IV KO 101/23

Sąd Najwyższy2023-12-12
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
zniesławienieart. 212 k.k.przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sądukonflikt interesówpowiązania rodzinneprywatny akt oskarżenia

Sąd Najwyższy przekazał sprawę o zniesławienie innemu sądowi okręgowemu ze względu na potencjalne powiązania rodzinne i zawodowe sędziów z sądu pierwotnie właściwego, co mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Okręgowy w Rybniku zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o zniesławienie (art. 212 § 2 k.k.) innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wskazano na potencjalny konflikt interesów wynikający z powiązań rodzinnych i zawodowych między sędziami Sądu Okręgowego w Rybniku a osobami związanymi ze stroną pokrzywdzoną (szpitalem). Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając potrzebę eliminowania sytuacji budzących wątpliwości co do bezstronności sądu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Rybniku o przekazanie sprawy o zniesławienie (art. 212 § 2 k.k.) innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Wniosek uzasadniono dobrem wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczyła prywatnego aktu oskarżenia wniesionego przez SP ZOZ Państwowy Szpital w R. przeciwko S. F., który pełnił funkcję rzecznika praw pacjenta w tym szpitalu. Oskarżony zarzucał szpitalowi nieprawidłowości w funkcjonowaniu. Sąd Okręgowy w Rybniku zwrócił uwagę na potencjalny konflikt interesów: ordynator jednego z oddziałów szpitala jest siostrą sędziego Sądu Okręgowego w Rybniku, a lekarz związany ze szpitalem i przesłuchiwany w sprawie jest wspólnikiem tejże ordynatorki. Ponadto, sąd okręgowy miał zasięgać opinii od biegłych powiązanych ze szpitalem. Sąd wnioskujący uznał, że takie powiązania mogą budzić w społeczeństwie podejrzenia o brak obiektywizmu. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wskazując, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga eliminowania sytuacji, które mogą wywołać przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o przekazanie sprawy jest zasadny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności wskazujące na powiązania rodzinne i zawodowe między sędziami Sądu Okręgowego w Rybniku a osobami związanymi ze stroną pokrzywdzoną (szpitalem) mogą budzić w społeczeństwie podejrzenia o brak obiektywizmu, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono wniosek o przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
S. F.osoba_fizycznaoskarżony
SP ZOZ Państwowy Szpital (…) w R.instytucjapokrzywdzony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten pozwala na przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy w grę wchodzi dobro wymiaru sprawiedliwości, co obejmuje eliminowanie sytuacji mogących wywołać przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

k.k. art. 212 § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalne powiązania rodzinne i zawodowe między sędziami sądu rozpoznającego apelację a stronami postępowania mogą budzić wątpliwości co do bezstronności. Przekazanie sprawy innemu sądowi jest konieczne dla dobra wymiaru sprawiedliwości i utrzymania zaufania społecznego do sądownictwa.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy wzbudzałoby w społeczeństwie – z racji podanych wyżej okoliczności i charakteru powiązań między pracownikami Szpitala a wymiarem sprawiedliwości – ,,emocje, obiekcje i podejrzenia o brak obiektywizmu”

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i potencjalny brak bezstronności sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i konkretnych powiązań, ale stanowi przykład stosowania art. 37 k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd najwyższej instancji dba o pozory bezstronności i zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, nawet w przypadku potencjalnych, choć nieudowodnionych, konfliktów interesów.

Czy powiązania rodzinne sędziów mogą wpłynąć na sprawiedliwy wyrok? Sąd Najwyższy reaguje.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KO 101/23
POSTANOWIENIE
Dnia 12 grudnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz
w sprawie
S. F.
oskarżonego z art. 212 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 grudnia 2023 r.
wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Okręgowego w Rybniku
z dnia 23 października 2023 r., sygn. akt VI Ka 246/23, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i na podstawie art. 37 k.p.k. sprawę Sądu Okręgowego w Rybniku, sygn. akt VI Ka 246/23, przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu.
UZASADNIENIE
Sad Rejonowy w Rybniku wyrokiem z dnia 9 lutego 2023 r.,  sygn. akt III K 53/19, uznał oskarżonego S. F. za winnego popełnienia występku z art. 212 § 2 k.k. na szkodę SP ZOZ Państwowy Szpital (…) w R.
Apelację od powyższego wyroku złożył obrońca oskarżonego S. F.. Właściwy do rozpoznania tej apelacji Sąd Okręgowy w Rybniku, zwrócił  się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy apelacyjnej  innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Zdaniem Sądu wnioskującego w niniejszej sprawie występują szczególne okoliczności uzasadniające przekazanie sprawy, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, innemu sądowi równorzędnemu. W rozpoznawanej sprawie prywatny akt oskarżenia został skierowany przez SP ZOZ Państwowy Szpital (…) w R. przeciwko S. F., pełniącemu w tymże Szpitalu funkcję rzecznika praw pacjenta. W akcie oskarżenia między innymi podniesiono, że oskarżony jest skonfliktowany ze Szpitalem. Przedmiotem postępowania zainicjowanego przez oskarżyciela prywatnego jest zarzut pomówienia o nieprawidłowości w funkcjonowaniu i działalności leczniczej Szpitala. Ordynatorem Oddziału […] Państwowego Szpitala (…) w R. jest lek. M. M.-K., będąca siostrą SSO J. M., który pełni funkcję Przewodniczącego Wydziału […] Odwoławczego Sądu Okręgowego w Rybniku. Wymieniona prowadzi nadto działalność w formie spółki jawnej M. (…) z lek. M. K., który w  sprawie był jednym ze świadków przesłuchanych na wniosek oskarżyciela prywatnego na okoliczność prawidłowego, zgodnego ze sztuką lekarską, ordynowania leków pacjentom, niestosowania wobec pacjentów tzw. „lekowania” i przymusu bezpośredniego oraz konfliktu z oskarżonym (str. 3 prywatnego aktu oskarżenia).  Wskazano, że Sąd
Okręgowy w Rybniku
zasięga opinii sądowo- psychiatrycznych wydawanych przez biegłych lek. M. M.-K. i lek. M. K., będących wspólnikami spółki jawnej M. W ocenie Sądu wnioskującego, rozpoznanie przez ten Sąd, w opisanej sytuacji,  apelacji od wyroku skazującego S.F. wzbudzałoby w społeczeństwie – z racji podanych wyżej okoliczności i charakteru powiązań między pracownikami Szpitala a wymiarem sprawiedliwości – ,,emocje, obiekcje i podejrzenia o brak obiektywizmu”.
Sąd
Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Okręgowego w Rybniku zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 37 k.p.k. pozwala na ,,wyjęcie sprawy” spod rozpoznania sądu miejscowo właściwego w razie zaistnienia przesłanki w nim wskazanej, to jest wtedy, kiedy w grę wchodzi dobro wymiaru sprawiedliwości. Co należy rozumieć pod tym pojęciem, ustawa nie wyjaśnia, niemniej w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że chodzi tu między innymi o konieczność eliminowania sytuacji mogących wywołać u stron lub w opinii społecznej przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1999 r., sygn. akt III KO 98/99, Prok. i Pr. 2000, z. 3, poz. 7).
W niniejszej sprawie zaistniała właśnie taka sytuacja.
Kierując się powyższym Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie.
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI