IV KO 124/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę karną dotyczącą oszustwa i nadużycia władzy do rozpoznania innemu sądowi okręgowemu ze względu na pokrewieństwo oskarżonej z sędzią orzekającym w sądzie właściwym miejscowo.
Sąd Okręgowy w G. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko M. G. i E. W. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była bliska relacja rodzinna oskarżonej E. W. z sędzią orzekającą w Sądzie Okręgowym w G., co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając znaczenie dobra wymiaru sprawiedliwości i unikania potencjalnych podejrzeń o brak obiektywizmu, zwłaszcza w sprawie o potencjalnie szerokim zainteresowaniu.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w G. o przekazanie sprawy karnej dotyczącej zarzutów oszustwa (art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.) oraz pomocnictwa w oszustwie i nadużycia władzy (art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i in.) przeciwko M. G. i E. W. Sąd Okręgowy w G. uzasadnił wniosek tym, że oskarżona E. W. jest córką sędzi A. W.-W., wieloletniej wizytator tego sądu, co mogłoby rodzić wątpliwości co do bezstronności sądu. Sąd Okręgowy podkreślił, że dla uniknięcia nawet pozorów braku obiektywizmu i wszelkich spekulacji, konieczne jest przekazanie sprawy. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k., przyznał rację Sądowi Okręgowemu. Zważył, że dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane także przez pryzmat społecznego odbioru, wymaga unikania sytuacji, w których mogą pojawić się wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy, szczególnie gdy oskarżony jest najbliższym krewnym sędziego orzekającego w sądzie właściwym miejscowo. Wskazano, że sprawa może wzbudzić zainteresowanie medialne. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w O., położonemu poza obszarem apelacji sądu pierwotnego, ale niezbyt odległemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, pokrewieństwo oskarżonego z sędzią orzekającym w sądzie właściwym miejscowo, zwłaszcza w sytuacji potencjalnego zainteresowania medialnego sprawą, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu uniknięcia wątpliwości co do bezstronności i zapewnienia społecznego odbioru sprawiedliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zasada rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może być odstąpiona, gdy istnieje ryzyko wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd, co może negatywnie wpłynąć na społeczne postrzeganie wymiaru sprawiedliwości. Bliskie pokrewieństwo oskarżonego z sędzią sądu właściwego miejscowo, w połączeniu z potencjalnym zainteresowaniem mediów, stanowi wystarczającą przesłankę do przekazania sprawy innemu sądowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| E. W. | osoba_fizyczna | oskarżona |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis art. 37 k.p.k. dopuszcza możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym w celu uniknięcia wątpliwości co do bezstronności sądu.
Pomocnicze
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 18 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 231 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pokrewieństwo oskarżonej z sędzią sądu właściwego miejscowo może budzić wątpliwości co do bezstronności. Uniknięcie nawet pozorów braku obiektywizmu jest kluczowe dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Sprawa może wzbudzić zainteresowanie medialne, co potęguje potrzebę zapewnienia obiektywizmu. Art. 37 k.p.k. pozwala na przekazanie sprawy w celu ochrony interesu wymiaru sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości uniknięcie choćby najdrobniejszych podejrzeń – nawet mylnych – w opinii publicznej co do bezstronności Sądu gwoli ucięcia jakichkolwiek możliwych spekulacji nieuchronne będzie pojawienie się krytycznych głosów, na tle wątpliwości, czy w sądzie miejscowo właściwym sprawa będzie bezstronnie i obiektywnie rozpoznana społecznego odbioru jego funkcjonowania
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy karnej ze względu na pokrewieństwo oskarżonego z sędzią sądu właściwego miejscowo, w kontekście zapewnienia bezstronności i społecznego odbioru wymiaru sprawiedliwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pokrewieństwa i potencjalnego zainteresowania medialnego; wymaga oceny indywidualnej w każdym przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje, jak ważna jest percepcja bezstronności sądu i jak sądy reagują na potencjalne konflikty interesów, nawet jeśli nie ma dowodów na faktyczną stronniczość.
“Czy córka sędzi może być sądzona przez matkę? Sąd Najwyższy rozstrzyga o bezstronności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KO 124/18 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie M. G. oskarżonego o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. oraz E. W. oskarżonej o czyn z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 stycznia 2019 r., wniosku Sądu Okręgowego w G. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w O. UZASADNIENIE Do Sądu Okręgowego w G. w dniu 3 września 2018 r. wpłynął akt oskarżenia przeciwko M. G., któremu zarzucono przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV K […] . Następnie, w dniu 6 grudnia 2018 r. do wymienionego Sądu wpłynął akt oskarżenia przeciwko E. W., której zarzucono popełnienie czynu z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV K […] . Z uwagi na tożsamość materiału dowodowego, jak i łączność przedmiotową obu spraw sprawę E. W. połączono ze sprawą M. G. do wspólnego rozpoznania pod sygn. IV K […] . Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2018 r., sygn. akt IV K […] , Sąd Okręgowy w G. zwrócił się na podstawie art. 37 k.p.k., tj. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy M. G. i E. W. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazał, że „E.W. jest najbliższą krewną (córką) sędzi tutejszego Sądu – A. W. – W. (oskarżona podała w trakcie przesłuchania, że jej matka nosi imię „A.” – k. 510, które przytoczono też w akcie oskarżenia – uw. SN), zarazem wieloletniej wizytator, powszechnie znanej, szanowanej i lubianej osoby przez wszystkich sędziów i pracowników jednostki, utrzymującej naturalne i normalnie serdeczne relacje koleżeńskie i przyjacielskie”. Zdaniem Sądu Okręgowego, „dla uniknięcia choćby najdrobniejszych podejrzeń – nawet mylnych – w opinii publicznej (…) co do bezstronności Sądu (…), wniosek o wskazanie innego sądu, gwoli ucięcia jakichkolwiek możliwych spekulacji z różnych stron, uznać należy za konieczny.” Dla wsparcia swojego wystąpienia Sąd Okręgowy przytoczył kilka orzeczeń Sądu Najwyższego wydanych na gruncie art. 37 k.p.k., które – jego zdaniem – „wręcz modelowo odpowiadają prezentowanej sytuacji”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego G. zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k., jako dopuszczającego możliwość odstąpienia od fundamentalnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Najczęściej powodem takiego postąpienia jest dążenie do uniknięcia sytuacji, kiedy to w opinii publicznej, także stron występujących w sprawie, może się pojawić wątpliwość co do zdolności obiektywnego jej rozpoznania przez sąd właściwy. W niniejszej sprawie taki przypadek występuje. Z pewnością, z punktu widzenia dobra wymiaru sprawiedliwości nie jest wskazane rozpoznawanie sprawy osoby oskarżonej, należącej do najbliższej rodziny sędziego, przez sąd, w którym wymieniony sędzia pełni służbę. W takim bowiem przypadku wręcz nieuchronne będzie pojawienie się krytycznych głosów, na tle wątpliwości, czy w sądzie miejscowo właściwym sprawa będzie bezstronnie i obiektywnie rozpoznana. Nie bez znaczenia jest też okoliczność, że z uwagi na jej realia, przedmiotowa sprawa może stać się obiektem szerszego, także medialnego, zainteresowania. Zatem dobro wymiaru sprawiedliwości, postrzegane na płaszczyźnie społecznego odbioru jego funkcjonowania, przemawia za podjęciem decyzji, polegającej na przeniesieniu sprawy do innego sądu równorzędnego, która zminimalizuje ryzyko pojawienia się w opinii publicznej wątpliwości co do sprawiedliwego, wolnego od pozaprocesowych wpływów, rozpoznania sprawy. Po rozważeniu istotnych okoliczności, Sąd Najwyższy uznał, że słuszne będzie przekazanie sprawy do rozpoznania położonemu poza obszarem apelacji […], niezbyt od niej odległemu Sądowi Okręgowemu w O. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI