IV KO 112/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę z Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej do Sądu Rejonowego w Pszczynie ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, aby uniknąć wątpliwości co do bezstronności.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej o przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego. Powodem była inicjatywa Prezesa Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej w zakresie zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia. Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja ta mogła budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu, dlatego przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Pszczynie.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wniosek wynikał z faktu, że zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie o występek z art. 244b § 1 k.k. złożył Prezes Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej. Sąd Rejonowy uznał, że taka sytuacja, gdzie zwierzchnik służbowy sędziów jest stroną postępowania, może rodzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 § 1 k.p.k. i konstytucyjną zasadę rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, podkreślił, że instytucja przekazania sprawy ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana, gdy przemawiają za tym szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości, w tym unikanie sytuacji budzących w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pszczynie, który znajduje się w stosunkowo niewielkiej odległości, ale w innym okręgu, co ma zagwarantować obiektywne rozpoznanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której Prezes Sądu Rejonowego wnosi zażalenie, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu, co narusza dobro wymiaru sprawiedliwości. Dlatego sprawę należy przekazać innemu sądowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezes Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Prokuratura Rejonowa Bielsko-Biała-Południe w Bielsku-Białej | organ_państwowy | organ nadzorujący |
| Komisariat Policji II w Bielsku-Białej | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej | organ_państwowy | sąd wnioskujący |
| Sąd Rejonowy w Pszczynie | organ_państwowy | sąd przekazany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa odmowy wszczęcia dochodzenia.
k.k. art. 244b § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący wystąpku.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjna zasada rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inicjatywa Prezesa Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej w zakresie zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia. Możliwość budzenia wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo. Konieczność zapewnienia autorytetu wymiaru sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości autorytet wymiaru sprawiedliwości przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy swoboda orzekania odbiór społeczny
Skład orzekający
Paweł Kołodziejski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy stroną postępowania jest zwierzchnik służbowy sędziów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest postrzeganie bezstronności sądu i jak Sąd Najwyższy dba o autorytet wymiaru sprawiedliwości, nawet w proceduralnych kwestiach.
“Czy Prezes Sądu może podważyć bezstronność własnego sądu? Sąd Najwyższy reaguje.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KO 112/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie zażalenia Prezesa Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej na postanowienie Komisariatu Policji II w Bielsku-Białej z dnia 31 maja 2023 r., zatwierdzone przez prokuratora Prokuratury Rejonowej Bielsko-Biała-Południe w Bielsku-Białej dnia 14 czerwca 2023 r., o odmowie wszczęcia dochodzenia sygn. akt [...] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 lutego 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej zawartego w postanowieniu z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt IX Kp 438/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej o sygn. akt IX Kp 438/23 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pszczynie. UZASADNIENIE Postanowieniem Komisariatu Policji II w Bielsku-Białej z dnia 31 maja 2023 r., zatwierdzonym przez prokuratora Prokuratury Rejonowej Bielsko-Biała-Południe w Bielsku-Białej dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt [...] , odmówiono na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wszczęcia dochodzenia w sprawie o występek z art. 244b § 1 k.k. Zażalenie na ww. postanowienie wywiódł Prezes Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej. Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej postanowieniem z dnia 6 grudnia 2023 r. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy IX Kp 438/23 innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wskazano, iż środek odwoławczy został złożony przez zwierzchnika służbowego sędziów Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej, pozostającego z wieloma z nich w stosunkach koleżeńskich. Rzeczone w ocenie sądu wnioskującego powoduje, że rozpoznanie sprawy w sądzie właściwym mogłoby rodzić w oczach pozostałych stron wątpliwości co o zachowania przez sąd wymaganego obiektywizmu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Instytucja określona w art. 37 k.p.k. statuuje wyjątek od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), zatem jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd właściwy miejscowo wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby, w odczuciu społecznym, prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (por. postanowienie SN z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, LEX nr 3126169; postanowienie SN z dnia 27 marca 2023 r., IV KO 20/23, LEX nr 3514357; postanowienie SN z dnia 9 maja 2023 r., II KO 42/23, LEX nr 3565837). W przedmiotowej sprawie zarówno zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 244b § 1 k.k., jak i zażalenie na wskazane wyżej postanowienie wniósł Prezes Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej. Już sama ta okoliczność może mieć wpływ nie tylko na swobodę orzekania sędziów Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej, lecz również powodować w odbiorze społecznym przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznana sprawy (por. postanowienie SN z dnia 1 marca 2023 r., IV KO 23/23, LEX nr 3556612). Mając powyższe okoliczności na względzie, należało uwzględnić inicjatywę sądu wnioskującego i przekazać przedmiotową sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Pszczynie. Wskazany sąd z delegacji ma siedzibę w stosunkowo niewielkiej odległości od sądu właściwego, lecz położony jest w innym okręgu, co winno zagwarantować rozpoznanie sprawy w sposób obiektywny. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji. (P.B.) [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI