faktem, iż Sąd ten trzykrotnie przedłużał stosowanie wobec K. W. tymczasowego aresztowania, uznając, że zebrane dowody wskazywały na duże prawdopodobieństwo dokonania zabójstwa A. J. oraz siedmiokrotnie skazywał K.W. Jednocześnie Sąd wnioskujący powołał się na duże zainteresowanie społeczne rozpoznawaną sprawą. Na brak zaufania do Sądu Okręgowego w Ostrołęce powołał się też K.W. w piśmie z 26 października 2024 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Instytucja z art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Jej zastosowanie prowadzi bowiem do szczególnej sytuacji, kiedy to Sąd Najwyższy zmienia właściwość miejscową sądu powszechnego wynikającą z przepisów ustawy, lub – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – z uprzedniej delegacji opartej na przepisie art. 36 k.p.k. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2011 r., II KO 63/11). Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie, wniosek złożony w trybie art. 37 k.p.k. należy uwzględnić, jeżeli zachodzą uzasadnione podejrzenia, że postronny, ale i obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego mógłby powziąć wątpliwości co do możliwości rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny w sądzie pierwotnie właściwym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2021 r., IV KO 33/21). Za uwzględnieniem wniosku muszą zatem przemawiać ważne argumenty. W tej sprawie ich nie wykazano. W ocenie Sądu Najwyższego rozpoznającego niniejszy wniosek sam fakt wykonywania obowiązków orzeczniczych nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k. Nie można uznać, by wcześniejsze orzekanie w sprawach dotyczących K.W. mogło godzić w gwarancję przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo, czy też rodzić wątpliwości czy decyzje procesowe podjęte w sprawie zostaną dokonane z zachowaniem pełnego obiektywizmu, tak jak tego wymaga art. 4 k.p.k. Brak zatem podstaw do tego, by potwierdzić możliwości uchybienia warunkom do obiektywnego osądzenia sprawy przez Sąd Okręgowy w Ostrołęce. O przekazaniu sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości nie mógł także decydować sam fakt podważania przez stronę postępowania autorytetu konkretnego sądu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 października 2024 r., II KO 122/24). Jednocześnie należy podkreślić, że za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie może przemawiać fakt dużego zainteresowania nią przez lokalną społeczność. Rozstrzygnięcie istotnych dla opinii publicznej spraw karnych rzeczywiście nie jest zawieszone w próżni otoczenia społecznego, jednak to właśnie w takich sprawach szczególnie istotne jest dawanie przykładu rzetelnego i bezstronnego procedowania przez sąd miejscowo właściwy. Nie bez powodu w orzecznictwie zaznacza się, że autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji przeprowadzenia rzetelnego procesu. Racjonalna nieustępliwość w tym względzie sprzyja kształtowaniu się pozytywnego wizerunku organów trzeciej władzy, minimalizując tym samym wątpliwości co do obiektywizmu i niezawisłości w rozpoznawaniu przyszłych spraw, ograniczając tendencję do nadużywania stosowania właściwości delegacyjnej w związku z inicjatywami sądów na tle wątpliwości co do respektowania gwarancji sprawiedliwego procesu (postanowienia Sądu Najwyższego z: 28 października 2011 r., III KO 72/11; 25 listopada 2009 r., III KO 81/09, OSNKW 2010, z. 2, poz. 20). Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI