IV KK 722/18

Sąd Najwyższy2019-01-29
SNKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i opieceŚrednianajwyższy
alimentyuchylanie się od obowiązkuart. 209 k.k.kasacjaSąd Najwyższypodwójne karaniene bis in idempostępowanie karne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy skazujący za uchylanie się od alimentacji z powodu wcześniejszego prawomocnego skazania za ten sam czyn.

Minister Sprawiedliwości wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w J., który skazał S. Ż. za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego. Zarzucono naruszenie prawa procesowego, wskazując na wcześniejsze prawomocne skazanie tej samej osoby za ten sam czyn. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie z powodu wystąpienia negatywnej przesłanki procesowej.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w J. z dnia 9 maja 2018 r., którym S. Ż. została skazana za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego (art. 209 § 1a k.k.). Kasacja podnosiła zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, a konkretnie wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegającej na tym, że S. Ż. została już wcześniej prawomocnie skazana za ten sam czyn wyrokiem Sądu Rejonowego w J. z dnia 7 marca 2018 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu bez udziału stron, uznał kasację za oczywistą i zasługującą na uwzględnienie. Stwierdził, że tożsamość podmiotowo-przedmiotowa obu skazań była ewidentna, a niewielka różnica w opisie okresu popełnienia czynu nie miała znaczenia procesowego. Wobec stwierdzenia negatywnej przesłanki procesowej (uprawniającej do umorzenia postępowania), Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i umorzył postępowanie karne, obciążając kosztami procesu Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie skazanie jest niedopuszczalne i stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że wystąpienie negatywnej przesłanki procesowej w postaci prawomocnego skazania za ten sam czyn (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.) skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku nakazowego i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

S. Ż.

Strony

NazwaTypRola
S. Ż.osoba_fizycznaskazana
I. K.osoba_fizycznapokrzywdzony (syn)

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 209 § § 1a

Kodeks karny

Dotyczy uchylania się od wykonania obowiązku alimentacyjnego.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Stanowi, że nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania karnego

Określa, że prawomocny wyrok sądu nie może być uchylony ani zmieniony, a postępowanie umorzone, jeżeli sprawę prawomocnie osądzono.

Pomocnicze

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia kasacji przez Prokuratora Generalnego.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Reguluje rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa skutki uwzględnienia kasacji, w tym uchylenie wyroku i umorzenie postępowania.

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do obciążenia kosztami procesu Skarb Państwa w przypadku umorzenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wystąpienie negatywnej przesłanki procesowej z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w związku z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., polegającej na wcześniejszym prawomocnym skazaniu za ten sam czyn.

Godne uwagi sformułowania

kasacja z racji swej oczywistej zasadności zasługiwała w całości na uwzględnienie tożsamość podmiotowo – przedmiotowa obu skazań rzucała się w oczy różnica w opisie okresu zachowania skazanej dotyczyła tylko jednego dnia i pozbawiona była procesowego znaczenia

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Kala

członek

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady ne bis in idem w kontekście przestępstw alimentacyjnych i konieczności badania tożsamości czynu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podwójnego skazania za ten sam czyn, gdzie różnice w opisie są nieistotne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową ne bis in idem w kontekście przestępstw alimentacyjnych, pokazując, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku.

Czy można być skazanym dwa razy za to samo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 722/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 stycznia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Dariusz Kala
‎
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
S. Ż.
skazanej z art. 209 § 1a k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 29 stycznia 2019 r.
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w J.
z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt II K […],
uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i – na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. – umarza postępowanie karne, a kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w J., wyrokiem z 9 maja 2018 r., skazał S. Ż. na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności za uchylanie się od kwietnia do 29 sierpnia 2017 r. od wykonania obowiązku alimentacyjnego, określonego co do wysokości 300 zł miesięcznie ugodą sądową z 5 sierpnia 2016 r. (III RC
[…]
), przez niełożenie na utrzymanie swojego syna I. K., co naraziło go na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, to jest za czyn z art. 209 § 1a k.k. Wyrok ten uprawomocnił się 25 maja 2018 r.
Kasację od wskazanego wyroku złożył na korzyść skazanej, na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił wystąpienie uchybienia z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. polegającego na tym, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w J. z 7 marca 2018 r. (II K
[…]
) S. Ż. została skazana za taki sam czyn, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. W konsekwencji autor kasacji wzniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie wobec S. Ż. postępowania – na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja z racji swej oczywistej zasadności zasługiwała w całości na uwzględnienie na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.).
Pomijając powód, który legł u podstaw wydania zaskarżonego wyroku (pierwotną przyczyną było niedochowanie należytej staranności przy sporządzeniu aktu oskarżenia; ewidentnie błędnie oznaczony czas popełnienia czynu uszedł uwagi właściwego Sądu), oczywiste pozostawało, że wcześniej w sprawie o ten sam czyn tej samej osoby zapadło prawomocne orzeczenie kończące postępowanie. Tym orzeczeniem był wyrok Sądu Rejonowego w J., sygn. akt II K
[…]
, którym skazano S. Ż. za występek z art. 209 § 1a k.k. na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności za uchylanie się w okresie od kwietnia do 28 sierpnia 2017 r. od obowiązku alimentacyjnego, ustalonego ugodą sądową z 5 sierpnia 2016 r. w sprawie III RC
[…]
, na rzecz syna I. K..
Tożsamość podmiotowo – przedmiotowa obu skazań rzucała się w oczy. Różnica w opisie okresu zachowania skazanej dotyczyła tylko jednego dnia i pozbawiona była procesowego znaczenia.
W tym stanie rzeczy, wobec wystąpienia przeszkody prawnej z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. stanowiącej bezwzględne uchybienie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne (art. 537 § 2 k.p.k.). O kosztach procesu rozstrzygnięto po myśli art. 632 pkt 2 k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI