IV KK 696/21

Sąd Najwyższy2022-02-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
groźby karalneśrodki karnezakaz zbliżaniazakaz kontaktowaniakasacjaSąd Najwyższyprawo karnenaruszenie przepisów

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej braku określenia okresu stosowania środków karnych w postaci zakazu zbliżania się i kontaktowania z pokrzywdzoną, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego, który skazał S. W. za groźby karalne i orzekł wobec niego zakazy zbliżania się i kontaktowania z pokrzywdzoną. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego polegające na braku wskazania okresu obowiązywania tych środków karnych. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność określenia okresu stosowania środków karnych zgodnie z przepisami.

Wyrok Sądu Najwyższego dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt II K (…), którym S. W. został uznany za winnego popełnienia dwóch czynów z art. 190 § 1 k.k. (groźby karalne). Sąd Rejonowy orzekł kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, a także środki karne w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej A. W. na odległość mniejszą niż 50 metrów oraz zakazu kontaktowania się z nią w jakikolwiek sposób. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 41a § 1 k.k. i art. 39 pkt 2b k.k., polegające na orzeczeniu tych zakazów bez wskazania okresu ich obowiązywania, podczas gdy przepis art. 43 § 1 k.k. nakazuje orzekanie takich zakazów w latach, od roku do lat 15. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Wskazał, że przepisy art. 41a § 1 i 4 k.k. oraz art. 43 § 1 k.k. jednoznacznie wymagają określenia okresu obowiązywania środków karnych, a brak takiego wskazania stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku, gdyż środki karne stają się bezterminowe. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w zakresie braku wskazania okresu stosowania środków karnych i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, zobowiązując go do uwzględnienia powyższych uwag.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego.

Uzasadnienie

Przepis art. 43 § 1 k.k. nakazuje orzekanie środków karnych wymienionych w art. 39 pkt 2b k.k. w latach, od roku do lat 15. Brak wskazania okresu obowiązywania tych zakazów czyni je bezterminowymi, co jest sprzeczne z intencją ustawodawcy i stanowi istotne naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
S. W.osoba_fizycznaoskarżony
A. W.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 190 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 41a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 41a § 4

Kodeks karny

k.k. art. 39 § 2b

Kodeks karny

k.k. art. 43 § 1

Kodeks karny

Nakazuje określenie okresu obowiązywania środków karnych wymienionych w art. 39 pkt 2b k.k. w latach, od roku do lat 15.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wskazania okresu stosowania środków karnych w postaci zakazu zbliżania się i kontaktowania z pokrzywdzoną stanowi rażące naruszenie art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 41a § 1 k.k. i art. 39 pkt 2b k.k.

Godne uwagi sformułowania

brak wskazania okresu stosowania środków karnych z art. 41a § 1 k.k. środki karne bezterminowe rażące naruszenie przepisu art. 43 § 1 k.k. istotny wpływ na treść wyroku

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący

Marek Pietruszyński

członek

Paweł Wiliński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Konsekwentne stosowanie przepisów dotyczących orzekania środków karnych, w szczególności konieczność określenia ich okresu obowiązywania."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, w których orzekane są środki karne z art. 39 pkt 2b k.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego w orzekaniu środków karnych, który ma bezpośrednie przełożenie na prawa i obowiązki skazanego. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie orzeczeń.

Brak okresu obowiązywania zakazu zbliżania? Sąd Najwyższy naprawia błąd sądu niższej instancji.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 696/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lutego 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)
‎
SSN Marek Pietruszyński
‎
SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)
Protokolant Olga Tyburc - Żelazek
w sprawie
S. W.
‎
skazanego z art. 190 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 25 lutego 2022 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w S.
‎
z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt II K (…),
ma podstawie art. 535 § 5 k.p.k.
uchyla zaskarżony wyrok w zakresie braku wskazania okresu stosowania środków karnych z art. 41a § 1 k.k. (pkt. VI wyroku) i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w S.  do ponownego rozpoznania
.
UZASADNIENIE
Sygn. akt IV KK (…)
Wyrokiem z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w S. uznał S. W.  za winnego dwóch czynów stanowiących występki z art. 190 § 1 k.k. i za to, na mocy powołanego przepisu wymierzył mu za każdy z nich kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną 7 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd warunkowo zawiesił oskarżonemu wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 3 lata oraz oddał oskarżonego na okres próby pod dozór kuratora i zobowiązał do informowania kuratora o przebiegu okresu próby. Nadto w pkt. 6 wyroku Sąd Rejonowy orzekł zakaz zbliżania się oskarżonego do pokrzywdzonej A. W. na odległość mniejszą niż 50 metrów oraz orzekł zakaz kontaktowania się oskarżonego z pokrzywdzoną w jakikolwiek sposób. Sąd orzekł także od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej A. W. nawiązkę w kwocie 700 zł.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się z dniem
12 lipca 2017 r.
Kasację od wskazanego wyżej wyroku Sądu Rejonowego wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył orzeczenie na korzyść S. W. zarzucając
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 41a § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k., polegające na orzeczeniu wobec oskarżonego S. W.  środków karnych w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej A. W. na odległość mniejszą niż 50 metrów oraz zakazu kontaktowania się z nią w jakikolwiek sposób, bez wskazania okresów obowiązywania tych środków, podczas gdy przepis art. 43 § 1 k.k. wskazuje, że zakazy wymienione w art. 39 pkt 2 - 2b k.k. orzeka się w latach, od roku do lat 15 co obliguje sąd do określenia czasookresu obowiązywania środków karnych”.
Podnosząc powyższe, autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku
w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, co skutkowało jej uwzględnieniem w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Podstawą orzeczonych wobec skazanego zakazów zbliżania się do pokrzywdzonej na odległość 50 metrów oraz kontaktowania się skazanego z pokrzywdzoną w jakikolwiek sposób były przepisy art. 41a § 1 i 4 k.k., określające zasady stosowania środka karnego, o którym mowa w art. 39 pkt 2b k.k. Z kolei zgodnie z art. 43 § 1 k.k. środki karne o którym mowa w art. 39 pkt. 2b orzeka się w latach, od roku do 15 lat. Treść tych przepisów w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że koniecznym elementem wymiaru wskazanych środków karnych jest nie tylko wskazanie zachowania zakazanego czy nakazanego, ale także określenie okresu ich obowiązywania.
Oczywistym jest również, że brak wskazania tego okresu w wyroku nakładającym na skazanego takie obowiązki stanowi rażące naruszenie przepisu art. 43 § 1 k.k., a także że uchybienie to ma istotny wpływ na treść wyroku, skoro brak określenia czasu, a zatem w istocie końca obowiązywania środków karnych przekształca je wbrew woli ustawodawcy w środki bezterminowe. Rację ma zatem skarżący wskazując w kasacji, że brak wskazania okresu stosowania tych środków powoduje, iż nie wiadomo jak długo mają być one wykonywane wobec skazanego. Jak zaś wskazuje w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy czasu trwania tego środka nie da się określić ani sprecyzować w postępowaniu wykonawczym (por. wyrok SN z 14 listopada 2008 r., V KK 256/08, wyrok SN z 21 lutego 2021 r., IV KK 520/21).
Nie ulega zatem wątpliwości, że
Sąd Rejonowy w S. orzekając na podstawie art. 41a § 1 i 4 k.k. zakaz zbliżania się oskarżonego do pokrzywdzonej na odległość mniejszą niż 50 metrów oraz orzekając zakaz kontaktowania się oskarżonego z pokrzywdzoną w jakikolwiek sposób bez wskazania okresu obowiązywania tych zakazów,
dopuścił się obrazy
art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 41a § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k.
o charakterze rażącym i mającym istotny wpływ na treść wyroku. Konsekwencją powyższego stwierdzenia jest konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w zakresie braku określenia okresu obowiązywania nałożonych środków karnych i przekazania w tym zakresie sprawy
Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygając ponownie sprawę Sąd Rejonowy
w S.
będzie zobowiązany do wzięcia pod uwagę powyższych uwag i respektowania reguł określonych w art. 43 § 1 k.k.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI