IV KO 1/19

Sąd Najwyższy2019-01-29
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościkorupcjasędziowieodmowa wszczęcia śledztwaSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie korupcji sędziów innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w C. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia L. K. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych i korupcji przez sędziów Sądu Rejonowego w C. Sąd Najwyższy uznał, że ze względu na powiązania osobisto-zawodowe oraz dobro wymiaru sprawiedliwości, sprawa powinna być rozpoznana przez inny sąd, aby zapewnić obiektywizm i brak podejrzeń o stronniczość.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w C. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Wniosek ten dotyczył sprawy z zażalenia L. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. z dnia 29 maja 2018 r. o odmowie wszczęcia śledztwa. L. K. złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa niedopełnienia obowiązków służbowych i korupcji przez sędziów Sądu Rejonowego w C., którzy mieli nie zawiadomić organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa przez sędziego Sądu Rejonowego w S. Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa, a L. K. złożył zażalenie. Sąd Rejonowy w C., właściwy do rozpoznania zażalenia, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, wskazując, że skarżący upatruje znamion przestępstwa w zachowaniu sędziów Sądu Rejonowego w C. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że konfiguracja osobisto-zawodowych powiązań wymaga przekazania sprawy innemu sądowi dla zapewnienia obiektywizmu i uniknięcia podejrzeń o brak bezstronności. Podkreślono, że przekazanie sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest uzasadnione m.in. gdy rozstrzygnięciu podlega kwestia zasadności odmowy wszczęcia postępowania karnego o czyn przypisany sędziemu właściwemu do rozpoznania sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przekazanie sprawy jest uzasadnione ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości w sytuacji, gdy zarzuty dotyczą sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, aby zapewnić obiektywizm i uniknąć podejrzeń o brak bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powiązania osobisto-zawodowe między stronami a sądem właściwym do rozpoznania sprawy mogą wywoływać podejrzenia o brak bezstronności. Przekazanie sprawy innemu sądowi jest konieczne dla zagwarantowania przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od takich podejrzeń i zapewnienia zewnętrznym obserwatorom przekonania o niezawisłości wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
L. K.osoba_fizycznaskarżący
Prokuratura Rejonowa w O.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie przygotowawcze
Sąd Rejonowy w C.instytucjaorgan wnioskujący o przekazanie sprawy
sędziowie Sądu Rejonowego w C.instytucjapodmioty, których dotyczy zawiadomienie o przestępstwie
T. D.osoba_fizycznasędzia Sądu Rejonowego w S.

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka "dobro wymiaru sprawiedliwości" obejmuje przyczyny zakłócające prawidłowy wymiar sprawiedliwości, okoliczności ujemnie wpływające na swobodę wyrokowania lub stwarzające przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania zarzucanego przestępstwa.

Pomocnicze

k.p.k. art. 306

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powiązania osobisto-zawodowe między stronami a sądem właściwym do rozpoznania sprawy uzasadniają przekazanie sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy jest konieczne dla zapewnienia obiektywizmu i uniknięcia podejrzeń o brak bezstronności. Przekazanie sprawy jest uzasadnione, gdy rozstrzygnięciu podlega kwestia zasadności odmowy wszczęcia postępowania karnego o czyn przypisany sędziemu właściwemu do rozpoznania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości konfiguracja osobisto - zawodowych powiązań wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów przekonania o braku warunków do rozpoznania w sposób obiektywny zarzucanego oskarżonemu przestępstwa

Skład orzekający

Dariusz Kala

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w kontekście zarzutów wobec sędziów sądu właściwego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzuty dotyczą sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy potencjalnej korupcji sędziów i konieczności zapewnienia obiektywizmu w sądownictwie, co jest tematem budzącym zainteresowanie.

Czy sędziowie mogą być podejrzani o korupcję? Sąd Najwyższy decyduje o przekazaniu sprawy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 1/19
POSTANOWIENIE
Dnia 29 stycznia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala
w sprawie z zażalenia
L. K.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt PR Ds. […],
o odmowie wszczęcia śledztwa
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 stycznia 2019 r.
wniosku Sądu Rejonowego w C. z dnia 18 grudnia 2018 r.,
sygn. akt II Kp […]
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił:
przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.
UZASADNIENIE
L. K. złożył zawiadomienie „o popełnieniu przestępstwa niedopełnienia obowiązków służbowych i korupcji przez wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w C., którzy przeglądali akta o sygn.
[…]
Sądu Rejonowego w S. i nie zawiadomili organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa przez T. D. z Sądu Rejonowego w S.”.
Postanowieniem z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt PR Ds.
[…]
, prokurator Prokuratury Rejonowej w O. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków w bliżej nieustalonym czasie  przed dniem 13 lipca 2016 r. w C. przez sędziów Sądu Rejonowego w C. polegającym na niezłożeniu zawiadomienia o popełnionym przez sędziego Sądu Rejonowego w S. przestępstwie w toku postępowania prowadzonego pod sygn. akt II K
[…]
, czym działali na szkodę interesu prywatnego L. K., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k.
Od powyższego postanowienia L. K. wywiódł zażalenie.
Sąd Rejonowy w C.
, właściwy do
rozpoznania wspomnianego środka odwoławczego, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu swego wystąpienia Sąd Rejonowy wskazał, że przekazanie sprawy ze względu na dobro sprawiedliwości wynika z faktu, że skarżący upatruje realizacji znamion przestępstwa w zachowaniu sędziów Sądu Rejonowego w C.. Organ wnioskujący, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2003 r., sygn. akt III KO 11/03, wskazał, że
określając w art. 37 k.p.k. przesłankę „dobro wymiaru sprawiedliwości" ustawodawca miał na względzie przyczyny zakłócające prawidłowy wymiar sprawiedliwości oraz okoliczności wywierające lub mogące wywierać ujemny wpływ na swobodę wyrokowania, jak też mogące stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania w sposób obiektywny zarzucanego oskarżonemu przestępstwa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w C. zasługiwał na uwzględnienie.
Nie ulega wątpliwości, że konfiguracja osobisto - zawodowych powiązań osób, których zachowań dotyczyło złożone przez L. K. zawiadomienie o przestępstwie, z sądem miejscowo właściwym wymaga, by - ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości - sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd. Tylko takie posunięcie jest w stanie zagwarantować przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie, które to podejrzenia mogłaby wywołać już sama tylko świadomość istnienia wskazanych wyżej powiązań. Jest ono również niezbędne do wywołania u zewnętrznych obserwatorów przedmiotowego procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10).
Podkreślenia również wymaga, że zgodnie z utrwalonym w judykaturze poglądem przekazanie sprawy z uwagi na „dobro wymiaru sprawiedliwości” uzasadnione jest m.in. wtedy, gdy rozstrzygnięciu w postępowaniu sądowym, w trybie art. 306 k.p.k., podlega kwestia zasadności odmowy wszczęcia postępowania karnego o czyn, który przypisano w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa sędziemu właściwego do rozpoznania sprawy sądu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2008 r., III KO 30/08, OSNwSK 2008/1/109).
Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI