IV KO 101/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy obwiniony jest ojcem sędzi orzekającej w sądzie pierwszej instancji.
Sąd Okręgowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej A. S. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była potencjalna wątpliwość co do bezstronności sędziów Sądu Okręgowego w K., ponieważ obwiniony jest ojcem sędzi regularnie orzekającej w tym sądzie. Sąd Najwyższy uznał, że choć argument o znajomości sędziów mógłby być rozstrzygnięty przez wyłączenie, to okoliczność, że osoba najbliższa obwinionego orzeka w sądzie rozpatrującym sprawę, budzi wątpliwości w odbiorze społecznym i przemawia za przekazaniem sprawy.
Sąd Okręgowy w K., działając w IV Wydziale Karnym - Odwoławczym, postanowieniem z dnia 13 grudnia 2016 r. (sygn. akt IV Ka (...)) zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej A. S. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na art. 37 k.p.k. i dobro wymiaru sprawiedliwości. Jako podstawę wniosku wskazano fakt, że obwiniony jest ojcem sędzi Sądu Rejonowego w O., która od grudnia 2002 r. regularnie orzeka w IV Wydziale Karnym - Odwoławczym Sądu Okręgowego w K. w ramach delegacji. Sąd Okręgowy uznał, że rozpoznanie apelacji przez sędziów tego wydziału, w sytuacji gdy zapadnie wyrok wobec osoby najbliższej ich koleżance orzekającej w tym samym sądzie, może budzić wątpliwości co do ich bezstronności. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, stwierdził, że argumentacja Sądu Okręgowego nie była w pełni jasna. Zastanawiał się, czy problemem jest sama znajomość sędziów z córką obwinionego, czy też fakt, że sprawa miałaby być rozpoznana w instancji odwoławczej przez sąd, w którym ta sędzia regularnie orzeka. Sąd Najwyższy uznał, że w pierwszym przypadku sędziowie mogliby wnioskować o własne wyłączenie, a sprawę mógłby rozpoznać inny sędzia w ramach tego samego sądu okręgowego. Jednakże, podkreślono, że okoliczność regularnego orzekania przez córkę obwinionego w wydziale sądu rozpatrującego apelację, budzi wątpliwości w odbiorze społecznym co do obiektywności sądu. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione dla zachowania wizerunku wymiaru sprawiedliwości. Ostatecznie, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K., wskazując na konieczność wyboru sądu możliwie nieodległego od sądu właściwego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, okoliczność, że obwiniony jest ojcem sędzi regularnie orzekającej w sądzie rozpatrującym sprawę, może budzić wątpliwości w odbiorze społecznym co do obiektywności sądu i przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć wątpliwości co do bezstronności mogłyby być rozstrzygnięte przez wyłączenie sędziów, to fakt orzekania przez osobę najbliższą obwinionemu w sądzie rozpatrującym sprawę może negatywnie wpływać na odbiór społeczny i wizerunek wymiaru sprawiedliwości. Dlatego, dla dobra wymiaru sprawiedliwości, sprawę należy przekazać innemu sądowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis regulujący możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Pomocnicze
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
Przepis, z którego obwiniony był sądzony (nie jest to podstawa przekazania sprawy).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okoliczność, że obwiniony jest ojcem sędzi orzekającej w sądzie rozpatrującym sprawę, może budzić wątpliwości co do bezstronności i negatywnie wpływać na odbiór społeczny. Przekazanie sprawy innemu sądowi jest konieczne dla dobra wymiaru sprawiedliwości i ochrony wizerunku sądownictwa.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości mogą budzić wątpliwości co do ich bezstronności w odbiorze społecznym mogłyby się pojawić, mające cechę racjonalności opinie, kwestionujące zdolność Sądu Okręgowego w K. do rozpoznania sprawy w sposób całkowicie obiektywny ze szkodą dla wizerunku wymiaru sprawiedliwości
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności wynikające z relacji rodzinnych sędziego z obwinionym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sędzia orzeka w sądzie, w którym jego bliski krewny jest stroną postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest nie tylko faktyczne zachowanie bezstronności, ale także jej pozory w odbiorze społecznym, szczególnie w kontekście relacji rodzinnych sędziów.
“Czy ojciec sędzi może liczyć na sprawiedliwy proces? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KO 101/16 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie A. S. obwinionego z art. 86 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 stycznia 2017 r. wniosku Sądu Okręgowego w K. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K., IV Wydział Karny - Odwoławczy postanowieniem z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt IV Ka (…) na podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy A. S. do rozpoznania, w instancji odwoławczej, innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazał, że przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości w sytuacji, gdy obwiniony jest ojcem sędzi Sądu Rejonowego w O., która jest dobrze znana wszystkim sędziom IV Wydziału Karnego - Odwoławczego Sądu Okręgowego w K., bowiem od grudnia 2002 r. regularnie orzeka w tym Wydziale w ramach delegacji. Wobec tego, rozpoznanie przez sędziów Sądu Okręgowego w K. IV Wydział Karny - Odwoławczy apelacji od wyroku, który zapadł w stosunku do osoby najbliższej sędzi orzekającej w tym Sądzie może budzić wątpliwości co do ich bezstronności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przedstawiony wyżej wywód Sądu Okręgowego w K. nie jest całkiem jasny. Mianowicie, trudno zorientować się, czy powodem przedmiotowego wystąpienia jest okoliczność, że sędzia, której ojcem jest obwiniony, jest znana sędziom IV Wydziału Karnego - Odwoławczego, czy też okoliczność, że w instancji odwoławczej sprawa miałaby zostać rozpoznana przez sąd, w którym, chociaż nie jako sędzia nominowany, jednak regularnie wymieniona sędzia orzeka. W pierwszym wypadku wystąpienie nie miałoby racji bytu, skoro sędziowie wspomnianego Wydziału mogliby wnieść o wyłączenie ich od udziału w sprawie, z perspektywą jej rozpoznania przez sędziego orzekającym w innym wydziale Sądu Okręgowego w K.. Chodzi przy tym o sąd z dużą obsadą kadrową, w którym nie wydaje się niemożliwe znaleźć sędziego, także orzekającego w sprawach karnych, który nie zna córki A. S.. Jednakże w postanowieniu inicjującym przekazanie sprawy innemu sądowi zwrócono też uwagę, wprawdzie nie akcentując tej okoliczności, że sprawa wymienionego obwinionego aktualnie miałaby zostać rozpoznana przez sąd, i to wydziale, w którym osoba dla niego najbliższa od kilkunastu lat regularnie orzeka w ramach delegacji. Okoliczność tę należy uznać za przemawiającą za postąpieniem po myśli art. 37 k.p.k., bowiem w odbiorze społecznym mogłyby się pojawić, mające cechę racjonalności opinie, kwestionujące zdolność Sądu Okręgowego w K. do rozpoznania sprawy w sposób całkowicie obiektywny. W związku z tym wydany w sprawie wyrok mógłby być postrzegany, ze szkodą dla wizerunku wymiaru sprawiedliwości, nie tylko przez pryzmat okoliczności merytorycznych. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy sprawę A. S. przekazał do rozpoznania możliwie nieodległemu od sądu właściwego Sądowi Okręgowemu w K..
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI