IV KO 10/14

Sąd Najwyższy2014-02-18
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sądusędziaoskarżyciel posiłkowySąd NajwyższyKodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi okręgowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżycielem posiłkowym był sędzia tego sądu.

Sąd Okręgowy w K. wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wskazując, że oskarżyciel posiłkowy jest sędzią tego sądu, który jest znany sędziom orzekającym w wydziale odwoławczym. Sąd Najwyższy uznał tę inicjatywę za zasadną, powołując się na potrzebę zapewnienia bezstronności i uniknięcia podejrzeń o brak obiektywizmu. Sprawę przekazano do Sądu Okręgowego w R.

Sąd Najwyższy rozpoznał inicjatywę Sądu Okręgowego w K. dotyczącą przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Okręgowy uzasadnił wniosek tym, że oskarżyciel posiłkowy w sprawie jest sędzią Sądu Rejonowego w J., który przez pewien czas był prezesem tego sądu i był wielokrotnie delegowany do orzekania w Wydziale Karnym Odwoławczym Sądu Okręgowego w K., co skutkowało jego znajomością z sędziami orzekającymi w tym wydziale. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k. oraz utrwalone orzecznictwo, uznał, że sytuacja taka może rodzić zrozumiałe odczucia społeczne o braku bezstronności sądu, nawet jeśli obiektywnie byłyby one bezzasadne. Podkreślono, że już samo zagrożenie wystąpieniem takich podejrzeń negatywnie wpływa na dobro wymiaru sprawiedliwości. W związku z tym, aby zapobiec wszelkim spekulacjom co do bezstronności sądu, sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w R., z którym oskarżyciel posiłkowy nie miał żadnych powiązań.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zachodzi potrzeba przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Obecność sędziego tego samego sądu jako oskarżyciela posiłkowego może rodzić uzasadnione odczucia społeczne o braku bezstronności sądu, co negatywnie wpływa na dobro wymiaru sprawiedliwości. Nawet potencjalne podejrzenia o brak bezstronności uzasadniają przekazanie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
Z. K.osoba_fizycznaoskarżony
sędzia Sądu Rejonowego w J.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego kryterium dobra wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obecność sędziego sądu jako oskarżyciela posiłkowego może budzić wątpliwości co do bezstronności sądu. Nawet potencjalne podejrzenia o brak bezstronności negatywnie wpływają na dobro wymiaru sprawiedliwości. Konieczność zapobiegania spekulacjom co do bezstronności sądu.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości rodziłoby to zrozumiałe odczucia społeczne o braku bezstronności sądu już samo zagrożenie wystąpieniem takich podejrzeń powodować może negatywne skutki dla dobra wymiaru sprawiedliwości ucięcia wszelkich spekulacji co do bezstronności sądu

Skład orzekający

Józef Dołhy

przewodniczący

Jerzy Grubba

członek

Rafał Malarski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy stroną postępowania jest sędzia tego sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy oskarżyciel posiłkowy jest sędzią sądu orzekającego w instancji odwoławczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę bezstronności sądu i pokazuje, jak nawet potencjalne konflikty interesów mogą wpływać na przebieg postępowania.

Sędzia jako oskarżyciel posiłkowy? Sąd Najwyższy reaguje dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 10/14
POSTANOWIENIE
Dnia 18 lutego 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Rafał Malarski (sprawozdawca)
w sprawie Z. K.
‎
oskarżonego o przestępstwo określone w art. 157 § 2 k.k. i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 18 lutego 2014 r.,
‎
inicjatywy Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 stycznia 2014 r.
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości (sygn. akt IX Ka
[…]
),
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w R.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w K., postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014r., wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy w postępowaniu odwoławczym do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazano, że oskarżycielem posiłkowym w sprawie jest sędzia Sądu Rejonowego w J., który przez pewien czas był prezesem tego sądu, a w ciągu ostatnich lat był wielokrotnie delegowany do orzekania w Wydziale IX Karnym Odwoławczym Sądu występującego i z tej racji znany jest wszystkim sędziom orzekającym w tym wydziale.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Inicjatywę Sądu Okręgowego w K. należy uznać za zasadną. Zgodnie z art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego kryterium dobra wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podnosi się, że w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie jest sędzia danego sądu, uzasadnione jest przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k., albowiem w przeciwnym wypadku rodziłoby to zrozumiałe odczucia społeczne o braku bezstronności sądu. Bez znaczenia pozostaje, że tego rodzaju odczucia obiektywnie byłyby bezzasadne (por. post. SN z 21 lutego 2013r., V KO 3/13, Lex nr 1284787, post. SN z 30 stycznia 2013r., IV KO 102/12, Lex nr 1254724).
Rozpoznanie apelacji w niniejszej sprawie przez Sąd występujący niewątpliwie nie służyłoby dobru wymiaru sprawiedliwości, albowiem rodzić się mogą podejrzenia, abstrahując od ich zasadności, co do bezstronności sądu. Już samo zagrożenie wystąpieniem takich podejrzeń powodować może negatywne skutki dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Oskarżycielem posiłkowym jest bowiem sędzia, który wielokrotnie w ramach delegacji rozpoznawał sprawy w Sądzie Okręgowym w K. i znany jest sędziom tego sądu. Sytuacjom takim niewątpliwie należy przeciwdziałać. W związku z tym skorzystanie przez Sąd występujący z rozwiązania przewidzianego w art. 37 k.p.k. należało uznać w okolicznościach niniejszej sprawy za w pełni uzasadnione. Tym samym sprawa, dla ucięcia wszelkich spekulacji co do bezstronności sądu, winna zostać rozpoznana przez Sąd Okręgowy, z którym oskarżyciel posiłkowy w żaden sposób nie był powiązany. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że odpowiednim ze względu na położenie oraz podległość służbową będzie Sąd Okręgowy w R., któremu przekazano niniejszą sprawę do rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI