IV KK 93/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego A. K. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Siemianowicach Śląskich. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na wydaniu wyroku nakazowego mimo wątpliwości co do winy i opisu czynu z art. 276 k.k., który nie zawierał wszystkich znamion przestępstwa. Ponadto, zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 37a § 2 k.k., poprzez zastosowanie kary ograniczenia wolności w sytuacji, gdy sprawca działał w warunkach recydywy (art. 64 § 1 k.k.), co wyłącza stosowanie tego przepisu. Sąd Najwyższy uznał oba zarzuty za zasadne. Stwierdzono, że tryb nakazowy nie był dopuszczalny, gdyż opis czynu z art. 276 k.k. nie zawierał znamienia "którym nie miał prawa wyłącznie rozporządzać", co wymagało przeprowadzenia rozprawy. Dodatkowo, zastosowanie art. 37a § 1 k.k. było niedopuszczalne wobec sprawcy objętego dyspozycją art. 64 § 1 k.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNiedopuszczalność wydawania wyroków nakazowych w sprawach budzących wątpliwości co do winy lub opisu czynu; prawidłowe stosowanie przepisów o karach, w tym wyłączeń dotyczących recydywistów.
Dotyczy specyficznych naruszeń przepisów proceduralnych i materialnych w kontekście wyroku nakazowego i recydywy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dopuszczalne jest wydanie wyroku nakazowego, gdy opis czynu zarzuconego oskarżonemu nie zawiera wszystkich ustawowych znamion przestępstwa, a wina i okoliczności popełnienia czynu budzą wątpliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie wyroku nakazowego jest niedopuszczalne, gdy opis czynu nie zawiera wszystkich znamion lub gdy wina i okoliczności popełnienia czynu budzą wątpliwości, co wymaga przeprowadzenia rozprawy.
Uzasadnienie
Tryb nakazowy jest zarezerwowany dla oczywistych przypadków, gdzie materiał dowodowy nie nasuwa wątpliwości. Niemożliwe jest dokonywanie w tym trybie zmiany opisu czynu lub jego kwalifikacji. Brak znamienia w opisie czynu z art. 276 k.k. (brak prawa wyłącznego rozporządzania) uniemożliwiał zastosowanie trybu nakazowego.
Czy można zastosować karę ograniczenia wolności na podstawie art. 37a § 1 k.k. wobec sprawcy, który popełnił przestępstwo w warunkach recydywy określonej w art. 64 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 37a § 2 k.k. jednoznacznie wyłącza stosowanie art. 37a § 1 k.k. do sprawców określonych w art. 64 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Nowelizacja Kodeksu karnego (od 1 października 2023 r.) wprowadziła art. 37a § 2 k.k., który wyłącza stosowanie art. 37a § 1 k.k. do sprawców recydywistów. Skoro oskarżony A. K. odbył karę pozbawienia wolności za wcześniejsze przestępstwa, zastosowanie art. 37a § 1 k.k. było niedopuszczalne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
| S. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (11)
Główne
k.k. art. 284 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 276
Kodeks karny
k.k. art. 37a § § 1 i 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 500 § § 1 i 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 504 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 34 § § 1 i 1a pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 35 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 521 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dz. U. 2022.2600 art. 1 pkt 5
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydanie wyroku nakazowego mimo wątpliwości co do winy i opisu czynu z art. 276 k.k. (brak znamienia). • Zastosowanie kary ograniczenia wolności na podstawie art. 37a § 1 k.k. wobec sprawcy recydywisty (art. 64 § 1 k.k.).
Godne uwagi sformułowania
Tryb nakazowy jest instytucją prawa karnego procesowego, zastrzeżona przez ustawodawcę do najbardziej oczywistych przypadków, w których zebrany materiał dowodowy pozostaje na tyle jednoznaczny, że uprawnia do kategorycznych wniosków co do winy i okoliczności popełnienia zarzuconego czynu. • Owa kategoryczność dotyczyć musi każdego aspektu oceny prawnej inkryminowanego zachowania, a więc realizacji przez oskarżonego wszystkich znamion zarzuconego mu czynu wymienionych w konkretnym przepisie typizującym dane przestępstwo, jak również wyczerpania pozostałych warunków odpowiedzialności karnej, ujętych w części ogólnej Kodeksu karnego, gdyż niemożliwe jest dokonywanie w tym trybie zmiany opisu czynu lub jego kwalifikacji. • Przepis art. 37a § 2 k.k. jednoznacznie wynika, że przepisu art. 37a § 1 k.k. nie stosuje się m.in. do sprawców określonych w art. 64 § 1 k.k.
Skład orzekający
Igor Zgoliński
przewodniczący-sprawozdawca
Marek Siwek
członek
Paweł Kołodziejski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność wydawania wyroków nakazowych w sprawach budzących wątpliwości co do winy lub opisu czynu; prawidłowe stosowanie przepisów o karach, w tym wyłączeń dotyczących recydywistów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych naruszeń przepisów proceduralnych i materialnych w kontekście wyroku nakazowego i recydywy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje kluczowe błędy proceduralne i materialne, które mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet w trybie nakazowym. Jest to cenna lekcja dla praktyków prawa karnego.
“Wyrok nakazowy uchylony przez Sąd Najwyższy. Kluczowe błędy w postępowaniu karnym.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.