IV KO 11/24

Sąd Najwyższy2024-06-18
SNKarnepostępowanie wykonawczeŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniakara pozbawienia wolnościprzerwa w karzepostępowanie karne wykonawczeSąd Najwyższyniedopuszczalność wniosku

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o wznowienie postępowania w sprawie odmowy udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności, wskazując na niedopuszczalność takiego trybu dla orzeczeń incydentalnych.

Skazany S. G. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Łomży o odmowie udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie w przedmiocie udzielenia przerwy w odbywaniu kary jest postępowaniem incydentalnym, które nie podlega zasadzie stałości i może być zmieniane na podstawie art. 24 § 1 k.k.w. w przypadku ujawnienia się nowych okoliczności. W związku z tym, wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o przepisy k.p.k. został uznany za niedopuszczalny.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego S. G. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 12 stycznia 2024 r. (sygn. akt II AKzw 2433/23), które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 7 listopada 2023 r. (sygn. akt 1 Kow 1557/23) o odmowie udzielenia skazanemu przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności. Skazany zarzucał naruszenie przepisów k.p.k. i k.k.w. oraz kwestionował prawidłowość oceny jego stanu zdrowia. Sąd Najwyższy stwierdził, że postępowanie dotyczące udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności jest postępowaniem incydentalnym w ramach postępowania wykonawczego. Orzeczenia tego typu nie podlegają zasadzie stałości i mogą być zmieniane lub uchylane w każdym czasie na podstawie art. 24 § 1 k.k.w. w przypadku ujawnienia się nowych lub nieznanych wcześniej okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. W związku z tym, że istnieje możliwość korekty orzeczenia w trybie art. 24 § 1 k.k.w., a nie ujawniono przesłanek do wznowienia postępowania na podstawie przepisów k.p.k. (art. 540 § 1 pkt 1, art. 540 § 2 i 3, art. 542 § 3 k.p.k.), wniosek o wznowienie postępowania został uznany za niedopuszczalny. Sąd Najwyższy, na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 430 § 1 i art. 429 § 1 k.p.k., pozostawił wniosek bez rozpoznania, a na podstawie art. 639 k.p.k. obciążył skazanego kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wznowienie postępowania w przedmiocie odmowy udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności nie jest dopuszczalny w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania karnego, jeśli orzeczenie incydentalne może być zmienione lub uchylone w trybie art. 24 § 1 k.k.w.

Uzasadnienie

Postępowanie w przedmiocie udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności jest postępowaniem incydentalnym, które nie podlega zasadzie stałości. Orzeczenia w tym zakresie mogą być zmieniane lub uchylane w każdym czasie na podstawie art. 24 § 1 k.k.w. w przypadku ujawnienia się nowych lub nieznanych okoliczności. Brak wymaganej 'ostateczności orzeczenia' wyklucza możliwość wznowienia postępowania w trybie k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawiono wniosek bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
S. G.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 545 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia wniosku o wznowienie postępowania bez rozpoznania.

k.p.k. art. 639

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozstrzygnięcia o kosztach sądowych.

k.k.w. art. 24 § 1

Kodeks karny wykonawczy

Umożliwia zmianę lub uchylenie prawomocnego postanowienia wydanego na podstawie przepisów k.k.w. na korzyść skazanego bez ograniczeń czasowych, o ile ujawnią się nowe lub poprzednio nieznane okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 430 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozpoznawania zażaleń.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozpoznawania zażaleń.

k.k.w. art. 1 § 2

Kodeks karny wykonawczy

Przyznaje pierwszeństwo wzruszenia prawomocnych postanowień w postępowaniu wykonawczym w oparciu o nowe lub nieznane okoliczności.

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki wznowienia postępowania.

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy podstaw kasacji.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozpoznawania kasacji.

k.k.w. art. 153 § 2

Kodeks karny wykonawczy

Dotyczy udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności.

k.p.k. art. 542 § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w przedmiocie udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności jest postępowaniem incydentalnym, które nie podlega zasadzie stałości i może być zmieniane w trybie art. 24 § 1 k.k.w. Brak wymaganej 'ostateczności orzeczenia' wyklucza możliwość wznowienia postępowania w trybie k.p.k. Istnieje możliwość złożenia nowego wniosku o udzielenie przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności, gdyż reasumpcja decyzji nie podlega limitowaniu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.k. i k.k.w. oraz kwestionowanie prawidłowości oceny stanu zdrowia skazanego jako podstawa do wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenia incydentalne, takie jak te dotyczące udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności (art. 153 § 2 k.k.w.), nie podlegają zatem zasadzie stałości. Brak wymaganej „ostateczności orzeczenia” skutkuje tym, że wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania w zaistniałej sytuacji procesowej jest niedopuszczalny.

Skład orzekający

Ryszard Witkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność wznowienia postępowania w sprawach incydentalnych, które mogą być korygowane w trybie art. 24 § 1 k.k.w."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie przerwy w karze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wznowieniem postępowania w kontekście wykonywania kary. Choć istotna dla prawników procesowych, może być mniej interesująca dla szerszej publiczności.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KO 11/24
POSTANOWIENIE
Dnia 18 czerwca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Ryszard Witkowski
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 czerwca 2024 r.
wniosku
S. G.
o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego
‎
Białymstoku z 12 stycznia 2024 r. sygn. akt II AKzw 2433/23, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Łomży z 7 listopada 2023 r. sygn. akt 1 Kow 1557/23 o odmowie udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności,
na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 430 § 1 i art. 429 § 1 oraz art. 639 k.p.k.
1. pozostawić wniosek skazanego bez rozpoznania.
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Białymstoku postanowieniem z 12 stycznia 2024 r. w sprawie o sygn. akt II AKzw 2433/23 utrzymał w mocy
postanowienie Sądu Okręgowego
w Łomży z 7 listopada 2023 r. o sygn. akt 1 Kow 1557/23 o odmowie udzielenia
skazanemu
S. G.
przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności, stwierdzając, iż zaskarżone przez obrońcę skazanego postanowienie, nie wykazuje uchybień natury faktycznej lub prawnej, mogących stanowić podstawę jego zmiany.
Pismem datowanym na 22 stycznia 2024 r., skazany
S. G. skierował do Sądu Najwyższego osobisty wniosek o wznowienie powyższego postępowania zażaleniowego, odwołując się w jego treści do art. 540 § 1 k.p.k. w zw. z art. 438 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w., zarzucając naruszenie również szeregu innych przepisów kodeksu postępowania karnego oraz kodeksu karnego wykonawczego, kwestionując prawidłowość oceny stanu jego zdrowia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Postępowanie, którego wznowienia domaga się skarżący, jest incydentalnym postępowaniem wykonawczym w przedmiocie
udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności
.
Wznowienie takiego postępowania jako nadzwyczajny sposób wzruszenia prawomocnych orzeczeń dotyczy tylko takich orzeczeń, które z racji swej prawomocności nie mogą być wzruszone w innym trybie.
Przepisy Kodeksu karnego wykonawczego, w szczególności przepis art. 1 § 2 k.k.w., przyznają pierwszeństwo wzruszenia prawomocnych postanowień, zapadłych w postępowaniu wykonawczym, w oparciu o nowe lub nieznane okoliczności w trybie art. 24 § 1 k.k.w. [por.
postanowienie Sądu Najwyższego (dalej SN) z 5 lutego 2003 r. sygn. akt V KK 241/02
]. Skoro art. 24 k.k.w. zezwala (na wniosek stron oraz z urzędu) na zmianę lub uchylenie prawomocnego postanowienia wydanego na podstawie przepisów kodeksu karnego wykonawczego na korzyść skazanego bez ograniczeń czasowych, o ile ujawnią się nowe lub poprzednio nieznane okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, to wówczas nie można stwierdzić, że takie orzeczenie jest ostateczne. Brak wymaganej „ostateczności orzeczenia” skutkuje tym, że wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania w zaistniałej sytuacji procesowej jest niedopuszczalny (por. postanowienie SN z 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt III KO 33/10). Orzeczenia
incydentalne, takie jak te dotyczące udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności (art. 153 § 2 k.k.w.), nie podlegają zatem zasadzie stałości. Mogą być uchylone lub zmienione w każdym czasie poza trybem odwoławczym, stosownie do zmieniającej się sytuacji procesowej. Kontrola przeprowadzona w trybie art. 24 § 1 k.k.w., nie podlega kontroli
‎
w postępowaniu wznowieniowym, jeśli zarzuty
dotyczą jedynie okoliczności natury faktycznej -
in concreto
oceny staniu zdrowia skazanego
.
Wprawdzie odmowa udzielenia przerwy w karze ma negatywne konsekwencje dla samego skazanego, niemniej jednak nie rozstrzyga w zakresie jego odpowiedzialności karnej.
W postępowaniu wykonawczym, wznowienie wchodzi w rachubę jedynie
‎
w przypadku wystąpienia przesłanek prawnych, o których mowa w art. 540 § 1 pkt
‎
1 k.p.k., art. 540 § 2 i 3 k.p.k. albo gdy ujawni się jedna z bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 542 § 3 k.p.k.). Należy również wziąć pod uwagę fakt,
‎
że wznowienie postępowania na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego w postępowaniu wykonawczym jest możliwe jedynie wówczas, gdy
po pierwsze nie można dokonać korekty danego orzeczenia poprzez art. 24 § 1 k.k.w., a po drugie, gdy w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa (art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.) albo gdy w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub organu międzynarodowego stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny (
art. 540
‎
§ 2
i 3 k.p.k.), albo gdy ujawni się któraś z bezwzględnych przyczyn odwoławczych
‎
z art. 439 § 1 k.p.k.(art. 542 § 3 k.p.k.). W tym ostatnim przypadku tylko
ex officio
.
Ponieważ żadnej z powyższych okoliczności w niniejszej sprawie nie ujawniono, a w świetle powyższego, nic nie stoi na przeszkodzie w złożeniu przez skazanego nowego wniosku o udzielenie przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności, gdyż reasumpcja decyzji o udzieleniu przerwy nie podlega żadnemu limitowaniu,
‎
na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k., pozostawiono osobisty wniosek skazanego o wznowienie postępowania bez rozpoznania, zaś na podstawie art. 639 k.p.k., rozstrzygnięto o kosztach sądowych postępowania wznowieniowego.
[PGW]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI