Orzeczenie · 2026-03-25

IV KK 91/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-03-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
kasacjakara ograniczenia wolnościprzepadek pojazduSąd Najwyższyprawo karnekodeks postępowania karnegoniedopuszczalność środka zaskarżenia

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanej A.R. od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący ją na karę 10 miesięcy ograniczenia wolności za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Wyrok sądu I instancji obejmował również zakaz prowadzenia pojazdów, świadczenie pieniężne oraz przepadek równowartości pojazdu. Obrońca zaskarżył wyrok w części dotyczącej przepadku równowartości pojazdu, zarzucając rażące naruszenie art. 44b § 1 k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wskazując na brak jednoznacznych ustaleń co do stężenia alkoholu w organizmie skazanej. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 523 § 2 k.p.k., stwierdził niedopuszczalność kasacji wniesionej na korzyść skazanego, który nie został skazany na karę bezwzględnego pozbawienia wolności. Ponieważ skazana otrzymała karę ograniczenia wolności, a zarzuty kasacji nie dotyczyły bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 439 § 1 k.p.k.), kasacja była niedopuszczalna z mocy ustawy. Na tej podstawie, zgodnie z art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy pozostawił kasację bez rozpoznania i obciążył skazaną kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie ścisłych wymogów formalnych dotyczących dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście kar innych niż bezwzględne pozbawienie wolności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw karnych i ściśle określonych warunków wnoszenia kasacji na korzyść skazanego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kasacja wniesiona na korzyść skazanego, który otrzymał karę ograniczenia wolności, jest dopuszczalna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja wniesiona na korzyść skazanego, który nie został skazany na karę bezwzględnego pozbawienia wolności, jest niedopuszczalna z mocy ustawy, chyba że zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 523 § 2 k.p.k., który ogranicza dopuszczalność kasacji na korzyść skazanego do przypadków skazania na bezwzględną karę pozbawienia wolności. Kara ograniczenia wolności nie spełnia tego kryterium, a zarzuty kasacji nie dotyczyły bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

Czy zarzut naruszenia prawa materialnego, który nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej, może stanowić podstawę kasacji na korzyść skazanego, jeśli orzeczono karę inną niż bezwzględne pozbawienie wolności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku orzeczenia kary innej niż bezwzględne pozbawienie wolności, kasacja na korzyść skazanego może być oparta wyłącznie na zarzutach stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ograniczenie z art. 523 § 2 k.p.k. oznacza, iż w przypadku orzeczenia innego niż skazujące na karę bezwzględnego pozbawienia wolności, niedopuszczalne jest podnoszenie przez obrońcę lub prokuratora w kasacji na korzyść jakichkolwiek innych naruszeń prawa, nawet jeśli były rażące i miały istotny wpływ na treść orzeczenia, pod rygorem uznania kasacji za niedopuszczalną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawić kasację bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. R.osoba_fizycznaskazana

Przepisy (13)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje pozostawić bez rozpoznania przyjętą kasację, jeżeli jej przyjęcie nastąpiło na skutek niezasadnego przywrócenia terminu lub gdy nie odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k.

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

Stanowi, że kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje przepisy, którym kasacja musi odpowiadać, w tym art. 429 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa sytuacje, w których środek odwoławczy jest niedopuszczalny z mocy ustawy, np. wniesiony po terminie, przez osobę nieuprawnioną lub gdy nie spełnia wymogów formalnych.

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje wyjątki od ograniczenia z § 2, dotyczące kasacji wnoszonych przez podmioty specjalne lub wskazujących na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

k.k. art. 42 § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący orzekania zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k. art. 43a § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący orzekania świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

k.k. art. 44b § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący orzekania przepadku równowartości pojazdu mechanicznego.

k.k. art. 63 § 4

Kodeks karny

Przepis dotyczący zaliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy na poczet orzeczonego zakazu.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 637

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący kosztów postępowania w sprawach z oskarżenia prywatnego i subsydiarnego aktu oskarżenia.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący obciążenia kosztami postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona na korzyść skazanego, który nie został skazany na karę bezwzględnego pozbawienia wolności, jest niedopuszczalna z mocy ustawy (art. 523 § 2 k.p.k.).

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego (art. 44b § 1 k.k.) poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na orzeczeniu przepadku równowartości pojazdu, mimo braku jednoznacznych ustaleń co do stężenia alkoholu.

Godne uwagi sformułowania

Kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy i nie podlega rozpoznaniu. • Stoi to na przeszkodzie wniesieniu przez stronę kasacji na korzyść skazanego, jeżeli nie został on skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę bezwzględnego pozbawienia wolności. • W konsekwencji kasacja na korzyść nie przysługuje stronie w wypadku skazania na karę grzywny, karę ograniczenia wolności albo karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, albo w razie odstąpienia od wymierzenia kary, jak również w razie umorzenia lub warunkowego umorzenia postępowania, chyba że zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza.

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłych wymogów formalnych dotyczących dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście kar innych niż bezwzględne pozbawienie wolności."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i ściśle określonych warunków wnoszenia kasacji na korzyść skazanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN dotyczące niedopuszczalności kasacji jest istotne dla praktyków prawa karnego, pokazując kluczowe ograniczenia proceduralne.

Kasacja odrzucona przez Sąd Najwyższy. Poznaj kluczowy błąd formalny, który może zniweczyć Twoje argumenty.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst