IV KO 117/25

Sąd Najwyższy2025-10-28
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniadoręczenianieobecność oskarżonegoprawo do obronySąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego, uznając go za oczywiście bezzasadny z powodu skutecznego doręczenia zawiadomień o terminach rozpraw.

Skazany P. J. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, twierdząc, że nie wiedział o terminach rozpraw i nie otrzymał zawiadomień. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku, stwierdzając jego oczywistą bezzasadność. Sąd wskazał, że zawiadomienia o terminach rozpraw były prawidłowo wysyłane na adres skazanego i skutecznie doręczone poprzez awizowanie, a skazany nie podjął korespondencji. Ponadto, skazany odebrał zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej, ale na nią nie stawił się.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego P. J. o wznowienie postępowania karnego, które zostało prawomocnie zakończone wyrokami Sądu Okręgowego w Sosnowcu i Sądu Apelacyjnego w Katowicach. Skazany argumentował, że nie wiedział o terminach rozpraw przed Sądem I instancji i nie otrzymał zawiadomień, dowiedział się o skazaniu dopiero po pewnym czasie. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., postanowił odmówić przyjęcia wniosku z powodu jego oczywistej bezzasadności. Sąd wyjaśnił, że oczywista bezzasadność wniosku zachodzi, gdy nie wymaga ona szczególnego badania i jest widoczna na pierwszy rzut oka. Wskazano, że podstawą wznowienia postępowania może być rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, któremu nie doręczono zawiadomienia, ale tylko jeśli nie wiedział on o terminie. W niniejszej sprawie zawiadomienia o terminach rozpraw przed Sądem Okręgowym były wysyłane na wskazany przez skazanego adres i mimo dwukrotnego awizowania nie zostały podjęte, co skutkowało uznaniem ich za skutecznie doręczone zgodnie z przepisami k.p.k. Sąd podkreślił, że obecność na rozprawie była uprawnieniem, z którego skazany nie skorzystał. Dodatkowo, Sąd Okręgowy wcześniej nie uwzględnił wniosku skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku i apelację, wskazując na zaniedbanie ze strony skazanego. Sąd Najwyższy zauważył również, że skazany odebrał zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej, ale na nią się nie stawił, co oznaczało rezygnację z prawa do obrony na tym etapie. Wobec powyższego, wniosek o wznowienie postępowania został uznany za oczywiście bezzasadny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek jest oczywiście bezzasadny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zawiadomienia o terminach rozpraw były skutecznie doręczone skazanemu poprzez dwukrotne awizowanie, co zgodnie z k.p.k. skutkuje uznaniem pisma za doręczone. Brak podjęcia korespondencji przez skazanego oznacza, że sam ponosi negatywne konsekwencje swojej bierności, a możliwość wznowienia postępowania na podstawie nieotrzymania zawiadomienia jest wykluczona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówiono przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
P. J.osoba_fizycznaskazany
N. F.osoba_fizycznaoskarżona
W. G.osoba_fizycznaoskarżony
D. M.osoba_fizycznaoskarżony
W. S.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 545 § 3

Kodeks postępowania karnego

Sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania bez wzywania strony do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność.

k.p.k. art. 540b § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wznowienia postępowania: rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, któremu nie doręczono zawiadomienia o terminie posiedzenia lub rozprawy albo doręczono je w inny sposób niż osobiście, gdy wykaże on, że nie wiedział o terminie oraz o możliwości wydania orzeczenia pod jego nieobecność.

Pomocnicze

k.p.k. art. 133 § 2

Kodeks postępowania karnego

Opis procedury doręczania pism za pośrednictwem operatora pocztowego, w tym umieszczania zawiadomienia w skrzynce pocztowej lub na drzwiach adresata w przypadku niemożności doręczenia do rąk własnych lub dorosłego domownika, z obowiązkiem powtórzenia czynności w razie bezskutecznego upływu terminu odbioru.

k.p.k. art. 374 § 1

Kodeks postępowania karnego

Prawo oskarżonego do obecności na rozprawie.

k.k. art. 297 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 233 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 258 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 73 § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne doręczenie zawiadomień o terminach rozpraw zgodnie z przepisami k.p.k. poprzez dwukrotne awizowanie. Brak wykazania przez skazanego, że nie wiedział o terminach rozpraw i możliwości wydania orzeczenia pod jego nieobecność. Skazany sam ponosi negatywne konsekwencje swojej bierności procesowej. Odebranie przez skazanego zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej i niestawienie się na niej.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie skazanego, że nie wiedział o terminach rozpraw przed Sądem I instancji. Twierdzenie skazanego, że nie otrzymał listownych zawiadomień o terminach rozpraw. Argumentacja oparta na braku wiedzy o terminach rozpraw, mimo skutecznego doręczenia.

Godne uwagi sformułowania

oczywista bezzasadność wniosku nie wymaga szczególnego badania, jest widoczna na pierwszy rzut oka, jest niewątpliwa i wniosek obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia orzeczenia nie można wznowić postępowania na tej podstawie m.in. w przypadku, o którym mowa w art. 133 § 2 k.p.k. nie podjął; listy były dwukrotnie awizowane. Tym samym zostały one skutecznie doręczone niekorzystne dla siebie skutki zaniechania ponosi sam skazany nie zaistniały „szczególne, obiektywne okoliczności, które uniemożliwiły skazanemu złożenie w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (…) oraz ewentualnie wniesienia apelacji od wyroku (…)” niedotrzymanie terminu było w tej sprawie skutkiem zaniedbania przez samego skazanego

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście wniosków o wznowienie postępowania i prawa do obrony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i procedury doręczeń w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest aktywne śledzenie korespondencji sądowej i jakie mogą być konsekwencje zaniedbania tego obowiązku, nawet w kontekście prawa do obrony.

Nie odebrałeś listu z sądu? Możesz stracić prawo do obrony!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KO 117/25
POSTANOWIENIE
Dnia 28 października 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 28 października 2025 r.,
w sprawie
P. J.
skazanego z art. 297 § 1 k.k. i in.
wniosku o wznowienie postępowania karnego,
prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II AKa 351/24,
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Sosnowcu,
z dnia 22 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV K 128/23,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
postanowił:
odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Sosnowcu wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV K 128/23, uznał oskarżonego P. J. za winnego popełnienia dwóch szczegółowo opisanych w wyroku przestępstw z art. 297 § 1 k.k. i art. 233 § 1 k.k. i innych, popełnionych w ramach ciągu przestępstw, za które wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności i jedną karę grzywny 300 stawek dziennych po 10 zł każda. Sąd I instancji orzekł również w przedmiocie odpowiedzialności karnej oskarżonych: N. F. , W. G. , D. M. oraz W. S. .
Po rozpoznaniu apelacji prokuratora, wniesionej również na niekorzyść P. J. w zakresie uniewinnienia go od zarzutu z art. 258 § 1 k.k., oraz obrońcy oskarżonej N. F. , Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II AKa 351/24, zmienił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 73 § 2 k.k. oskarżonych N. F. , W. G. , D. M. i W. S.  oddał w okresie próby pod dozór kuratora, w pozostałej części, w tym wobec P. J. zaskarżony wyrok utrzymując w mocy.
Pismem z dnia 16 czerwca 2025 r. skazany P. J. wniósł o „wznowienie całego postępowania, a jeżeli nie są to wystarczające dowody, to proszę Wysoki Sąd o przywrócenie mi terminów odwoławczych”. W piśmie skazany podał, że nie wiedział o terminach rozpraw toczących się przed Sądem I instancji. Wskazał również, że nie otrzymał jakichkolwiek listownych zawiadomień o terminach rozpraw, a o fakcie skazania dowiedział się dopiero w dniu 4 stycznia 2025 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny, a w związku z tym należało odmówić jego przyjęcia.
Zgodnie z przepisem art. 545 § 3 k.p.k. sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania bez wzywania strony do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność. O oczywistej bezzasadności wniosku o wznowienie postępowania można twierdzić nie tylko wówczas, gdy wniosek taki oparty zostanie na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie będzie się mieściła w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k. Oczywista bezzasadność, o której mowa w art. 545 § 3 k.p.k., występuje również wówczas, gdy nie wymaga szczególnego badania, jest widoczna na pierwszy rzut oka, jest niewątpliwa i wniosek obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia orzeczenia (zob. np. postanowienie SN z dnia 25 lutego 2025 r., sygn. akt V KO 9/25).
Jedną z podstaw wznowienia postępowania jest rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, któremu nie doręczono zawiadomienia o terminie posiedzenia lub rozprawy albo doręczono je w inny sposób niż osobiście, gdy wykaże on, że nie wiedział o terminie oraz o możliwości wydania orzeczenia pod jego nieobecność (art. 540b § 1 k.p.k.). Istotne jest jednak to, że nie można wznowić postępowania na tej podstawie m.in. w przypadku, o którym mowa w art. 133 § 2 k.p.k. Gdy pismo przesłane zostanie za pośrednictwem operatora pocztowego i nie jest możliwe jego doręczenie w sposób wskazany w art. 132 k.p.k. (do rąk własnych albo za pośrednictwem dorosłego domownika, administracji domu, dozorcy lub sołtysa), doręczający umieszcza zawiadomienie w skrzynce do doręczania korespondencji bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz że należy je odebrać w ciągu 7 dni; w razie bezskutecznego upływu tego terminu, należy czynność zawiadomienia powtórzyć jeden raz. W razie dokonania tych czynności pismo uznaje się za doręczone.
Skazany nie ma zatem racji twierdząc, że został pozbawiony prawa do udziału w sprawie oraz możliwości wniesienia apelacji od niekorzystnego dla niego wyroku. Skazany został prawidłowo powiadomiony o terminach rozpraw przed Sądem Okręgowym w Sosnowcu. W przypadku każdego terminu rozprawy zawiadomienia były przesyłane na wskazany przez skazanego adres: „ul. P. […], XX-XXX C.”. Skazany kierowanych na ten adres przesyłek nie podjął; listy były dwukrotnie awizowane. Tym samym zostały one skutecznie doręczone, a możliwość wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 540b § 1 k.p.k. jest wykluczona. W takim przypadku obecność skazanego na rozprawach przed Sądem Okręgowym w Sosnowcu była uprawnieniem (art. 374 § 1 k.p.k.), z którego nie skorzystał ze względu na brak podjęcia zawiadomień. W takim przypadku niekorzystne dla siebie skutki zaniechania ponosi sam skazany.
Warto również dodać, że Sąd Okręgowy w Sosnowcu postanowieniem z dnia 18 lutego 2025 r., sygn. akt IV K 128/23, nie uwzględnił wniosku skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu z dnia 22 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV K 128/23 wraz z uzasadnieniem, a także wniesienia apelacji od tego wyroku. Sąd wskazał, że nie zaistniały „szczególne, obiektywne okoliczności, które uniemożliwiły skazanemu złożenie w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (…) oraz ewentualnie wniesienia apelacji od wyroku (…), jeżeli był on w sprawie zupełnie pasywny, nie skorzystał z prawa udziału w rozprawie, nie wykazał żadnej aktywności w zakresie uzyskania informacji o treści wyroku. Nie ulega więc wątpliwości, że niedotrzymanie terminu było w tej sprawie skutkiem zaniedbania przez samego skazanego czynności, które – gdyby zostały przez niego podjęte – pozwalały mu wykorzystać przysługujące mu uprawnienia procesowe” (k. 724-725 akt). Należy również nadmienić, że skazany w dniu 30 września 2024 r. odebrał zawiadomienie o terminie rozprawy odwoławczej, która odbyła się w dniu 28 listopada 2024 r. (k. 654a akt). Mimo to skazany na rozprawę nie stawił się, a zatem sam zrezygnował z przysługującego mu uprawnienia do obrony także na etapie postępowania przed Sądem odwoławczym.  Podkreślić należy, że skazany odebrał to zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej, które było dwukrotnie awizowane na ten sam adres, na który były wysyłane zawiadomienia o terminach rozpraw w Sądzie Okręgowym.
W związku z powyższym wniosek o wznowienie postępowania okazał się bezzasadny w stopniu oczywistym, nie wymagającym bardziej wnikliwych ustaleń.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI