IV KK 99/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego w części dotyczącej kary, uznając, że warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności było niedopuszczalne z powodu wcześniejszego skazania oskarżonego.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku sądu okręgowego, który warunkowo zawiesił wykonanie kary pozbawienia wolności dla oskarżonego S. Ż. za posiadanie narkotyków. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że oskarżony był już wcześniej skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, co wykluczało zastosowanie tej instytucji. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu.
Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego S. Ż. od wyroku Sądu Okręgowego w K., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w K. poprzez warunkowe zawieszenie wykonania kary 3 miesięcy pozbawienia wolności za posiadanie amfetaminy. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 69 § 1 k.k., wskazując, że warunkowe zawieszenie kary było niedopuszczalne, ponieważ skazany w czasie popełnienia przestępstwa i wyrokowania był już prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu, uznał kasację za oczywiście zasadną. Powołując się na treść art. 69 § 1 k.k. oraz utrwaloną w judykaturze i doktrynie wykładnię, Sąd Najwyższy stwierdził, że możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności wyklucza wcześniejsze skazanie na bezwzględną karę pozbawienia wolności, jak i na karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Wskazano, że skazany S. Ż. w dacie popełnienia przestępstwa był już prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 maja 2016 r. na karę łączną roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na pięcioletni okres próby. W związku z tym Sąd Okręgowy nie był uprawniony do zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary, a uczynił to z rażącym naruszeniem prawa, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, z uwzględnieniem wiążących ograniczeń wynikających z art. 69 § 1 k.k.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest niedopuszczalne, jeśli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa był skazany na karę pozbawienia wolności, w tym również z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 69 § 1 k.k. oraz utrwaloną wykładnię, zgodnie z którą wcześniejsze skazanie na karę pozbawienia wolności (bezwzględną lub z warunkowym zawieszeniem) wyklucza możliwość zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Skarżący (Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. Ż. | osoba_fizyczna | skazany |
| Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 69 § § 1
Kodeks karny
Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Możliwość ta wyklucza skazanie na bezwzględną karę pozbawienia wolności oraz na karę pozbawienia wolności orzeczoną z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
u.p.n. art. 62 § ust. 3
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
u.p.n. art. 62 § ust. 1
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Pomocnicze
k.k. art. 70 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 72 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 73 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 392 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
u.p.n. art. 70 § ust. 2
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest niedopuszczalne, gdy sprawca był już wcześniej skazany na karę pozbawienia wolności (nawet z warunkowym zawieszeniem).
Godne uwagi sformułowania
możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności na podstawie tej regulacji wyklucza zarówno skazanie na bezwzględną karę pozbawienia wolności, jak i na karę pozbawienia wolności orzeczoną z warunkowym zawieszeniem jej wykonania wspomniane uchybienie miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Małgorzata Gierszon
członek
Dariusz Kala
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 69 § 1 k.k. w kontekście wcześniejszych skazań sprawcy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy sprawca był już karany, w tym z warunkowym zawieszeniem wykonania kary.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących warunkowego zawieszenia kary, co jest istotne dla praktyki prawniczej. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji.
“Czy można zawiesić karę, jeśli już raz było się skazanym? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt IV KK 99/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon SSN Dariusz Kala (sprawozdawca) Protokolant Małgorzata Gierczak w sprawie S. Ż. skazanego za czyn z art. 62 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 2 lipca 2020 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt IV Ka (…) zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 14 listopada 2017 r., II K (…) uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE S. Ż. został oskarżony o to, że w dniu 28 sierpnia 2017 roku w K. wbrew przepisom ustawy posiadał substancje psychotropową w postaci 0,19 grama amfetaminy, a czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Wyrokiem z dnia 14 listopada 2017 r., II K (…), Sąd Rejonowy w K. : I. oskarżonego S. Ż. uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia, stanowiącego występek z art. 62 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii i za to na mocy art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wymierzył oskarżonemu karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności; II. na mocy art. 70 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł przepadek poprzez zniszczenie dowodu rzeczowego w postaci amfetaminy o wadze 0,19 grama, opisanego w wykazie dowodów rzeczowych na k. 36 pod poz. 1, a przechowywanego w Wydziale Dochodzeniowo-Śledczym Komendy Wojewódzkiej Policji w K.; III. na mocy art. 63 § 1 i 5 k.k. zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres jednego dnia rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, tj. zatrzymania od godz. 21.00 dnia 28 sierpnia 2017 r. do godz. 14.10 dnia 29 sierpnia 2017 r. Wyrok zawiera także rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu. Od powyższego wyroku apelację wywiodła obrońca oskarżonego, która zarzuciła mu: 1. obrazę przepisów postępowania, mających wpływ na treść orzeczenia, tj.: art. 392 § 1 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w z w. z art. 5 § 2 k.p.k. poprzez odczytanie zeznań świadka P. F. i M. N. złożonych w postępowaniu przygotowawczym w sytuacji, gdy bezpośrednie przesłuchanie świadków jest konieczne, ze względu na to, że pozostają one w sprzeczności z wyjaśnieniami S. Ż., jak również w częściowej sprzeczności pomiędzy sobą; 2. w konsekwencji obrazy ww. przepisów postępowania zarzuciła sądowi także dopuszczenie się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku polegającego na uznaniu, że oskarżony S. Ż. popełnił zarzucany mu czyn w sytuacji, gdy nie wyjaśniono sprzeczności pomiędzy odczytanymi zeznaniami świadków a wyjaśnieniami oskarżonego, co w konsekwencji doprowadziło do jego skazania. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uniewinnienie oskarżonego, względnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu oraz o zasądzenie kosztów obrony udzielonej oskarżonemu z urzędu, albowiem nie zostały one pokryte w całości ani w części. Wyrokiem z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt IV Ka (…), Sąd Okręgowy w K. zaskarżony wyrok zmienił w ten sposób, że wymierzoną oskarżonemu w pkt. I karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności, na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k., art. 70 § 2 k.k., art. 72 § 1 pkt 1 k.k., art. 73 § 2 k.k., warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 3 lata, oddając oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora i zobowiązując oskarżonego do informowania kuratora o przebiegu okresu próby; w pozostałym zakresie przedmiotowy wyrok utrzymał w mocy i rozstrzygnął o kosztach procesu. Od powyższego wyroku kasację – na niekorzyść skazanego – wywiódł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, który zaskarżył orzeczenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze, na niekorzyść skazanego S. Ż., zarzucając mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, to jest art. 69 § 1 k.k., poprzez warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej oskarżonemu S. Ż. kary 3 miesięcy pozbawienia wolności pomimo tego, że w czasie popełnienia przypisanego przestępstwa oraz wyrokowania w tej sprawie był on skazany na karę pozbawienia wolności prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt IX K (…) Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna. Zgodnie z treścią art. 69 § 1 k.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r., sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. W judykaturze i w doktrynie nie budzi przy tym wątpliwości, że możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności na podstawie tej regulacji wyklucza zarówno skazanie na bezwzględną karę pozbawienia wolności, jak i na karę pozbawienia wolności orzeczoną z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2017 r., V KK 42/17, LEX nr 2281290; V. Konarska-Wrzosek (w:) Kodeks karny. Komentarz, V. Konarska-Wrzosek (red.), WKP 2018, komentarz do art. 69, teza 3). Omawiana przeszkoda, wykluczająca możliwość zastosowania ww. instytucji probacyjnej, zaktualizowała się także w badanej sprawie, co trafnie zauważył autor kasacji. W dacie popełnienia przestępstwa, tj. w dniu 28 sierpnia 2017 r. S. Ż. był bowiem osobą prawomocnie skazaną, wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 maja 2016 r., IX K (…), na karę łączną roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na pięcioletni okres próby (wyrok ten uprawomocnił się w dniu 21 lipca 2016 r.). W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że w świetle art. 69 § 1 k.k. sąd odwoławczy nie był uprawniony do zastosowania wobec skazanego instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary, a uczyniwszy to rażąco obraził wspomnianą regulację. Nie budzi również wątpliwości, że wspomniane uchybienie miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia (art. 523 § 1 k.p.k.). W tej sytuacji oczywista zasadność kasacji, która umożliwiła jej rozpoznanie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości. Wobec powyższego konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W toku ponownego badania sprawy Sąd Okręgowy kolejny raz, w granicach przekazania, przeprowadzi kontrolę odwoławczą, pamiętając o wiążących go ograniczeniach wynikających z treści art. 69 § 1 k.k. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI