IV KO 100/21

Sąd Najwyższy2021-08-26
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościŚrednianajwyższy
sąd najwyższyprzekazanie sprawysędziowieobiektywizmwymiar sprawiedliwościkodeks karnyodmowa wszczęcia śledztwa

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą odmowy wszczęcia śledztwa przeciwko sędziom Sądu Rejonowego w S. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, aby zapewnić obiektywizm.

Sąd Rejonowy w S. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej odmowy wszczęcia śledztwa przeciwko sędziom tego sądu innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek uzasadniono potencjalnym brakiem obiektywizmu, gdyż sprawa dotyczyła sędziów orzekających w sądzie występującym z wnioskiem, a jeden z nich pełnił funkcję Prezesa Sądu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając potrzebę zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia zarzutów o brak bezstronności.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w S. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia T. M. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. przez sędziów Sądu Rejonowego w S. (M. W. i A. K.) w toku postępowania o sygn. akt III RC [...]. Sąd Rejonowy wnioskował o przekazanie sprawy, wskazując, że fakt, iż dotyczy ona sędziów orzekających w tym samym sądzie, może budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, podkreślając, że korzystanie z delegacji procesowej jest wyjątkiem i powinno służyć dobru wymiaru sprawiedliwości. Wskazano, że jeden z sędziów objętych postępowaniem jest jednocześnie Prezesem Sądu Rejonowego w S., co dodatkowo uzasadnia potrzebę przekazania sprawy innemu sądowi w celu uniknięcia zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności. Sąd Najwyższy powołał się na podobną praktykę orzeczniczą. Dodatkowo, wskazano na względy ekonomiki procesowej, gdyż proponowany sąd przekazania znajduje się w bliskiej odległości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w takiej sytuacji dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że fakt, iż sprawa dotyczy sędziów orzekających w sądzie występującym z wnioskiem o przekazanie, a jeden z nich jest Prezesem tego sądu, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Dlatego, aby uniknąć zarzutów i zapewnić dobro wymiaru sprawiedliwości, sprawa powinna być rozpoznana przez inny sąd.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
T. M.osoba_fizycznawnioskodawca
M. W.osoba_fizycznasędzia
A. K.osoba_fizycznasędzia
asesor Prokuratury Rejonowej w S.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przestępstwa niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis gwarantujący prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalny brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy przez sąd, którego sędziowie są przedmiotem postępowania. Jedna z osób objętych postępowaniem pełni funkcję Prezesa Sądu Rejonowego w S. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi. Względy ekonomiki procesowej (bliskość siedziby sądu przekazania).

Godne uwagi sformułowania

może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w S. w sposób obiektywny Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalny brak obiektywizmu, zwłaszcza gdy sprawa dotyczy sędziów orzekających w tym samym sądzie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i nie stanowi ogólnej zasady dla wszystkich spraw z udziałem sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje mechanizmy zapewniające obiektywizm w sądownictwie i podkreśla znaczenie niezależności sądowej, co jest interesujące dla prawników i osób zainteresowanych funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości.

Sędziowie przed sądem? Sąd Najwyższy decyduje o przekazaniu sprawy dotyczącej sędziów Sądu Rejonowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KO 100/21
POSTANOWIENIE
Dnia 26 sierpnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk
w sprawie
T. M.
‎
w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 26 sierpnia 2021 r.,
‎
w przedmiocie wniosku Sądu Rejonowego w S.
‎
zawartego w postanowieniu z dnia 23 lipca 2021 r., sygn. akt II Kp [...]
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S..
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 23 lipca 2021 r. Sąd Rejonowy
w S.
sygn. akt II Kp [...], na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy z zażalenia T. M.
na postanowienie
asesora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 21 października 2019 r., sygn. akt PR 1 Ds. [...], o odmowie wszczęcia śledztwa
, dotyczącej popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., polegającego na niedopełnieniu obowiązków przez sędziów II Wydziału Rodzinnego i Nieletnich Sądu Rejonowego w S. – M. W. i A. K. w toku postepowania o sygn. akt III RC [...] do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Wnioskujący Sąd podkreślił, że tego rodzaju sytuacja, tj. fakt, że sprawa dotyczy sędziów orzekających w Sądzie występującym z wnioskiem,
może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym
w S.
w sposób obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego
w S.
jako zasadny zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia.
W niniejszej sprawie, istotnie, zaskarżone przez zawiadamiającego
T. M.
postanowienie
asesora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 21 października 2019 r., sygn. akt PR 1 Ds. [...], o odmowie wszczęcia śledztwa
dotyczy wskazanych sędziów Sądu Rejonowego
w S., przy czym jednym z nich jest sędzia M. W., który pełni jednocześnie funkcję Prezesa tego Sądu.
Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18, LEX nr 2506137). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w S..
Wskazany Sąd z delegacji ma siedzibę w stosunkowo bliskiej odległości od Sądu Rejonowego
w S.
, tym samym i względy ekonomiki przemawiają za wydaniem takiej właśnie decyzji procesowej.
Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI