IV KK 75/07

Sygn. akt IV KK 75/07 
 
 
 
 
W Y R O K 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
Dnia 12 lipca 2007 r. 
Sąd Najwyższy  w składzie: 
 
 
SSN  Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) 
 
 
SSN  Wiesław Maciak 
SSN  Lidia Misiurkiewicz 
Protokolant  Ewa Wdzięczna                 
 
w sprawie Z. M. 
oskarżonego z art. 212 § 1 k.k. 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie 
w dniu 12 lipca 2007 r., 
kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego 
od wyroku Sądu Okręgowego w K. 
z dnia 11 maja 2006 r.,  
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 listopada 2005 
r.,  
 
I. 
uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu 
Rejonowego w K. i sprawę oskarżonego Z. M. przekazuje temu Sądowi 
do ponownego rozpoznania; 
II. zarządza zwrot na rzecz oskarżyciela prywatnego B. M. kwotę 450 
(czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem uiszczonej opłaty od kasacji. 
 

 
2
 
U Z A S A D N I E N I E 
Z. M. oskarżony został o to, że w dniu 22 września 2003 r. w K., w piśmie 
procesowym złożonym w Sądzie Rejonowym do akt sprawy I C …/03 pomówił 
oskarżyciela prywatnego B. M. o takie postępowanie i właściwości, które mogą 
go poniżyć w opinii środowiska i narazić na utratę zaufania niezbędnego do 
wykonywania obowiązków administratora nieruchomości w której zamieszkuje 
oskarżony, twierdząc, że jest on byłym pracownikiem Służby Bezpieczeństwa 
(SB) i że stosuje takie metody jak ta instytucja, że jest szczuty na oskarżonego 
przez właścicielkę nieruchomości, której jest kochankiem, a także, że 
oskarżonego szykanuje, grozi mu pięściami i wyzywa wulgarnymi słowy tj. o 
przestępstwo z art. 212 § 1 k.k. 
Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia  10 listopada 2005 r. sygn. akt II K 
…/04 uniewinnił oskarżonego Z. M. od popełnienia zarzucanego mu, a 
opisanego w akcie oskarżenia, czynu, kosztami procesu na mocy art. 632 pkt 1 
k.p.k. obciążając oskarżyciela prywatnego. 
Apelację od wyroku wniósł pełnomocnik oskarżyciela prywatnego. 
Zaskarżając wyrok w całości zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych 
polegających na przyjęciu, że czyn zarzucony oskarżonemu, w prywatnym akcie 
oskarżenia, nie zawiera znamion karalnego zniesławienia z art. 212 k.k. 
W związku z tym zarzutem skarżący wnosił  o uchylenie zaskarżonego 
wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. 
Sąd Okręgowy w K., po rozpoznaniu tej apelacji, wyrokiem z dnia 11 
maja 2006 r., sygn. IV Ka …/06 utrzymał w mocy zaskarżony wyrok oraz 
zasądził od oskarżyciela prywatnego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 240 zł 
tytułem opłaty za postępowanie odwoławcze. 
Od tego wyroku kasację złożył pełnomocnik oskarżyciela prywatnego B. 
M. i zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, a to art. 212 § 1 k.k. 
polegające na jego niezastosowaniu do prawidłowo ustalonego stanu 

 
3
faktycznego, polegającego na tym, że oskarżony w piśmie procesowym 
złożonym do akt sądowych pomawiał oskarżyciela prywatnego o takie 
właściwości i postępowanie, które mogły narazić go na utratę zaufania 
niezbędnego do wykonywania zawodu zarządcy nieruchomości – co 
doprowadziło do zupełnie bezzasadnego uniewinnienia oskarżonego, wniósł o 
uchyleni zaskarżonego wyroku i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu 
Rejonowego w K. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Kasacja zasługuje na uwzględnienie. 
Rację ma skarżący, gdy podnosi, że cyt. „wywody Sądu Okręgowego 
odmawiające racji apelującemu dowodzą, że poprzedzające je rozumowanie 
obarczone jest wadą polegającą na rażącym naruszeniu prawa materialnego, 
poprzez jego nie zastosowanie do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, 
mimo, że z tych ustaleń ewidentnie wynika, iż oskarżony dopuścił się 
przestępstwa opisanego w art. 212 k.k. 
Zgodzić się tez trzeba ze skarżącym, że cyt. „nie sposób nie oprzeć się 
wrażeniu, iż Sąd II instancji wyjaśniając przyczyny swojej decyzji nie podaje 
przekonywujących argumentów uciekając się do niczym nie uzasadnionych, 
rażących arbitralnością ogólników. Mowa tu o przytaczanym wyżej fragmencie 
uzasadnienia wyroku, w którym Sąd wywodzi, iż „mając na uwadze pełną treść 
odpowiedzi na pozew w ramach której padły objęte aktem oskarżenia zarzuty 
oczywistym jest, że intencją skarżącego nie było zniesławienie, poniżenie, 
pomówienie oskarżyciela prywatnego, ochrona swych prawa i interesów. 
Dlaczego jest to dla Sądu oczywiste, sąd jednak w żaden sposób nie uzasadnił”. 
Należy przypomnieć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego został 
wyrażony pogląd, iż nie stanowi zniesławienia zarzut podniesiony w toku 
procesu sądowego, pod warunkiem, że działanie sprawcy zmierza do obrony 
własnego interesu w sprawie oraz zarzut postawiony jest we właściwej formie i 
nie zamierza wyłącznie do poniżenia osoby, której został postawiony (wyrok 

 
4
Sądu Najwyższego z dnia 15 września 1970 r. VKRN 31/70 w: Kodeks karny z 
orzecznictwem, opr. Krzysztof Janczukowicz, Gdańsk 1996, s. 571, H. 
Rajzman, Przegląd orzecznictwa, Nowe Prawo 1971, Nr 3, s. 393). 
Zaprezentowany pogląd znajduje wsparcie w doktrynie: „Nie stanowią 
bezprawnego zniesławienia zarzuty stawiane w obronie własnych praw, 
kierowane do władz (zawarte w pismach procesowych, doniesieniach 
pokrzywdzonych o popełnionym przestępstwie, pozwach rozwodowych). 
Legalność 
takich 
zarzutów 
uzależniona 
jest 
jednak 
od 
potrzeb 
wynikających z zagrożenia własnego prawa i konieczności wykazania 
niebezpieczeństwa dla własnych praw ze strony postępowania lub 
właściwości innej osoby lub podmiotu zbiorowego” (A. Zoll w: B. Bogdan, K. 
Buchała, Z. Ćwiąkalski, M. Dąbrowska–Kardas, P. Kardas, J. Majewski, M. 
Rodzynkiewicz, M. Szewczyk, W. Wróbel. A. Zoll. Kodeks karny. Część 
szczególna. Komentarz. Zakamycze 1999, t. II, s. 660). 
Sądy orzekające w niniejszej sprawie nie rozważyły dogłębnie, czy oceny 
odnoszące się do oskarżyciela prywatnego B. M., zawarte w piśmie 
sporządzonym przez oskarżonego Z. M. złożonym do sprawy cywilnej (sygn. I 
C …/03, w której tenże oskarżony występował jako pozwany), były 
podyktowane interesem procesowym. Wydaje się bowiem, że dla potrzeb 
postępowania cywilnego zbędnym było takie, jak to zostało uczynione w tym 
piśmie procesowym, odniesienie się do osoby oskarżyciela prywatnego, który co 
należy nadto zauważyć, nie był stroną procesu cywilnego.  
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok 
oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. i sprawę przekazał 
temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu 
niniejszej sprawy Sąd Rejonowy w K. powinien dokonać dogłębnej analizy 
kwestii czy zarzuty podniesione przez oskarżonego Z. M. pod adresem 
oskarżyciela prywatnego B. M. w piśmie procesowym złożonym w sprawie 
cywilnej I C …/03 (k. 5 – 6 v.), było niezbędne dla umożliwienia pełnej 

 
5
realizacji przez oskarżonego jego praw strony w procesie cywilnym. W 
zależności od wyników tej analizy, bacząc przy tym, po myśli art. 442 § 3 k.p.k. 
w zw. z art. 518 k.p.k., na zapatrywania prawne wyrażone w niniejszym 
uzasadnieniu, Sąd Rejonowy w K. winien wydać rozstrzygnięcie.