IV KO 1/26

Sąd Najwyższy2026-04-09
SNKarnewznowienie postępowaniaNiskanajwyższy
wznowienie postępowaniadowody rzeczoweSąd Najwyższypostanowieniebezzasadność wnioskuprawo karnepostępowanie karne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego z powodu jego oczywistej bezzasadności, wskazując na brak nowych faktów lub dowodów uzasadniających taką procedurę.

Skazany P.G. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, twierdząc, że doszło do błędu w sprawie zniszczenia dowodu rzeczowego (noża kuchennego). Sąd Najwyższy uznał wniosek za oczywiście bezzasadny, stwierdzając, że podnoszone przez skazanego okoliczności nie stanowią nowych faktów lub dowodów w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania, a także nie odpowiadają realiom sprawy, w tym datom posiedzeń i opisowi dowodu rzeczowego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek skazanego P.G. o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Sosnowcu. Skazany argumentował, że doszło do błędu sądu w związku ze zniszczeniem dowodu rzeczowego w postaci noża kuchennego, o czym miał dowiedzieć się od kuratora. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. Podkreślono, że wznowienie postępowania wymaga zaistnienia konkretnych przesłanek ustawowych (art. 540 k.p.k. i nast.). Sąd stwierdził, że orzeczenie w przedmiocie dowodów rzeczowych nie jest nowym faktem lub dowodem w rozumieniu przepisów, a podnoszone przez skazanego okoliczności nie odpowiadają realiom sprawy, w tym datom posiedzeń i opisowi dowodu rzeczowego. Dodatkowo wskazano, że wyrok Sądu Apelacyjnego został już zaskarżony kasacją, która została oddalona jako oczywiście bezzasadna, co wyklucza możliwość wznowienia postępowania z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek jest oczywiście bezzasadny.

Uzasadnienie

Podnoszone przez skazanego okoliczności dotyczące zniszczenia dowodu rzeczowego nie stanowią nowych faktów lub dowodów w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., nie odpowiadają realiom sprawy (daty posiedzeń, opis dowodu rzeczowego) i nie uzasadniają wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić przyjęcia wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania prawomocnego wyroku)

Strony

NazwaTypRola
P. G.osoba_fizycznaskazany
Ł. K.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 545 § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności, bez wzywania do usunięcia braków formalnych.

Pomocnicze

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis określający przesłanki wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem.

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazanie na przesłankę z pkt 2a (nowe fakty lub dowody wskazujące m.in. na to, że skazany nie popełnił czynu) oraz pkt 2 (ujawnienie się nowych faktów lub dowodów).

k.p.k. art. 230 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zwrotu przedmiotów pokrzywdzonemu.

k.k. art. 44 § 2

Kodeks karny

Podstawa do orzeczenia przepadku na rzecz Skarbu Państwa.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Uchybienia, których wystąpienie skutkuje koniecznością uchylenia orzeczenia niezależnie od przyczyn kasacyjnych.

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący kontroli kasacyjnej i konieczności sprawdzenia wystąpienia uchybień z art. 439 § 1 k.p.k.

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za usiłowanie.

k.k. art. 148 § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za zabójstwo.

k.k. art. 157 § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za spowodowanie średniego lub lekkiego uszczerbku na zdrowiu.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Podstawa orzekania kary łącznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie postępowania. Podnoszone przez skazanego okoliczności nie stanowią nowych faktów lub dowodów w rozumieniu k.p.k. Podnoszone przez skazanego okoliczności nie odpowiadają realiom sprawy (daty posiedzeń, opis dowodu rzeczowego). Wcześniejsze oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie skazanego o błędnym zniszczeniu dowodu rzeczowego (noża kuchennego). Argumentacja skazanego o błędzie sądu lub pomyłce.

Godne uwagi sformułowania

odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności wydane przez sąd w toku postępowania wykonawczego orzeczenie w przedmiocie dowodów rzeczowych z pewnością nie może być uznane za „nowy fakt lub dowód” w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. wystąpienie skazanego nie odpowiada realiom sprawy nie ma znaczenia opinia skazanego co do słuszności określenia noża jako noża kuchennego

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wznowienia postępowania karnego, w szczególności brak możliwości wznowienia na podstawie orzeczeń dotyczących dowodów rzeczowych w postępowaniu wykonawczym oraz konieczność wykazania nowych faktów lub dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego i nie stanowi przełomowej interpretacji prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesualistów ze względu na procedurę wznowienia postępowania i interpretację przesłanek, ale dla szerszej publiczności może być zbyt techniczna.

Czy błąd w sprawie dowodów rzeczowych może doprowadzić do wznowienia postępowania karnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
IV KO 1/26
POSTANOWIENIE
Dnia 9 kwietnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
P. G.
skazanego za czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k.
na posiedzeniu w Izbie Karnej
w dniu 9 kwietnia 2026 r.,
w przedmiocie wniosku skazanego o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt II AKa 535/24,
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Sosnowcu
z dnia 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV K 82/24,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Sosnowcu z dnia 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV K 82/24, P. G.
za czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k. został skazany na 12 lat pozbawienia wolności. Wyrok ten został utrzymany w mocy
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt II AKa 535/24.
Skazany P. G. skierował do Sądu Okręgowego w Sosnowcu pismo datowane 16 grudnia 2025 r., którym zwrócił się o „ponowne rozpatrzenie i zmienienie wyroku prawomocnego”, bowiem „jest to błąd sądu lub zaszła pomyłka”. Według skazanego „zaszły pewne okoliczności”, mianowicie (tak wypada intepretować pismo) od kuratora sądowego dowiedział się, że 17 kwietnia 2025 r. odbyło się posiedzenie Sądu, na którym zapadła decyzja o zniszczeniu dowodu rzeczowego w postaci noża kuchennego, chociaż w sprawie „nie ma mowy o żadnym nożu kuchennym”. Skazany akcentował, że „jest to błąd wysokiego Sądu” oraz że „dowód rzeczowy który został zniszczony na sali rozpraw nie został on przedstawiony – Sąd przyznał mi rację (na rozprawie – uzup. SN) na której byłem obecny, również mój adwokat z urzędu”.
Pismo zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania i przesłane do Sądu Apelacyjnego w Katowicach, a następnie do Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek skazanego o wznowienie postępowania jest dotknięty brakami formalnymi (wbrew wymogowi z art. 545 § 2 k.p.k. nie został sporządzony przez adwokata, względnie inny podmiot fachowy, nie został też opłacony), jednak bez wzywania autora do usunięcia tych braków, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. należało
odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności.
Wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem następuje, gdy zaistnieją okoliczności określone przez ustawę, mianowicie wskazane w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k. i art. 542 § 3 k.p.k. Chociaż skazany P. G. nie musiał wprost określić, na podstawie którego z tych przepisów postuluje
„ponowne rozpatrzenie i zmienienie wyroku prawomocnego”, to żeby nadać dalszy bieg sprawie z treści pisma powinno wynikać, iż ustawowa przesłanka
wznowienia postępowania rzeczywiście zaistniała. Jest prawdopodobne, że skazany chciał nawiązać do przesłanki z art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k., mówiącej o sytuacji, gdy po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące m.in. na to, że skazany nie popełnił czynu, ale treść pisma skazanego nie pozwala uznać, że w jego sprawie przesłanka ta zaistniała. Wydane przez sąd w toku postępowania wykonawczego orzeczenie w przedmiocie dowodów rzeczowych z pewnością nie może być uznane za „nowy fakt lub dowód” w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., poza tym wystąpienie skazanego nie odpowiada realiom sprawy. Z akt sprawy P. G. wynika, że
w podanym przez niego dniu (17 kwietnia 2025 r.) nie było posiedzenia w przedmiocie dowodów rzeczowych. Odbyło się ono 26 marca 2025 r. kiedy to Sąd Okręgowy w Sosnowcu wydał postanowienie i na podstawie art. 230 § 2 k.p.k. zwrócił pokrzywdzonemu Ł. K. przedmioty opisane w wykazie dowodów rzeczowych pod pozycjami 1-7, a na podstawie art. 44 § 2 k.k. orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego „szczegółowo opisanego w wykazie dowodów rzeczowych tut. Sądu o numerze […] pod pozycją 8” (k. 375-376 akt sprawy, numeracja kart nieprawidłowa, zdublowana). Pod tą pozycją w wykazie dowodów rzeczowych zapisano dowód rzeczowy określony jako „nóż kuchenny 1 szt.”. Należy też odnotować, że w opisie czynu przypisanego P. G. jest mowa, że pokrzywdzonemu zadał nożem ciosy w plecy i klatkę piersiową, a w pisemnym uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji podano, że skazany „wyciągnął z trzymanej w ręce reklamówki nóż kuchenny”, którym zaczął zadawać pokrzywdzonemu liczne ciosy (k. 353). Pokrywa się to z wersją pokrzywdzonego Ł. K., który zeznał na rozprawie, że „to był nóż klasyczny, kuchenny, z brązową rękojeścią” (k. 343) Nie ma znaczenia opinia skazanego co do słuszności określenia noża jako noża kuchennego, natomiast nie jest zrozumiałe dlaczego twierdzi on, wbrew realiom sprawy, że
w sprawie „nie ma mowy o żadnym nożu kuchennym”.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. Dodatkowo celowe będzie wspomnieć, że z urzędu ustalono, iż wydany w sprawie P. G. wyrok
Sądu Apelacyjnego w Katowicach został zaskarżony kasacją przez obrońcę skazanego oraz że Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 7 stycznia 2026 r., sygn. akt IV KK 191/25, kasację
oddalił jako oczywiście bezzasadną. Wobec treści art. 536 k.p.k. należy przyjąć, że decyzja ta została podjęta po sprawdzeniu, czy w sprawie nie zaistniało któreś z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., zatem wystąpienie skazanego nie mogło też skutkować wznowieniem postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI