IV KK 742/18

Sąd Najwyższy2019-05-14
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyrecydywaprzestępstwa podobnekodeks karnyart. 115 § 3 k.k.art. 163 k.k.art. 279 k.k.M. P.

Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego uznając, że przestępstwa sprowadzenia pożaru i kradzieży z włamaniem są przestępstwami podobnymi w rozumieniu art. 115 § 3 k.k., co uzasadniało zastosowanie recydywy.

Obrońca skazanego M. P. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego utrzymującego w mocy wyrok skazujący za sprowadzenie pożaru z zastosowaniem art. 64 § 1 k.k. (recydywa). Zarzucono rażącą obrazę prawa, polegającą na błędnym uznaniu podobieństwa między przestępstwem z art. 163 § 1 pkt 1 k.k. a przestępstwem z art. 279 § 1 k.k. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, uznając, że oba przestępstwa, chroniąc mienie jako dobro uboczne lub główne, są przestępstwami podobnymi w rozumieniu art. 115 § 3 k.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. P., który został skazany za sprowadzenie pożaru (art. 163 § 1 pkt 1 k.k.) z zastosowaniem przepisu o recydywie (art. 64 § 1 k.k.), w związku z wcześniejszym skazaniem za kradzież z włamaniem (art. 279 § 1 k.k.). Głównym zarzutem kasacji była rażąca obraza prawa, a konkretnie art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 115 § 3 k.k., poprzez błędne uznanie, że między przestępstwem sprowadzenia pożaru a przestępstwem kradzieży z włamaniem zachodzi podobieństwo w rozumieniu przepisów kodeksu karnego. Sąd Najwyższy, podzielając argumentację prokuratury, oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy przestępstwa te należą do tego samego rodzaju. Sąd Najwyższy podkreślił, że podobieństwo przestępstw ocenia się w perspektywie konkretnej, a nie abstrakcyjnej. W analizowanej sprawie, zarówno przestępstwo sprowadzenia pożaru (gdzie mienie jest ubocznym dobrem chronionym), jak i kradzież z włamaniem (gdzie mienie jest głównym dobrem chronionym), miały jako wspólny element ochronę mienia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że oba przestępstwa są podobne w rozumieniu art. 115 § 3 k.k., co uzasadniało zastosowanie instytucji recydywy. Skazanego zwolniono od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne, a obrońcy z urzędu zasądzono wynagrodzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, są to przestępstwa podobne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że podobieństwo przestępstw ocenia się w perspektywie konkretnej. W tym przypadku, oba przestępstwa chronią mienie jako dobro prawne (choć w przypadku art. 163 § 1 pkt 1 k.k. jest to dobro uboczne), co pozwala na uznanie ich za należące do tego samego rodzaju i tym samym za przestępstwa podobne w rozumieniu art. 115 § 3 k.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić kasację

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. P.osoba_fizycznaskazany
T. K.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 163 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

Przestępstwo sprowadzenia pożaru, które zagraża życiu i zdrowiu wielu osób oraz mieniu w wielkich rozmiarach, może być uznane za przestępstwo podobne do kradzieży z włamaniem, jeśli mienie jest ubocznym przedmiotem ochrony.

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący recydywy, który może być zastosowany, gdy sprawca popełnia ponownie umyślne przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był wcześniej skazany.

k.k. art. 115 § § 3

Kodeks karny

Definicja przestępstw podobnych jako przestępstw należących do tego samego rodzaju. Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena podobieństwa powinna być dokonywana w perspektywie konkretnej, biorąc pod uwagę przedmioty ochrony.

Pomocnicze

k.k. art. 279 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący kradzieży z włamaniem, który był podstawą wcześniejszego skazania sprawcy.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna do oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna do zwolnienia skazanego od kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przestępstwa z art. 163 § 1 pkt 1 k.k. i art. 279 § 1 k.k. są przestępstwami podobnymi w rozumieniu art. 115 § 3 k.k., ponieważ oba chronią mienie jako dobro prawne (choćby ubocznie w przypadku art. 163 § 1 pkt 1 k.k.). Ocena podobieństwa przestępstw powinna być dokonywana w perspektywie konkretnej, a nie abstrakcyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącej obrazy art. 64 § 1 k.k. poprzez błędne uznanie, że między art. 163 § 1 pkt 1 k.k. a art. 279 § 1 k.k. zachodzi podobieństwo w rozumieniu art. 115 § 3 k.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się niezasadna w stopniu oczywistym podstawą ustalenia przynależności porównywanych typów przestępstw do tego samego rodzaju może być każde z atakowanych nimi dóbr, bez znaczenia, czy mieści się ono w głównym, czy ubocznym przedmiocie ochrony kwestia podobieństwa przestępstw w rozumieniu art. 115 § 3 k.k. nie może być oceniana w perspektywie abstrakcyjnej – jako „podobieństwo” typów czynów zabronionych – ale wyłącznie w perspektywie konkretnej. przestępstwa określone w art. 163 § 1 pkt 1 k.k. i art. 279 § 1 k.k. należą – przy spełnieniu warunku, że ubocznym dobrem chronionym przez przepis określający przestępstwo sprowadzenia pożaru jest mienie – do tego samego rodzaju, a więc są przestępstwami podobnymi w rozumieniu art. 115 § 3 k.k.

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przestępstw podobnych w kontekście recydywy (art. 115 § 3 k.k.) oraz zastosowanie tej zasady do przestępstw sprowadzenia pożaru i kradzieży z włamaniem."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego zestawienia dwóch konkretnych typów przestępstw. Ocena podobieństwa jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji pojęcia 'przestępstw podobnych' w kontekście recydywy, co ma kluczowe znaczenie dla wymiaru kary w sprawach karnych. Jest to interesujące dla prawników karnistów.

Czy podpalenie i kradzież to 'podobne' przestępstwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię recydywy.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 742/18
POSTANOWIENIE
Dnia 14 maja 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski
na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.),
po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2019r.,
sprawy
M. P.
skazanego z art. 163 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i in.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 12 lipca 2018r., sygn. akt II AKa
[…]
,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G.
z dnia 12 kwietnia 2018r., sygn. akt IV K
[…]
,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne;
3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw. T. K. - Kancelaria Adwokacka w K. – kwotę 738,00 zł (siedemset trzydzieści osiem), w tym 23% VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji na rzecz skazanego M. P.
UZASADNIENIE
W kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
z 12 lipca 2018 r., którym utrzymano w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G. z 12 kwietnia 2018 r. skazujący M. P. za popełnienie w dniu 29 kwietnia 2017 r. przestępstwa z art. 163 § 1 pkt 1 k.k. z zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę 7 lat pozbawienia wolności, obrońca podniósł zarzut rażącej obrazy art. 64 § 1 k.k. poprzez błędne uznanie, że między art. 163 § 1 pkt 1 k.k. a art. 279 § 1 k.k. (przepis ten przyjęto za podstawę recydywy) zachodzi podobieństwo w rozumieniu art. 115 § 3 k.k.
Prokurator Rejonowy w G. wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się niezasadna w stopniu oczywistym. Argumentacja zaprezentowana w prokuratorskiej odpowiedzi na kasację, jako wszechstronna i wyczerpująca, zasługiwała na pełną aprobatę. Nie dostrzegając potrzeby powtarzania w całości zamieszczonych w niej wywodów, Sąd Najwyższy uznał za celowe odnotowanie tylko tych zagadnień, które miały dla rozstrzygnięcia sprawy na etapie postępowania kasacyjnego znaczenie kluczowe.
Art. 115 § 3 k.k. stanowi, że przestępstwami podobnymi są przestępstwa należące do tego samego rodzaju. Ugruntowany w judykaturze jest pogląd, że podstawą ustalenia przynależności porównywanych typów przestępstw do tego samego rodzaju może być każde z atakowanych nimi dóbr, bez znaczenia, czy mieści się ono w głównym, czy ubocznym przedmiocie ochrony (zob. wyr. SN z 24 sierpnia 2016 r., V KK 33/16). Przyjmuje się też, że kwestia podobieństwa przestępstw w rozumieniu art. 115 § 3 k.k. nie może być oceniana w perspektywie abstrakcyjnej – jako „podobieństwo” typów czynów zabronionych – ale wyłącznie w perspektywie konkretnej. Przedmiotem oceny są więc konkretne czyny realizujące znamiona typów czynów zabronionych. Trzeba przy tym mieć na uwadze fakt, że dany typ czynu zabronionego może chronić różne dobra prawne i dopiero ocena konkretnego zachowania pozwala na ustalenie, które z chronionych dóbr zostało przez ten czyn naruszone bądź zagrożone (zob. postanow. SN z 30 marca 2016 r., I KZP 23/16, OSNKW 2016, z. 5, poz. 29).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, w której wystąpiła konieczność ustalenia, czy przypisane M. P. przestępstwo sprowadzenia pożaru, a więc zdarzenia zagrażającego życiu i zdrowiu wielu osób oraz mieniu w wielkich rozmiarach, w wyniku którego zniszczeniu uległo mienie o łącznej wartości niewiele ponad 70 tys. zł, i przestępstwo kradzieży z włamaniem, za które został wcześniej skazany, przynależą do tego samego rodzaju przestępstw, należało stwierdzić, że przedmiotem ochrony każdego z nich było mienie. Co prawda w wypadku przestępstwa z art. 163 § 1 pkt 1 k.k. mienie było ubocznym przedmiotem ochrony (głównym było wszak bezpieczeństwo powszechne), ale okoliczność ta dla oceny, czy między tym przestępstwem, a przestępstwem z art. 279 § 1 k.k. (tu głównym przedmiotem ochrony było mienie) zachodziło podobieństwo w sensie wskazanym w art. 115 § 3 k.k., pozostawało bez znaczenia. Dlatego uprawnione było zapatrywanie Sądu
a quo
, zresztą nie zakwestionowane w apelacji obrońcy, a zaakceptowane przez Sąd odwoławczy, że w konkretnej perspektywie oba analizowane przestępstwa były podobne.
Uogólniając całe zagadnienie, wolno wyrazić pogląd, że
przestępstwa określone w art. 163 § 1 pkt 1 k.k. i art. 279 § 1 k.k. należą – przy spełnieniu warunku, że ubocznym dobrem chronionym przez przepis określający przestępstwo sprowadzenia pożaru jest mienie – do tego samego rodzaju, a więc są przestępstwami podobnymi w rozumieniu art. 115 § 3 k.k.
Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił kasację w trybie przewidzianym w art. 535 § 3 k.k. Aktualna sytuacja skazanego, to jest odbywanie kary pozbawienia wolności, legła u podstaw decyzji o zwolnieniu go od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne (art. 624 § 1 k.p.k.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI