IV KO 123/24

Sąd Najwyższy2024-11-28
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronnośćsędziaprokuratorsąd najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą odmowy wszczęcia śledztwa do Sądu Okręgowego w Krakowie ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w związku z podejrzeniami dotyczącymi sędziów i prokuratorów z Katowic.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Katowicach o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek uzasadniono tym, że J.J. wskazał sędziego Sądu Okręgowego w Katowicach oraz innych sędziów i prokuratorów z okręgu Sądu Apelacyjnego w Katowicach jako potencjalnych sprawców przestępstw, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności postępowania. Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do Sądu Okręgowego w Krakowie.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Katowicach o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Okręgowy w Katowicach uzasadnił swój wniosek tym, że J.J. w swoim zawiadomieniu o popełnienie przestępstwa wskazał sędziego Sądu Okręgowego w Katowicach X.Y. jako potencjalnego sprawcę, a także odniósł się do domniemanych działań przestępczych innych sędziów i prokuratorów orzekających w okręgu Sądu Apelacyjnego w Katowicach. Te okoliczności mogły stwarzać wątpliwości co do bezstronnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k. i orzecznictwo, uznał, że stosowanie tego przepisu ma charakter wyjątkowy i powinno nastąpić, gdy występują realne okoliczności zagrażające dobru wymiaru sprawiedliwości. W ocenie Sądu Najwyższego, wskazane przez sąd meriti argumenty, w tym potencjalny konflikt interesów związany z udziałem sędziego i innych przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości z tego samego okręgu, uzasadniają przekazanie sprawy. Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Krakowie, podkreślając, że takie rozwiązanie ma na celu zapewnienie obiektywności i rzetelności postępowania, a także uniknięcie wątpliwości w opinii publicznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacje, w których stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub osoba mająca bliski kontakt z sędziami, mogą stwarzać wątpliwości co do bezstronności i obiektywnego rozpoznania sprawy, co zagraża dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy jest uzasadnione, aby uniknąć wrażenia pozaprocesowych wpływów i zapewnić obiektywność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
J. J.osoba_fizycznawnioskodawca
Prokuratura Rejonowa Katowice-Północ w Katowicachorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Sąd Okręgowy w Katowicachorgan_państwowysąd wnioskujący o przekazanie
Sąd Okręgowy w Katowicach, V Wydział Karnyorgan_państwowysąd, którego sędzia jest wskazywany jako potencjalny sprawca
Sąd Apelacyjny w Katowicachorgan_państwowysąd, w okręgu którego orzekają potencjalni sprawcy
Sąd Okręgowy w Krakowieorgan_państwowysąd przekazany do rozpoznania sprawy

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Stosowanie przepisu ma wyjątkowy charakter i powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać dobru wymiaru sprawiedliwości, np. gdy mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wskazanie sędziego Sądu Okręgowego w Katowicach jako potencjalnego sprawcy przestępstwa. Odwołanie się do domniemanych działań przestępczych sędziów i prokuratorów orzekających w okręgu Sądu Apelacyjnego w Katowicach. Potencjalne wątpliwości co do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Konieczność zapewnienia obiektywności i rzetelności postępowania. Uniknięcie wrażenia pozaprocesowych wpływów na orzekanie.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości mogą stwarzać wątpliwości u przeciętnego obserwatora, czy sprawa zostanie bezstronnie rozpoznana jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie nie było wolne od pozaprocesowych wpływów

Skład orzekający

Anna Dziergawka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w sytuacjach, gdy stroną lub potencjalnym sprawcą jest sędzia lub inny funkcjonariusz wymiaru sprawiedliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie pojawiają się wątpliwości co do bezstronności sądu z uwagi na jego powiązania z potencjalnymi sprawcami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy potencjalnych nieprawidłowości w wymiarze sprawiedliwości i budzi wątpliwości co do bezstronności, co jest zawsze interesujące dla prawników i opinii publicznej.

Sędzia oskarżony o przestępstwo? Sąd Najwyższy przekazuje sprawę do innego miasta!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KO 123/24
POSTANOWIENIE
Dnia 28 listopada 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Dziergawka
w sprawie z zażalenia
J. J.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Katowice-Północ w Katowicach
‎
z dnia 31 lipca 2024 roku o odmowie wszczęcia śledztwa
‎
w sprawie o sygn. […],
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
w dniu 28 listopada 2024 r.,
wniosku Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 18 października 2024 r., sygn. akt XVI Kp 752/24,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł :
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Krakowie.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Katowicach
postanowieniem z dnia 18 października 2024 r., sygn. akt XVI Kp 752/24, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z zażalenia J.J. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Katowice-Północ w Katowicach z dnia 23 kwietnia 2024 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o sygn. akt […], innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że J. J. w zawiadomieniu o popełnienie przestępstwa wskazuje sędziego Sądu Okręgowego w Katowicach X.Y. jako potencjalnego sprawcę przestępstwa, orzekającego w V Wydziale tego Sądu oraz odnosi się do domniemanych działań przestępczych sędziów i prokuratorów orzekających w okręgu właściwości Sądu Apelacyjnego w Katowicach, które to okoliczności mogą stwarzać wątpliwości u przeciętnego obserwatora, czy sprawa zostanie bezstronnie rozpoznana.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Wniosek Sądu Okręgowego w Katowicach zasługuje na uwzględnienie.
Tytułem wstępu należy podkreślić, że stosowanie przepisu
art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (
zob.
postanowieni
e SN z dnia 15 maja 2023 r., III KO 41/23;
postanowienie SN z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, postanowienie SN
z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, postanowienie SN z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08; postanowienie SN z dnia 7 marca 2024 r., IV KO 6/24
).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, uznać należy, że przytoczone we wniosku sądu meriti argumenty, wskazują, że zachodzi tego rodzaju okoliczność pozwalająca na przyjęcie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania przedmiotowej sprawy do jej rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Zawiadomienie o przestępstwie złożone przez J.J. dotyczy
sędziego Sądu Okręgowego w Katowicach
X.Y. , orzekającego w V Wydziale Karnym tego sądu, jak również rzekomych działań przestępczych sędziów i prokuratorów orzekających w okręgu właściwości Sądu Apelacyjnego w Katowicach, co w takim układzie procesowym mogłyby rodzić wątpliwości co do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy.
Zgodzić należy się z tezą, że
jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie (zob. postanowienie SN z dnia 24 czerwca 2020 r., V KO 45/20; postanowienie SN z dnia 7 marca 2024 r., IV KO 6/24).
Osądzenie niniejszej sprawy w takich warunkach, mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie nie było wolne od pozaprocesowych wpływów (zob. postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2007 r., IV KO 34/07).
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
tj. Sądowi Okręgowemu w Krakowie, spoza okręgu właściwości Sądu Apelacyjnego w Katowicach, jednakże położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od sądu miejscowo właściwego
, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Okoliczności tej sprawy, w sytuacji gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania (zob. postanowienie SN z dnia 15 listopada 2023 r., V KO 102/23).
Z tych względów
, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
[J.J.]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI