IV KK 94/22

Sąd Najwyższy2022-07-06
SNKarnezbrodnieŚrednianajwyższy
tymczasowe aresztowanieśrodek zapobiegawczychoroba psychicznazabójstwoSąd Najwyższykasacjazakład psychiatryczny

Sąd Najwyższy zastosował tymczasowe aresztowanie wobec podejrzanego o zabójstwo z uwagi na chorobę psychiczną i wysokie prawdopodobieństwo popełnienia nowego ciężkiego przestępstwa, nakazując wykonanie aresztu w zakładzie psychiatrycznym.

Sąd Najwyższy uwzględnił kasację Prokuratora Generalnego i uchylił postanowienie sądu niższej instancji o umieszczeniu podejrzanego A. B. w zakładzie psychiatrycznym. W związku z tym, z urzędu zastosowano tymczasowe aresztowanie na okres 3 miesięcy, uznając istnienie przesłanek ogólnych i szczególnych (podejrzenie popełnienia zbrodni zabójstwa, choroba psychiczna, wysokie prawdopodobieństwo popełnienia nowego ciężkiego przestępstwa).

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść podejrzanego A. B., dotyczącą postanowienia sądu okręgowego o zastosowaniu środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym. Po uchyleniu tego postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, Sąd Najwyższy z urzędu rozstrzygnął o zastosowaniu środka zapobiegawczego. Stwierdzono, że zachodzi konieczność stosowania tymczasowego aresztowania wobec podejrzanego na okres 3 miesięcy, ze względu na przesłanki ogólne (art. 249 § 1 k.p.k.) i szczególną (art. 258 § 2 k.p.k.). Podejrzanemu zarzuca się popełnienie zbrodni zabójstwa (art. 148 § 1 k.k.), a biegli rozpoznali u niego chorobę psychiczną (zaburzenia afektywne dwubiegunowe) oraz zniesioną zdolność rozumienia czynów w czasie ich popełnienia (art. 31 § 1 k.k.). Z uwagi na stan zdrowia psychicznego i uzależnienie, istnieje wysokie prawdopodobieństwo popełnienia nowego, ciężkiego przestępstwa. Sąd uznał, że inne środki zapobiegawcze byłyby niewystarczające. Dodatkowo, z uwagi na stan zdrowia psychicznego, postanowiono o wykonaniu tymczasowego aresztowania w zakładzie psychiatrycznym (art. 260 § 1 k.p.k.).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli istnieją ogólne i szczególne przesłanki stosowania tymczasowego aresztowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że uchylenie środka zabezpieczającego i konieczność ponownego rozpoznania sprawy zaktualizowały potrzebę rozstrzygnięcia o środku zapobiegawczym. Istnienie przesłanek ogólnych (art. 249 § 1 k.p.k.) i szczególnych (art. 258 § 2 k.p.k.) uzasadnia zastosowanie tymczasowego aresztowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zastosowanie tymczasowego aresztowania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznapodejrzany

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 249 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka ogólna stosowania środka zapobiegawczego.

k.p.k. art. 258 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka szczególna stosowania tymczasowego aresztowania (podejrzenie popełnienia zbrodni lub występku zagrożonego karą pozbawienia wolności, której górna granica przekracza 8 lat).

k.k. art. 260 § § 1

Kodeks karny

Wykonanie tymczasowego aresztowania w zakładzie psychiatrycznym.

Pomocnicze

k.p.k. art. 538 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 148 § § 1

Kodeks karny

Zbrodnia zabójstwa.

k.k. art. 31 § § 1

Kodeks karny

Okoliczności wyłączające lub ograniczające poczytalność.

k.p.k. art. 257 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Niewystarczalność innych środków zapobiegawczych.

k.p.k. art. 259

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie przesłanek ogólnych stosowania środków zapobiegawczych (art. 249 § 1 k.p.k.). Istnienie przesłanki szczególnej stosowania tymczasowego aresztowania (art. 258 § 2 k.p.k.) z uwagi na zarzut popełnienia zbrodni zabójstwa. Rozpoznanie u podejrzanego choroby psychicznej (zaburzenia afektywne dwubiegunowe) oraz zniesionej zdolności rozumienia czynów w czasie ich popełnienia (art. 31 § 1 k.k.). Wysokie prawdopodobieństwo popełnienia nowego, ciężkiego przestępstwa z uwagi na stan zdrowia psychicznego i uzależnienie. Niewystarczalność innych środków zapobiegawczych (art. 257 § 1 k.p.k.). Zmaterializowanie się przesłanek z art. 260 § 1 k.p.k. wymagających wykonania aresztu w zakładzie psychiatrycznym.

Godne uwagi sformułowania

zaktualizowała się konieczność rozstrzygnięcia z urzędu co do ewentualnego stosowania środka zapobiegawczego zachodzi konieczność stosowania tymczasowego aresztowania zachodzi wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przez niego czynu podobnego do zarzucanych mu, a wynikającego z jego choroby psychicznej i uzależnienia zastosowanie innego niż tymczasowe aresztowanie środka zapobiegawczego byłoby w tym wypadku niewystarczające stan zdrowia psychicznego podejrzanego, który będzie jeszcze przedmiotem czynności dowodowych Sądu Okręgowego w S., wymaga aby zastosowany wobec niego środek zapobiegawczy wykonywany był w zakładzie psychiatrycznym

Skład orzekający

Marek Siwek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Stosowanie tymczasowego aresztowania w sprawach o najcięższe przestępstwa, gdy podejrzany ma chorobę psychiczną i istnieje wysokie prawdopodobieństwo popełnienia nowego przestępstwa. Wykonywanie tymczasowego aresztowania w zakładzie psychiatrycznym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej (uchylenie środka zabezpieczającego) i stanu zdrowia psychicznego podejrzanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy zastosowania tymczasowego aresztowania wobec osoby podejrzanej o zabójstwo, która ma chorobę psychiczną. Pokazuje to złożoność prawną i medyczną w takich przypadkach.

Choroba psychiczna a tymczasowe aresztowanie: Sąd Najwyższy decyduje o losie podejrzanego o zabójstwo.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 94/22
POSTANOWIENIE
Dnia 6 lipca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 lipca 2022 r.
sprawy
A. B.
podejrzanego z art. 148 § 1 k.k. i in.
z urzędu,
w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania
na podstawie art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249 § 1 k.p.k. w zw. z art. 258 § 2 k.p.k. oraz art. 260 § 1 k.k.
p o s t a n o w i ł:
1) zastosować wobec podejrzanego A. B. s. M. i J. z d. R., ur.
[…]
1986 r. w A., środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy tj. od dnia 6 lipca 2022 r. godz. 8.40 do dnia 3 października 2022 r. godz. 8.40.
2)
określić, iż tymczasowe aresztowanie ma być wykonywane w postaci umieszczenia w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym.
UZASADNIENIE
W dniu dzisiejszym Sąd Najwyższy uwzględnił kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść A. B. od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z 10 marca 2021 r., sygn. akt II K
[…]
, którym to postanowieniem orzeczono wobec tego podejrzanego środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym. W związku z uchyleniem wskazanego postanowienia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania zaktualizowała się konieczność rozstrzygnięcia z urzędu co do ewentualnego stosowania środka zapobiegawczego.
W ocenie Sądu Najwyższego na obecnym etapie postępowania zachodzi konieczność stosowania tymczasowego aresztowania wobec podejrzanego na okres 3 miesięcy, co wynika z istnienia przesłanek ogólnych stosowania tego środka zapobiegawczego określonych w art. 249 § 1 k.p.k., a także przesłanki szczególnej z art. 258 § 2 k.p.k. A. B. zarzuca się bowiem popełnienie, m. in. zbrodni zabójstwa (art. 148 § 1 k.k.), a nadto
powołani w sprawie biegli lekarze psychiatrzy oraz biegła psycholog rozpoznali u niego objawy choroby psychicznej pod postacią zaburzeń afektywnych dwubiegunowych. Stwierdzili również, że w czasie popełnienia czynów miał zniesioną zdolność rozumienia znaczenia czynów i kierowania swoim postępowaniem w rozumieniu art. 31 § 1 k.k. Z uwagi na aktualny stan zdrowia psychicznego podejrzanego zachodzi wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przez niego czynu podobnego do zarzucanych mu, a wynikającego z jego choroby psychicznej i uzależnienia mieszanego od alkoholu i narkotyków (k. 441-442).
Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają obawę, że podejrzany będzie podejmował czynności zmierzające do destabilizacji dalszego toku postępowania w sprawie z uwagi na grożącą mu surową karę a także, z uwagi na swój stan zdrowia, może dopuścić się popełnienia nowego, ciężkiego przestępstwa. W tym stanie rzeczy
zastosowanie innego niż tymczasowe aresztowanie środka zapobiegawczego byłoby w tym wypadku niewystarczające w rozumieniu art. 257 § 1 k.p.k., a nadto brak jest przesłanek z art. 259 k.p.k. Wysoki stopień prawdopodobieństwa popełnienia zarzucanych podejrzanemu przestępstw wynika już z faktu, że w toku pierwszego rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy zgromadzony materiał dowodowy  (poza powołaną wyżej opinią biegłych) pozwolił na ustalenia jego sprawstwa. Ocena tego materiału w kontekście istnienia wymaganej przesłanki ogólnej z art. 249 § 1 k.pk. pozostaje nadal aktualna.
Sąd Najwyższy jednocześnie uznał, iż zmaterializowały się przesłanki z art. 260 § 1 k.p.k., gdyż stan zdrowia psychicznego podejrzanego, który będzie jeszcze przedmiotem czynności dowodowych Sądu Okręgowego w S., wymaga aby zastosowany wobec niego środek zapobiegawczy wykonywany był w zakładzie psychiatrycznym.
Określenie dokładnego czasu stosowania tymczasowego aresztu związane jest z czasem rozpoznania kasacji.
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI