V KO 83/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi, uznając, że instytucja ta nie może służyć do obchodzenia procedury wyłączenia sędziego.
Sąd Rejonowy w T. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko J. K. innemu sądowi, powołując się na prywatne i zawodowe kontakty sędziego referenta z teściową oskarżonego. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, podkreślając, że art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie może być stosowany do obejścia procedury wyłączenia sędziego (art. 40 i 41 k.p.k.), która w tej sprawie została już zastosowana przez Sąd Okręgowy.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w T. o przekazanie sprawy karnej przeciwko J. K. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku były rzekome relacje i kontakty na niwie prywatnej i zawodowej sędziego referenta z teściową oskarżonego, która jest sędzią w stanie spoczynku. Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia wniosku, wskazując, że przepis art. 37 k.p.k. (przekazanie sprawy innemu sądowi) ma charakter wyjątkowy i nie podlega interpretacji rozszerzającej. Podkreślono, że nadmierne wykorzystywanie tej instytucji może podważać zaufanie do sądów. Sąd Najwyższy zaznaczył, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, zgodnie ze standardem konstytucyjnym. Wskazano, że istnieją inne mechanizmy zapewniające transparentność i obiektywizm, takie jak wyłączenie sędziego (art. 40 i 41 k.p.k.). W tej sprawie Sąd Okręgowy we W. postanowieniem z dnia 28 maja 2018 r. nie wyłączył sędziego A. T. od rozpoznania sprawy, a późniejsze wnioski o wyłączenie nie zostały rozpoznane. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy oparty jest na tych samych przesłankach co wniosek o wyłączenie sędziego, który został już negatywnie oceniony przez sąd niższej instancji. Stwierdzono, że przekazanie sprawy przez Sąd Najwyższy nie może służyć do ponownej analizy przesłanek wyłączenia sędziego, które powinny być rozpatrywane w ramach przewidzianej procedury.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, instytucja przekazania sprawy innemu sądowi nie może być wykorzystywana do obchodzenia trybów przewidzianych w k.p.k., w tym procedury wyłączenia sędziego.
Uzasadnienie
Przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie podlega interpretacji rozszerzającej. Procedura wyłączenia sędziego jest właściwym mechanizmem do zapewnienia transparentności i obiektywizmu, a jej negatywne rozpatrzenie przez sąd niższej instancji wyklucza ponowne badanie tych samych przesłanek w trybie art. 37 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (w kontekście utrzymania pierwotnego składu orzekającego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Sąd Rejonowy w T. | instytucja | wnioskodawca |
| Sąd Najwyższy | instytucja | orzekający |
| Sąd Okręgowy we W. | instytucja | instancja |
| E. R. | osoba_fizyczna | sędzia w stanie spoczynku |
| A. T. | osoba_fizyczna | sędzia referent |
| pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego | inne | pełnomocnik |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja wyjątkowa, niepodlegająca interpretacji rozszerzającej; nie może służyć do obejścia innych trybów przewidzianych w k.p.k.
Pomocnicze
k.p.k. art. 40
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący wyłączenia sędziego, jako mechanizm zapewniający transparentność i obiektywizm.
k.p.k. art. 41
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący wyłączenia sędziego, jako mechanizm zapewniający transparentność i obiektywizm.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Standard konstytucyjny rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 37 k.p.k. jest przepisem szczególnym i nie podlega wykładni rozszerzającej. Instytucja przekazania sprawy nie może być wykorzystywana do obejścia procedury wyłączenia sędziego. Sąd Okręgowy już rozpoznał wnioski o wyłączenie sędziego i nie stwierdził podstaw do wyłączenia. Zachowanie standardu konstytucyjnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.
Odrzucone argumenty
Relacje sędziego z teściową oskarżonego jako podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy nie podlega interpretacji rozszerzającej. Nadmierne jego wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby w każdej sprawie zachowany został standard konstytucyjny rozpoznania jej przez sąd właściwy. Procedura karna przewiduje paletę rozwiązań mających na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu. Przekazanie sprawy przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu nie może być wykorzystywane do obchodzenia innych trybów przewidzianych w k.p.k.
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 37 k.p.k. i jego relacji z procedurą wyłączenia sędziego."
Ograniczenia: Dotyczy spraw karnych, gdzie występują wnioski o przekazanie sprawy lub wyłączenie sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje subtelne aspekty procedury karnej dotyczące potencjalnego konfliktu interesów sędziego i mechanizmów jego zapobiegania, co jest istotne dla prawników procesowych.
“Czy relacje rodzinne sędziego mogą doprowadzić do zmiany sądu prowadzącego sprawę? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice art. 37 k.p.k.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KO 83/18 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 12 grudnia 2018 r. wniosku Sądu Rejonowego w T. z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt II K […] , o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w T. postanowieniem z dnia 5 października 2018 r. (sygn. akt II K […] ) zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy przeciwko J. K. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem tego wniosku miały by być relacje i intensywność kontaktów na niwie prywatnej i zawodowej sędziego referenta oraz sędziego w stanie spoczynku E. R., teściowej oskarżonego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy nie podlega interpretacji rozszerzającej. Nadmierne jego wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Dlatego wskazuje się, że odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby w każdej sprawie zachowany został standard konstytucyjny rozpoznania jej przez sąd właściwy według procedury, w której się ona toczy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Pamiętać jednak należy, że procedura karna przewiduje paletę rozwiązań mających na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu, o którym mowa powyżej. Dotykają one tego zagadnienia z różnych perspektyw. Jednym z takim mechanizmów jest wyłączenie sędziego uregulowane w art. 40 k.p.k. i art. 41 k.p.k. To te rozwiązania mają w pierwszej kolejności zapewnić transparentność postępowania oraz wyeliminować jakiekolwiek aspekty realnej lub jedynie potencjalnej stronniczości czy braku obiektywizmu. Istnieje w tym zakresie szczególna procedura, która w niniejszej sprawie została zastosowana. Bowiem postanowieniem Sądu Okręgowego we W. z dnia 28 maja 2018 r. (sygn. akt IV Ko […] ) nie wyłączono od rozpoznania sprawy II K […] Sędzi A. T.. 2 lipca 2018 r. Sędzia ta ponowiła wniosek o swoje wyłączenie. Podobny wniosek złożył pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego. Oba te wnioski nie zostały rozpoznane. Oznacza to, że w wyniku uruchomienia stosownej procedury właściwy Sąd Okręgowy uznał, że nie zachodzą przeszkody dla rozpoznania sprawy przez sędziego referenta. Zatem nie można było uwzględnić wniosku z art. 37 k.p.k., gdyż oparty jest on na identycznych przesłankach, jakie stanowiły uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy w procedurze iudex suspectus . Przekazanie sprawy przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu nie może być wykorzystywane do obchodzenia innych trybów przewidzianych w k.p.k. Instytucja ta nie służy, bowiem ponownej analizie - tylko tym razem przez Sąd Najwyższy - przesłanek z art. 40 k.p.k. lub art. 41 k.p.k. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI