IV KK 76/18

Sąd Najwyższy2018-04-11
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kradzieżwykroczenieprzestępstwowartość mieniaminimalne wynagrodzenieSąd Najwyższykasacjadobrowolne poddanie się karze

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za kradzież roweru o wartości 500 zł, uznając, że czyn ten stanowił wykroczenie, a nie przestępstwo, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego, który skazał J.U. za kradzież roweru (art. 278 § 1 k.k.) i włamanie do przyczepy gastronomicznej (art. 279 § 1 k.k.). Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, wskazując, że wartość skradzionego roweru (500 zł) nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w 2017 roku, co czyniło czyn jedynie wykroczeniem, a nie przestępstwem. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując sądowi niższej instancji uwzględnienie właściwego statusu czynów.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego J.U. od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II K (...). Wyrok ten uprawomocnił się 23 lutego 2017 r. i skazał J.U. za dwa czyny: kradzież roweru górskiego o wartości 500 zł (art. 278 § 1 k.k.) oraz włamanie do przyczepy gastronomicznej i kradzież pieniędzy w kwocie 400 zł (art. 279 § 1 k.k.). Skazanie nastąpiło w trybie dobrowolnego poddania się karze, gdzie orzeczono karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 3 lata próby, dozór kuratora oraz grzywnę w wysokości 100 stawek dziennych po 10 zł. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 387 § 2 k.p.k.) i materialnego (art. 278 § 1 k.k.). Kluczowym argumentem było to, że wartość skradzionego roweru (500 zł) w dniu orzekania przez Sąd Rejonowy (15 lutego 2017 r.) stanowiła dokładnie 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego od 1 stycznia 2017 r. (2000 zł). Zgodnie ze zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 27 września 2013 r., kradzież mienia o wartości nieprzekraczającej 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę jest wykroczeniem z art. 119 § 1 k.w., a nie przestępstwem z art. 278 § 1 k.k. Sąd Najwyższy, powołując się na własne wcześniejsze orzecznictwo (wyrok z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. II KK 209/14), podkreślił, że należy brać pod uwagę minimalne wynagrodzenie z daty orzekania, a nie popełnienia czynu. W związku z tym, Sąd Rejonowy dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego, skazując za przestępstwo czyn, który był jedynie wykroczeniem. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania, nakazując uwzględnienie właściwego statusu czynów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Czyn polegający na zaborze mienia o wartości 500 zł, przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę wynoszącym 2000 zł, stanowi wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., a nie przestępstwo z art. 278 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Zgodnie ze zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 27 września 2013 r., granica między przestępstwem kradzieży a wykroczeniem jest wyznaczana przez 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wartość 500 zł stanowiła dokładnie 1/4 minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w 2017 r. (2000 zł). Sąd Najwyższy podkreślił, że należy brać pod uwagę minimalne wynagrodzenie z daty orzekania, a nie popełnienia czynu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

J.U.

Strony

NazwaTypRola
J.U.osoba_fizycznaskazany
J.M.osoba_fizycznapokrzywdzony
K.K.osoba_fizycznapokrzywdzony
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (15)

Główne

k.w. art. 119 § § 1

Kodeks wykroczeń

Zastosowany przez Sąd Najwyższy jako właściwy dla czynu z pkt I aktu oskarżenia.

Dz.U. z 2013 r., poz. 1247 art. 2 § pkt 4

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Wprowadziła zmianę w art. 119 § 1 k.w. określającą próg wartości mienia dla wykroczenia.

Dz. U. z dnia 13 września 2016 roku, poz. 1456 art. § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w roku 2017

Określiło wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r. na 2000 zł.

Pomocnicze

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

Błędnie zastosowany przez sąd I instancji do czynu, który w dacie orzekania stanowił jedynie wykroczenie.

k.k. art. 279 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 387 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 387 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Niezasadne uwzględnienie wniosku oskarżonego o dobrowolne poddanie się karze.

k.p.k. art. 387 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 73 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 1, 2 i 3

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość skradzionego roweru (500 zł) stanowiła 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w 2017 r. (2000 zł), co kwalifikuje czyn jako wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., a nie przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. Sąd Rejonowy błędnie zastosował przepisy prawa materialnego, skazując za przestępstwo czyn, który był jedynie wykroczeniem. Sąd Rejonowy niezasadnie uwzględnił wniosek oskarżonego o dobrowolne poddanie się karze w odniesieniu do czynu, który nie był przestępstwem.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku, obrazą przepisu prawa materialnego zachowanie J.U. wyczerpało jedynie znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. należy mieć na uwadze minimalne wynagrodzenie z daty orzekania w przedmiocie odpowiedzialności za taki czyn, a nie z daty jego popełnienia.

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Cesarz

członek

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja granicy między przestępstwem kradzieży a wykroczeniem w zależności od wartości mienia i obowiązującego minimalnego wynagrodzenia za pracę, a także zasady stosowania trybu dobrowolnego poddania się karze."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego progu wartości mienia i daty orzekania. Wymaga analizy aktualnego minimalnego wynagrodzenia w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak drobna zmiana w przepisach i precyzyjne obliczenie wartości mienia mogą zadecydować o tym, czy czyn jest przestępstwem, czy wykroczeniem, co ma istotne znaczenie praktyczne dla obywateli i prawników.

Kradzież roweru za 500 zł: przestępstwo czy wykroczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 76/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 kwietnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Krzysztof Cesarz
‎
SSN Marek Pietruszyński
Protokolant Małgorzata Gierczak
w sprawie
J.U.
‎
skazanego z art. 278 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 11 kwietnia 2018 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Rejonowego w W.
‎
z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II K (...),
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę J.U. przekazuje Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
J.U. został oskarżony o to, że:
I.
w dniu 10 lipca 2016 roku w miejscowości R. woj. m, działając wspólnie i w porozumieniu z ustalonym nieletnim sprawcą czynu zabronionego, co do którego wyłączono materiały do odrębnego prowadzenia, dokonał zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci roweru typu górskiego o wartości 500 zł, na szkodę J.M., tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k.
II.
w dniu 26/27 czerwca 2014 roku w miejscowości L. G., woj. m, dokonał zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci pieniędzy w kwocie 400 zł, po uprzednim wyważeniu drzwi do przyczepy gastronomicznej, w wyniku czego powstały straty na łączną sumę 800 zł na szkodę K. K., tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k.
Oskarżony J.U. na rozprawie w dniu 15 lutego 2017 roku przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów. Jednocześnie wyraził wolę dobrowolnego poddania się karze. Przewodniczący zaproponował wymierzenie za czyn z punktu I aktu oskarżenia kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, za czyn z punktu II aktu oskarżenia kary  roku pozbawienia wolności oraz karę łączną w wymiarze  roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata, a nadto oddanie w okresie próby pod dozór kuratora oraz karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych przy przyjęciu wysokości jednej stawki na kwotę 10 zł. Propozycja ta obejmowała też zwolnienie oskarżonego od kosztów sądowych. Oskarżony J.U. wyraził zgodę na tak zaproponowany wymiar kary. Obecny na rozprawie pokrzywdzony K.K. nie sprzeciwił się wydaniu wyroku na takich warunkach. Sąd Rejonowy w W. uznając, że prawidłowo zawiadomieni o terminie rozprawy drugi pokrzywdzony, jak też prokurator, nie sprzeciwili się temu wnioskowi, na podstawie art. 387 § 2 k.p.k. uwzględnił wniosek oskarżonego o dobrowolne poddanie się karze, zaś na podstawie art. 387 § 5 k.p.k. uznał za ujawnione dowody dołączone do aktu oskarżenia.
W rezultacie poczynionych uzgodnień,  Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 15 lutego 2017 roku, sygn. akt II K (...), uznał osk. J.U. za winnego popełnienia czynu zarzucanego w pkt I aktu oskarżenia, stanowiącego występek z art. 278 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Tym samym wyrokiem Sąd uznał J.U. także za winnego popełnienia czynu zarzucanego w pkt II aktu oskarżenia, stanowiącego występek z art. 279 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 279 § 1 k.k. wymierzył mu karę  roku pozbawienia wolności. Na podstawie art. 85 k.k., art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 roku w zw. z art. 4 § 1 k.k. w miejsce zbiegających się w pkt I i II kar jednostkowych Sąd Rejonowy wymierzył oskarżonemu karę łączną  roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. W oparciu o przepisy art. 69 § 1 i 2 k.k. i art.
70 § 2
k.k., w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 roku, w zw. z art. 4 § 1 k.k., wykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zostało warunkowo zawieszone na okres 3 lat próby. Na podstawie art. 73 § 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 roku, w zw. z art. 4 k.k., Sąd orzekł wobec oskarżonego w okresie próby dozór kuratora sądowego, a z mocy art. 33 § 1, 2 i 3 k.k., w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 roku, w zw. z art. 4 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego karę 100 stawek dziennych grzywny, określając wysokość jednej stawki dziennej na 10 zł. Zwolnił oskarżonego od obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.
Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 23 lutego 2017r. bez postępowania odwoławczego.
Obecnie, Minister  Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego J.U.
od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 15 lutego 2017 roku, sygn. akt II K (...), zarzucając: rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 387 § 2 k.p.k. w zw. z art. 387 § 1 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wniosku oskarżonego o dobrowolne poddanie się odpowiedzialności karnej i wydaniu wyroku skazującego, w tym za czyn popełniony w dniu 10 lipca 2016 roku, polegający na dokonaniu zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci roweru typu górskiego o wartości 500 zł na szkodę J.M., tj. z rażącą i mającą istotny wpływ na treść wyroku, obrazą przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 278 § 1 k.k., przez jego błędne zastosowanie w odniesieniu do czynu z pkt 1 części wstępnej orzeczenia, w sytuacji, gdy w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie zachowanie J.U. wyczerpało jedynie znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., bowiem w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 1247) wartość skradzionego mienia nie przekraczała 1/4
minimalnego wynagrodzenia.
W oparciu o tak skonstruowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja
Ministra  Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, co dało podstawę do uwzględnienia jej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Rzeczywiście, trzeba zgodzić się ze skarżącym, że
w realiach tej sprawy brak było podstaw do uwzględnienia wniosku złożonego w trybie art. 387 k.p.k. Sąd
meriti
nie dostrzegł, że stosownie do dyspozycji art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 roku, o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 roku, poz. 1247), który obowiązuje od dnia 9 listopada 2013 r., znowelizowana została treść przepisu art. 119 § 1 k.w. W świetle obecnego brzmienia tej normy odpowiada jedynie za wykroczenie ten kto kradnie lub przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą, jeżeli jej wartość nie przekracza 1/4
minimalnego wynagrodzenia za pracę, bowiem podlega on karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
Wyrok Sądu Rejonowego w W. zapadł w tej sprawie w dniu 15 lutego 2017 r., a zatem  stosownie do treści § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w roku 2017 (Dz. U. z dnia 13 września 2016 roku, poz. 1456), od dnia 1 stycznia 2017 r. wysokość minimalnego wynagrodzenia obowiązywała w kwocie 2000 zł. Zatem, ¼ tej kwoty stanowiło 500 zł.
Powyższe prowadzi do wniosku, że w chwili orzekania przez Sąd Rejonowy w W. czyn opisany w pkt 1 części wstępnej wyroku wydanego w nin. sprawie i przypisany J.U. stanowił jedynie wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., jako, że wartość skradzionego roweru została w nim określona na kwotę  500 zł.
Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. II KK 209/14,  przy orzekaniu w sprawach o czyny przeciwko mieniu, wobec których od dnia 9 listopada 2013 r. kryterium uznania takiego zachowania za przestępstwo lub wykroczenie stanowi określony w Kodeksie wykroczeń wskaźnik minimalnego wynagrodzenia za pracę, należy mieć na uwadze minimalne wynagrodzenie z daty orzekania w przedmiocie odpowiedzialności za taki czyn, a nie z daty jego popełnienia.
W konsekwencji, uzasadniony jest pogląd, że Sąd Rejonowy w W. skazując w realiach niniejszej sprawy J.U. za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego o skutkach istotnych z punktu widzenia   treści zaskarżonego obecnie  orzeczenia.
Z powyższych względów niezbędne było uwzględnienie kasacji wniesionej z urzędu na korzyść skazanego J.U..
Z uwagi na to, że do skazania doszło przy zastosowaniu zasad trybu przewidzianego w art. 387 k.p.k., a wyrokiem tym objęty jest jeszcze inny czyn przypisany J.U. wydany w tym trybie i połączony orzeczeniem o karze łącznej, niezbędne było uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w pełnym zakresie koniecznym dla podjęcia wszystkich niezbędnych rozstrzygnięć.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy uwzględni rzeczywisty status czynów zarzuconych osk. J. U. – uaktualniony na dzień orzekania.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI