IV KO 100/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania karnego, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący dekretu o stanie wojennym nie miał zastosowania do sprawy prowadzonej w trybie zwyczajnym po zniesieniu stanu wojennego.
Obrońca skazanego Władysława K. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał dekret o postępowaniach szczególnych w czasie stanu wojennego za niezgodny z Konstytucją. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, stwierdzając, że wyrok Sądu Wojewódzkiego zapadł po zniesieniu stanu wojennego i był prowadzony w trybie zwyczajnym, co wyklucza zastosowanie przepisów dekretu.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego Władysława K. o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego z 1985 r. zmieniającym wyrok Sądu Wojewódzkiego z 1984 r. Wniosek opierał się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2011 r. (sygn. K 35/08), który stwierdził niezgodność dekretu Rady Państwa z 1981 r. o postępowaniach szczególnych w czasie stanu wojennego z Konstytucją RP. Obrońca argumentował, że zgodnie z art. 540 § 2 k.p.k. zachodzi podstawa do wznowienia postępowania. Sąd Najwyższy uznał wniosek za oczywiście bezzasadny. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że wyrok Sądu Wojewódzkiego zapadł w dniu 25 czerwca 1984 r., a więc po zniesieniu stanu wojennego. Zgodnie z art. 23 wspomnianego dekretu, postępowania doraźne nieukończone do dnia zniesienia stanu wojennego były przekazywane do postępowania zwyczajnego. Analiza akt wykazała, że niniejsza sprawa była prowadzona w trybie zwyczajnym. W związku z tym, wskazana przez obrońcę przesłanka wznowienia postępowania, przewidziana w art. 540 § 2 k.p.k., nie została spełniona, ponieważ nie zastosowano w stosunku do skazanego przepisów dekretu o postępowaniach szczególnych. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił wniosek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w sytuacji, gdy sprawa była prowadzona w trybie zwyczajnym i zapadła po zniesieniu stanu wojennego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok Sądu Wojewódzkiego zapadł po zniesieniu stanu wojennego i był prowadzony w trybie zwyczajnym. Zgodnie z art. 23 dekretu, postępowania doraźne nieukończone do dnia zniesienia stanu wojennego były przekazywane do postępowania zwyczajnego. W związku z tym, nie zastosowano przepisów dekretu o postępowaniach szczególnych, co wyklucza zastosowanie art. 540 § 2 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić wniosek
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w domyśle)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Władysław K. (z d. P.) | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego | inne | wnioskodawca |
| Prokurator Prokuratury Generalnej | organ_państwowy | inna |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 542 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 540 § 2
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
Dekret o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego art. 1
Wprowadzał doraźny tryb postępowania na czas obowiązywania stanu wojennego.
Dekret o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego art. 23
Postępowanie karne prowadzone w trybie postępowania doraźnego, nie ukończone do dnia zniesienia stanu wojennego zostało przekazane do postępowania zwyczajnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja PRL art. 31 § 1
Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych art. 15 § 1
k.k. art. 210 § 1
Kodeks karny
Przepis, na podstawie którego skazano Władysława K. (z 1969 r.).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Sądu Wojewódzkiego zapadł po zniesieniu stanu wojennego. Postępowanie było prowadzone w trybie zwyczajnym. Nie zastosowano przepisów dekretu o postępowaniach szczególnych.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego (K 35/08) stwierdzający niezgodność dekretu o postępowaniach szczególnych z Konstytucją RP stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 2 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
Uszło jednak uwadze obrońcy, że wyrok Sądu Wojewódzkiego [...] zapadł w dniu 25 czerwca 1984 r., czyli po zniesieniu stanu wojennego. Analiza akt sprawy SW nie pozostawia wątpliwości, że w niniejszej sprawie postępowanie było prowadzone w trybie zwyczajnym.
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Gierszon
sędzia
Henryk Gradzik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego dotyczących stanu wojennego, a także rozróżnienie między postępowaniem doraźnym a zwyczajnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z okresem stanu wojennego i jego konsekwencjami prawnymi, a także orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego z 2011 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z dziedzictwem stanu wojennego i jego wpływem na prawomocne orzeczenia sądowe, a także roli Trybunału Konstytucyjnego w korygowaniu przeszłych błędów prawnych.
“Czy wyrok z czasów stanu wojennego można wzruszyć po latach? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KO 100/11 P O S T A N O W I E N I E Dnia 13 grudnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie: Przewodniczący: SSN Wiesław Kozielewicz (sprawozdawca) Sędziowie: SSN Małgorzata Gierszon SSN Henryk Gradzik po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 13 grudnia 2011 r., wniosku obrońcy skazanego Władysława K. (z d. P.) o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 1985 r. w sprawie [...], zmieniającego wyrok Sądu Wojewódzkiego z dnia 25 czerwca 1984 r., w sprawie [...], p o s t a n o w i ł: wniosek oddalić U Z A S A D N I E N I E Wskazanym na wstępie wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia 25 czerwca 1984 r., sygn. Akt [...], (zmienionym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 1985 r., sygn. Akt [...]), Władysław K. (uprzednio P.) został uznany winnym popełnienia czynów określonych w art. 210 § 1 k.k. z 1969 r. i skazany na karę łączną 14 lat pozbawienia wolności, karę 100.000 zł grzywny i karę 5 lat pozbawienia praw publicznych. 2 Obecnie obrońca skazanego złożył wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania na podstawie art. 542 § 1 k.p.k. w zw. z art. 540 § 2 k.p.k. tj. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2011 r., sygn. K 35/08, w którym to orzeczeniu Trybunał stwierdził, że dekret Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego jest niezgodny z Konstytucją RP. Biorąc to pod uwagę – zdaniem skarżącego – zgodnie z treścią art. 540 § 2 k.p.k., zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania. Prokurator Prokuratury Generalnej, ustosunkowując się na piśmie do powyższego wniosku, wniósł o jego oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny. Poza sporem jest, że na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2011 r., sygn. K 35/08 (Dz. U. 2011 nr 64 poz. 342) dekret z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. Nr 29, poz. 156) został uznany za niezgodny z art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 31 ust. 1 Konstytucji PRL oraz z art. 15 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Dekret ten w art. 1 wprowadzał doraźny tryb postępowania „na czas obowiązywania stanu wojennego”. Uszło jednak uwadze obrońcy, że wyrok Sądu Wojewódzkiego sygn. akt [...] zapadł w dniu 25 czerwca 1984 r., czyli po zniesieniu stanu wojennego. Zgodnie zaś z art. 23 Dekretu z 12 grudnia 1981 r., postępowanie karne prowadzone w trybie postępowania doraźnego, nie ukończone do dnia zniesienia stanu wojennego zostało przekazane do postępowania zwyczajnego. Analiza akt sprawy SW nie pozostawia wątpliwości, że w niniejszej sprawie postępowanie było prowadzone w trybie zwyczajnym. 3 W tej sytuacji pozostaje stwierdzić, że wskazana we wniosku przesłanka wznowienia postępowania, przewidziana w art. 540 § 2 k.p.k., nie została spełniona, gdyż nie zastosowano w stosunku do skazanego Władysława K. (P.) przepisów wskazanych w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2011 r. Kierując się powyższym Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI