IV KK 75/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawczyni H. G. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w K. w części dotyczącej odszkodowania i zadośćuczynienia należnego zmarłemu represjonowanemu B. S. Sąd Okręgowy zasądził 354.000 zł zadośćuczynienia i 5.840 zł odszkodowania. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, zasądzając dodatkowo 5.840 zł odszkodowania, a w pozostałej części utrzymał wyrok w mocy. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, w szczególności dotyczące sposobu miarkowania zadośćuczynienia i odmowy zasądzenia pełnej kwoty odszkodowania za utracone dochody. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną jedynie w zakresie odszkodowania za utracone dochody, wskazując na błędy w ocenie dowodów i stosowaniu art. 322 k.p.c. Uchylił zaskarżony wyrok w tej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. W pozostałym zakresie kasacja została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości odszkodowania za represje polityczne, w szczególności w zakresie utraconych dochodów i stosowania art. 322 k.p.c. w sytuacjach utrudnionego dowodzenia.
Dotyczy specyficznej kategorii spraw związanych z represjami politycznymi na podstawie ustawy lutowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wysokość zasądzonego zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez represjonowanego B. S. jest adekwatna do rozmiaru krzywdy?
Odpowiedź sądu
Kasacja w tym zakresie została oddalona jako oczywiście bezzasadna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie przedstawił szczegółowego uzasadnienia w tej części, ograniczając się do stwierdzenia o bezzasadności kasacji.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo ocenił podstawy do zasądzenia odszkodowania za utracone dochody represjonowanego B. S. z tytułu pracy jako baca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Apelacyjny popełnił błąd w ocenie dowodów i stosowaniu art. 322 k.p.c., co skutkowało koniecznością uchylenia wyroku w tej części i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że odmowa zasądzenia odszkodowania za utracone dochody z tytułu pracy jako baca była rażąco błędna, zwłaszcza w kontekście możliwości stosowania art. 322 k.p.c. w sytuacjach utrudnionego dowodzenia wysokości szkody.
Czy przy ustalaniu odszkodowania za represje należy stosować metodę dyferencyjną opartą na oszczędnościach, czy na utraconych dochodach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie podziela stanowiska o konieczności stosowania metody dyferencyjnej opartej na oszczędnościach, wskazując, że odszkodowanie powinno obejmować utracony dochód, a nie to, czego osoba represjonowana nie zaoszczędziła.
Uzasadnienie
Zasady słuszności i sprawiedliwości społecznej nakazują orzekanie odszkodowania w granicach tego, co osoba represjonowana utraciła, a nie tego, czego nie zaoszczędziła, szczególnie w przypadkach niewielkich dochodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
ustawa lutowa art. 8 § ust. 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Podstawa do zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku represji politycznych.
Pomocnicze
k.c. art. 445 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zasądzenia odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie praw niemajątkowych.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia sądowi zasądzenie odpowiedniej sumy według swojej oceny, gdy dokładne udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe.
k.p.k. art. 552 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do rozpoznania zarzutów i wniosków apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 2 i 3
Kodeks postępowania karnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 1 ustawy lutowej w zw. z art. 445 § 1 i 2 k.p.c. i art. 322 k.p.c. skutkujące brakiem zasądzenia pełnej kwoty odszkodowania za utracone dochody. • Rażące naruszenie prawa procesowego (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 k.p.k.) polegające na nieprawidłowej kontroli instancyjnej i niedostrzeżeniu uchybień Sądu I instancji w zakresie ustalania wysokości zadośćuczynienia.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące sposobu miarkowania zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez B. S.
Godne uwagi sformułowania
odszkodowanie obejmuje co do zasady dochód osoby pozbawionej wolności utracony na skutek bezprawnego działania państwa, a nie jej oszczędności • zasady słuszności i sprawiedliwości społecznej (...) nakazują orzekanie odszkodowania w granicach tego co osoba represjonowana utraciła, a nie tego czego w wyniku represji nie zaoszczędziła • Sąd może w wyroku zasądzić odpowiednią sumę według swojej oceny opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności tej sprawy.
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
przewodniczący
Jacek Błaszczyk
członek
Paweł Wiliński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania za represje polityczne, w szczególności w zakresie utraconych dochodów i stosowania art. 322 k.p.c. w sytuacjach utrudnionego dowodzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii spraw związanych z represjami politycznymi na podstawie ustawy lutowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odszkodowania za represje polityczne, co ma znaczenie historyczne i społeczne. Interpretacja Sądu Najwyższego w zakresie ustalania wysokości odszkodowania jest istotna dla podobnych spraw.
“Sąd Najwyższy: Odszkodowanie za represje to utracony dochód, nie niezrobione oszczędności.”
Dane finansowe
odszkodowanie: 5840 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.