Orzeczenie · 2021-03-09

IV KK 71/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-03-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyocena dowodówart. 158 k.k.art. 159 k.k.pobiciepostępowanie karneprawo procesowe karnedowodypoczytalność

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońców skazanych za czyn z art. 159 k.k. (obecnie art. 158 § 1 k.k.). Sąd Rejonowy w S. skazał M. W. m.in. za występek z art. 159 k.k., wymierzając karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy w K. zmienił wyrok, eliminując z opisu czynu używanie niebezpiecznego narzędzia, zmieniając kwalifikację prawną na art. 158 § 1 k.k. i obniżając karę do roku pozbawienia wolności. Obrońcy w kasacji zarzucili Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 7 k.p.k. poprzez dowolną ocenę dowodów oraz naruszenie art. 202 k.p.k. w zw. z art. 193 i 194 k.p.k. przez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrycznych. Sąd Najwyższy oddalił kasacje jako oczywiście bezzasadne. Wskazał, że zarzuty dotyczące oceny dowodów powielały argumentację apelacyjną i nie wykazały rażącego naruszenia prawa przez sąd odwoławczy, który jedynie weryfikował ocenę sądu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutu braku opinii psychiatrycznej, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie było podstaw do jej przeprowadzenia, gdyż wątpliwości co do poczytalności muszą mieć oparcie w konkretnych okolicznościach, a jednorazowe oświadczenie oskarżonego o leczeniu psychiatrycznym nie było wystarczające, zwłaszcza że na późniejszym etapie postępowania deklarował odmiennie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja wymogów formalnych kasacji, zasady oceny dowodów w postępowaniu odwoławczym oraz przesłanki dopuszczenia dowodu z opinii biegłego psychiatrycznego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i oceny dowodów w kontekście zarzutów apelacyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd odwoławczy, nie prowadząc postępowania dowodowego i nie dokonując własnej oceny dowodów, może naruszyć art. 7 k.p.k. poprzez dowolną ocenę dowodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie narusza art. 7 k.p.k. w sytuacji, gdy jedynie weryfikuje prawidłowość oceny dowodów dokonanej przez sąd pierwszej instancji, a nie dokonuje własnej, samodzielnej oceny dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. wobec sądu odwoławczego jest zasadny tylko wtedy, gdy sąd ten uzupełnił postępowanie dowodowe lub dokonał odmiennej oceny dowodów. W niniejszej sprawie sąd odwoławczy jedynie weryfikował ocenę sądu pierwszej instancji w granicach apelacji.

Czy sąd jest zobowiązany do dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrycznych na okoliczność poczytalności oskarżonego, jeśli strona podnosi taki zarzut, a oskarżony jednorazowo oświadczył o wcześniejszym leczeniu psychiatrycznym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie jest zobowiązany do dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrycznych, jeśli nie poweźmie uzasadnionych wątpliwości co do stanu poczytalności oskarżonego, które muszą mieć oparcie w konkretnych okolicznościach sprawy, a nie tylko w subiektywnym przekonaniu strony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wątpliwości co do poczytalności muszą być obiektywne i wynikać z ustaleń faktycznych, a nie tylko z oświadczenia strony. Jednorazowe oświadczenie oskarżonego o wcześniejszym leczeniu, zwłaszcza gdy na późniejszym etapie postępowania deklarował odmiennie, nie tworzy wystarczających podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych.

Czy zarzuty kasacyjne mogą być powtórzeniem zarzutów apelacyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty kasacyjne, aby były skuteczne, nie mogą sprowadzać się do powtórzenia zarzutów stawianych w apelacji, lecz muszą wskazywać na pominięcie któregoś z nich przez sąd odwoławczy lub na wadliwe ich rozpoznanie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przypomniał, że postępowanie kasacyjne nie jest ponowną kontrolą odwoławczą, a zarzuty muszą precyzyjnie określać błędy w przebiegu kontroli instancyjnej przez sąd drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
D. M.osoba_fizycznaskazany
M. M.osoba_fizycznaskazany
M. W.osoba_fizycznaskazany
obrońcy skazanychinneobrońca
pokrzywdzony D. B.osoba_fizycznapokrzywdzony
pokrzywdzony S. F.osoba_fizycznapokrzywdzony
prokurator Prokuratury Rejonowej w S.organ_państwowyprokurator

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

k.k. art. 158 § 1

Kodeks karny

Udział w pobiciu.

k.k. art. 159

Kodeks karny

Udział w pobiciu z użyciem niebezpiecznego narzędzia (kwalifikacja pierwotna).

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Reguła swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 193

Kodeks postępowania karnego

Dowód z opinii biegłych.

k.p.k. art. 194

Kodeks postępowania karnego

Uczestnictwo biegłych w rozprawie.

k.p.k. art. 202

Kodeks postępowania karnego

Badanie stanu psychicznego oskarżonego.

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Zakres rozpoznania kasacji.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawy kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak rażącego naruszenia prawa procesowego przez sąd odwoławczy. • Niespełnienie wymogów formalnych kasacji. • Brak podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatrycznych.

Odrzucone argumenty

Obrońcy argumentowali o naruszeniu art. 7 k.p.k. poprzez dowolną ocenę dowodów. • Obrońcy argumentowali o naruszeniu przepisów dotyczących opinii biegłych psychiatrycznych.

Godne uwagi sformułowania

kasacji wniesionej przez obrońców skazanych od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 3 lipca 2020 r., sygn. akt IX Ka (...), zmieniającego w części wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt II K (...), p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasacje jako oczywiście bezzasadne; • rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 523 § 1 k.p.k., musi być dotknięte orzeczenie sądu drugiej instancji, a nie orzeczenie sądu I instancji. • Postępowanie kasacyjne nie jest bowiem postępowaniem, które ponawiać ma kontrolę odwoławczą. • W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że tego rodzaju okoliczności należy upatrywać zwłaszcza w danych dotyczących osoby oskarżonego, jego zachowania, stanu zdrowia, podejmowanego przez niego leczenia oraz w faktach związanych z zarzucanym mu czynem.

Skład orzekający

Jarosław Matras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych kasacji, zasady oceny dowodów w postępowaniu odwoławczym oraz przesłanki dopuszczenia dowodu z opinii biegłego psychiatrycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i oceny dowodów w kontekście zarzutów apelacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie SN dotyczące formalnych aspektów kasacji i oceny dowodów jest istotne dla praktyków prawa karnego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności ze względu na proceduralny charakter.

Sąd Najwyższy: Kasacja to nie druga apelacja. Kluczowe zasady kontroli orzeczeń.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst