IV KO 118/18

Sąd Najwyższy2019-03-19
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaobrońca z urzęduzwolnienie od opłatkoszty sądoweSąd NajwyższyKodeks postępowania karnegośrodki finansowe

Sąd Najwyższy odmówił skazanemu ustanowienia obrońcy z urzędu i zwolnienia od opłaty, uznając, że posiada on wystarczające środki finansowe.

Skazany M.W. złożył wniosek o zwolnienie od opłaty i ustanowienie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując, że skazany nie wykazał braku środków na obronę, a dysponuje kwotą 3394,02 zł.

Skazany M.W. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o zwolnienie od opłaty oraz ustanowienie obrońcy z urzędu, aby móc sporządzić wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnymi wyrokami Sądu Apelacyjnego w [...] z lat 1997 i 2001. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek na posiedzeniu w dniu 19 marca 2019 r., postanowił go nie uwzględnić. Uzasadnienie opiera się na przepisach Kodeksu postępowania karnego (art. 545 § 2, art. 78 § 1 i 1a) oraz ustawy o opłatach w sprawach karnych. Sąd wskazał, że skazany nie wykazał w sposób należyty, iż nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Podkreślono, że skazany posiada do dyspozycji kwotę 3394,02 zł, nie ma obciążeń finansowych i może nią swobodnie dysponować. Sam fakt przebywania w jednostce penitencjarnej nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania obrońcy z urzędu i zwolnienia od opłat, gdy dostępne są środki finansowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skazany nie może żądać ustanowienia obrońcy z urzędu i zwolnienia od opłaty, jeśli posiada środki finansowe pozwalające na pokrycie kosztów obrony i opłaty.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na przepisy k.p.k. i ustawy o opłatach w sprawach karnych, stwierdził, że skazany musi wykazać brak możliwości poniesienia kosztów obrony. W sytuacji, gdy skazany dysponuje znacznymi środkami finansowymi, jego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M.W.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 2 zd. 1

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez obrońcę albo pełnomocnika.

k.p.k. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd może zwolnić oskarżonego w całości lub w części od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, jeżeli istnieją podstawy do uznania, że uiszczenie ich byłoby dla niego zbyt uciążliwe ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów, jak również wtedy, gdy przemawiają za tym względy słuszności.

u.o.p.k. art. 15 § ust. 1 pkt 10

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Od wniosku o wznowienie postępowania uiszcza się opłatę w wysokości 150 zł.

Pomocnicze

k.p.k. art. 78 § § 1a

Kodeks postępowania karnego

Przepis art. 78 § 1 k.p.k. stosuje się odpowiednio, jeżeli oskarżony żąda wyznaczenia obrońcy z urzędu w celu dokonania określonej czynności procesowej.

u.o.p.k. art. 17 § ust. 1 i 3

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Do zwolnienia od opłat stosuje się odpowiednio przepisy o zwolnieniu od kosztów postępowania karnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skazany nie wykazał w sposób należyty, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Skazany posiada do dyspozycji środki finansowe (3394,02 zł), które umożliwiają mu uiszczenie opłaty i pokrycie kosztów wynagrodzenia dla obrońcy z wyboru. Sam fakt pobytu skazanego w jednostce penitencjarnej nie jest wystarczającą przesłanką do ustanowienia obrońcy z urzędu i zwolnienia od opłaty.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazał w sposób należyty, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny posiada do dyspozycji 3394,02 zł, nie posiada obciążeń finansowych, zaś ww. kwotą może dysponować w każdym czasie Sam fakt pobytu skazanego w jednostce penitencjarnej [...] nie jest wystarczającą przesłanką

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o obrońcę z urzędu i zwolnienie od opłat w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście posiadanych środków finansowych przez skazanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazanego posiadającego środki finansowe, nie dotyczy osób faktycznie ubogich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury wnioskowania o obrońcę z urzędu i zwolnienie od opłat, jednakże pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów w kontekście posiadanych przez skazanego środków finansowych.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 118/18
POSTANOWIENIE
Dnia 19 marca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie
M.W.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 marca 2019 r.,
wniosku skazanego o zwolnienie od opłaty oraz ustanowienie obrońcy z urzędu celem sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 11 grudnia 1997 r., sygn. II AKa […] oraz prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 31 października 2001 r., sygn. II AKa […]
postanowił
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
W złożonym w dniu 27 grudnia 2018 r. wniosku skazany M.W. wniósł o zwolnienie od opłaty oraz ustanowienie obrońcy z urzędu, z uwagi na brak środków na ustanowienie obrońcy z wyboru, celem sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 11 grudnia 1997 r., sygn. II AKa […], oraz prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 31 października 2001 r., sygn. II AKa […].
Sąd Najwyższy rozważył co następuje.
Wniosek skazanego nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 545 § 2 zd. 1 k.p.k.
stanowi, że wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez obrońcę albo pełnomocnika. Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.k. oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Z kolei, stosownie do art. 78 § 1a k.p.k., przepis art. 78 § 1 k.p.k. stosuje się odpowiednio, jeżeli oskarżony żąda wyznaczenia obrońcy z urzędu w celu dokonania określonej czynności procesowej.
Przepis art. 624 § 1 k.p.k. stanowi, że sąd może zwolnić oskarżonego w całości lub w części od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, jeżeli istnieją podstawy do uznania, że uiszczenie ich byłoby dla niego zbyt uciążliwe ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów, jak również wtedy, gdy przemawiają za tym względy słuszności. Z kolei zgodnie z przepisami art. 15 ust. 1 pkt 10 oraz art. 17 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tj.: Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223, ze zm.), od wniosku o wznowienie postępowania uiszcza się opłatę w wysokości 150 zł, przy czym do zwolnienia od opłat stosuje się odpowiednio przepisy o zwolnieniu od kosztów postępowania karnego.
Skazany nie wykazał w żaden sposób, że „nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny”, w sytuacji gdy ciężar dowodu istnienia tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. Podkreślić też należy, że z informacji przekazanej przez Zakład Karny w R. wynika, iż skazany ma do dyspozycji 3394,02 zł, nie posiada obciążeń finansowych, zaś ww. kwotą może dysponować w każdym czasie. Sam fakt pobytu skazanego w jednostce penitencjarnej, do którego odwołuje się we wniosku M.W., nie jest wystarczającą przesłanką, aby ustanowić skazanemu obrońcę z urzędu i zwolnić od obowiązku uiszczenia stosownej opłaty, w sytuacji gdy posiada on do dyspozycji środki finansowe umożliwiające uiszczenie opłaty i pokrycie kosztów wynagrodzenia dla obrońcy z wyboru.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI