IV KO 104/18

Sąd Najwyższy2018-12-20
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sąduwyłudzenieumorzenie śledztwaSąd Najwyższysąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą umorzonego śledztwa w sprawie próby wyłudzenia ponad 7 milionów złotych innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w C. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie usiłowania wprowadzenia w błąd Prezesa Sądu Rejonowego w C. i wyłudzenia ponad 7 milionów złotych. Sąd Okręgowy w C. uzasadnił wniosek obawą o odbiór społeczny i potencjalny brak obiektywizmu ze względu na powiązania organizacyjne, lokalizację i relacje koleżeńskie między sędziami a Prezesem Sądu Rejonowego.

Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 37 k.p.k., postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. Wniosek o przekazanie pochodził od Sądu Okręgowego w C., który miał rozpoznać zażalenie Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego w C. na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa. Śledztwo dotyczyło usiłowania wprowadzenia w błąd Prezesa Sądu Rejonowego w C. przez osoby A. i E. B. co do posiadania tytułu uprawniającego do żądania wypłaty odszkodowania i zadośćuczynienia w łącznej kwocie 7 357 618 zł z tytułu wyroku Europejskiego Sądu Polubownego, a także usiłowania doprowadzenia Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w C. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości. Sąd Okręgowy w C. uzasadnił wniosek o przekazanie sprawy argumentem, że rozpoznanie jej przez sąd z tego samego miasta, w którym znajduje się Sąd Rejonowy, którego Prezes był stroną w postępowaniu, mogłoby w odbiorze społecznym stworzyć przekonanie o braku zdolności do obiektywnego i rzetelnego rozpoznania sprawy. Podkreślono powiązania organizacyjne, wspólną siedzibę oraz relacje koleżeńskie między sędziami Sądu Okręgowego a Prezesem Sądu Rejonowego. Sąd Najwyższy uznał te argumenty za zasadne, wskazując, że „dobro wymiaru sprawiedliwości” obejmuje również potrzebę kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i ich bezstronności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powiązania organizacyjne, lokalizacyjne oraz relacje koleżeńskie między sędziami Sądu Okręgowego a Prezesem Sądu Rejonowego mogą w odbiorze społecznym stworzyć przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy. Dbanie o dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga również kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego w C.organ_państwowyzażalający
Prokuratura Rejonowa w C.organ_państwowyorgan prowadzący śledztwo
Sąd Okręgowy w C.organ_państwowywnioskujący o przekazanie sprawy
A. B.osoba_fizycznapodejrzany
E. B.osoba_fizycznapodejrzany

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

Dotyczy usiłowania popełnienia przestępstwa.

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Dotyczy oszustwa (wprowadzenie w błąd w celu niekorzystnego rozporządzenia mieniem).

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstw przeciwko mieniu wielkiej wartości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalne wątpliwości co do bezstronności Sądu Okręgowego w C. ze względu na powiązania organizacyjne, lokalizacyjne i koleżeńskie z Prezesem Sądu Rejonowego w C. Konieczność zapewnienia odbioru społecznego o obiektywnym działaniu sądów i ich bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości w odbiorze społecznym mogłoby stworzyć przekonanie o braku warunków do jej bezstronnego rozstrzygnięcia potrzeba ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i ich bezstronności

Skład orzekający

Dariusz Kala

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w kontekście powiązań między sądami i potencjalnego wpływu na odbiór społeczny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i relacji między sądami w jednym okręgu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest nie tylko faktyczne zachowanie bezstronności przez sądy, ale także jej postrzeganie przez społeczeństwo. Wskazuje na subtelne aspekty wymiaru sprawiedliwości.

Czy sąd w tym samym mieście może być obiektywny? Sąd Najwyższy rozstrzyga o przekazaniu sprawy o miliony.

Dane finansowe

WPS: 7 357 618 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 104/18
POSTANOWIENIE
Dnia 20 grudnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala
w sprawie z zażalenia Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Rejonowego w C.
‎
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w C. z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt 1 Ds […], RSD […] o umorzeniu śledztwa
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 20 grudnia 2018 r.,
‎
wniosku Sądu Okręgowego w C.
‎
z dnia 5 listopada 2018 r., sygn. akt II Kp […]
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił:
przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w C.
, właściwy funkcjonalnie do
rozpoznania zażalenia pokrzywdzonego Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego w C. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w C. z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt 1 Ds.
[…]
, RSD
[…]
, na mocy którego umorzono śledztwo w sprawie usiłowania wprowadzenia w błąd w okresie od 15 marca 2018 r. do 31 marca 2018 r. Prezesa Sądu Rejonowego w C. przez A. i E. B. co do posiadania tytułu uprawniającego do żądania wypłaty odszkodowania i zadośćuczynienia w łącznej kwocie 7 357 618 zł z tytułu wyroku Europejskiego Sądu Polubownego Sądu Arbitrażowego w X. z dnia 30 marca 2018 r., sygn. I A
[…]
i usiłowania doprowadzenia Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w C. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości w kwocie 7 357 618 zł, tj. o przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. przy zast. art. 294 § 1 k.k., postanowieniem
z dnia 5 listopada 2018 r., sygn. akt II Kp
[…]
wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wystąpienia wskazano, że z uwagi na fakt, iż stroną w postępowaniu zwieńczonym zaskarżonym postanowieniem o umorzeniu śledztwa jest Prezes Sądu Rejonowego w C., sytuacja, w której organem rozpoznającym zażalenie na to orzeczenie byłby Sąd Okręgowy w C. mogłaby stworzyć – w odbiorze społecznym – przekonanie, że sąd orzekający w tej sprawie nie jest zdolny do jej obiektywnego i rzetelnego rozpoznania. Sąd Okręgowy w C. poza tym, że jest z Sądem Rejonowym w C. powiązany organizacyjnie, ma siedzibę w tym samym budynku, co Sąd Rejonowy. Pomiędzy sędziami Sądu Okręgowego w C. i Prezesem Sądu Rejonowego w C. istnieją ponadto relacje koleżeńskie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Okręgowego w C. zasługiwał na uwzględnienie.
Z przyczyn szeroko umotywowanych w uzasadnieniu postanowienia organu wnioskującego, a syntetycznie przywołanych wyżej oraz z faktu, że Sąd Rejonowy w C. jest w stosunku do Sądu Okręgowego w C. jednostką podległą wynika, iż
rozpoznanie niniejszej sprawy w Sądzie Okręgowym w C., w odbiorze społecznym, mogłoby stworzyć przekonanie o braku warunków do jej bezstronnego rozstrzygnięcia (nie przesądzając w tym miejscu, czy byłoby to przekonanie obiektywnie uzasadnione). Tymczasem za „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu przywołanego przepisu art. 37 k.p.k. należy także rozumieć potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i ich bezstronności w rozpoznaniu każdej, choćby incydentalnej, sprawy.
Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI