IV KK 69/13

Sąd Najwyższy2013-05-23
SNKarneprzestępstwa przeciwko zdrowiu i życiuWysokanajwyższy
narkotykihandeludzielanie środkówkorzyść majątkowaprzepadekkasacjaSąd Najwyższyprawo karne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w B. wobec skazanych M. K., A. N. i R. M. z powodu braku orzeczenia obligatoryjnego przepadku korzyści majątkowej, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanych M. K., A. N. i R. M. w sprawie dotyczącej przestępstw narkotykowych. Kasacja dotyczyła braku orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci przepadku korzyści majątkowej, mimo że sprawcy takie korzyści uzyskali. Sąd Najwyższy uznał zarzut za zasadny, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B., wskazując na rażące naruszenie prawa procesowego.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanych M. K., A. N. i R. M. w sprawie dotyczącej przestępstw z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Sąd Rejonowy w B. wydał wyrok na posiedzeniu, skazując oskarżonych m.in. za udzielanie środków odurzających i uzyskanie korzyści majątkowych, orzekając kary pozbawienia wolności i grzywny, których wykonanie warunkowo zawiesił. Wyrok uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego. Prokurator Generalny zaskarżył wyrok, zarzucając rażące naruszenie przepisów k.p.k. poprzez zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 45 § 1 k.k. w postaci przepadku korzyści majątkowej. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że wniosek prokuratora, zaakceptowany przez oskarżonych, nie zawierał żądania orzeczenia przepadku, mimo że przestępstwa popełniono w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Sąd Najwyższy podkreślił, że w takiej sytuacji sąd powinien doprowadzić do usunięcia wad wniosku lub skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych. Wobec stwierdzenia obrazy prawa, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania, wskazując, że potrzeba orzeczenia przepadku może wpłynąć na stanowiska stron i tryb postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek taki powinien zawierać żądanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego, a sąd powinien albo doprowadzić do usunięcia wad wniosku, albo skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że brak żądania orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w trybie konsensualnym stanowi rażące naruszenie prawa, które może mieć istotny wpływ na treść wyroku. Sąd jest zobowiązany do prawidłowego zastosowania przepisów prawa, w tym obligatoryjnych środków karnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaskazany
A. N.osoba_fizycznaskazany
R. M.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący
Prokuratura Generalnaorgan_państwowyinna

Przepisy (8)

Główne

u.p.n. art. 59 § 1 i 3

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 45 § § 1

Kodeks karny

Obligatoryjny środek karny w postaci przepadku korzyści majątkowej lub jej równowartości.

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. polegające na zaniechaniu orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 45 § 1 k.k. w postaci przepadku korzyści majątkowej lub jej równowartości, mimo że przestępstwa popełniono w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i sprawcy taką korzyść uzyskali.

Godne uwagi sformułowania

Bezdyskusyjne pozostawało, że wniosek prokuratora [...] nie zawierał żądania orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 45 § 1 k.k., mimo że przestępstwa te popełnione zostały w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i sprawcy taką korzyść uzyskali. W takiej sytuacji powinnością sądu właściwego było albo doprowadzenie do usunięcia wad wniosku przez uzyskanie stosownych zgód prokuratora i zainteresowanych oskarżonych, albo skierowanie sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych. Taki punkt widzenia jest konsekwentnie wyrażany w judykaturze.

Skład orzekający

Józef Dołhy

przewodniczący

Kazimierz Klugiewicz

członek

Rafał Malarski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących trybu konsensualnego w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście obligatoryjnych środków karnych i obowiązku sądu do ich orzekania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o orzeczenie przepadku w trybie art. 335 § 1 k.p.k. w sprawach o przestępstwa narkotykowe z osiągnięciem korzyści majątkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotną lukę proceduralną w postępowaniu karnym, która może prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli sprawcy uzyskali korzyści majątkowe z przestępstwa. Jest to ważne dla prawników karnistów.

Czy można uniknąć przepadku korzyści z narkotyków przez lukę w procedurze? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 69/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 maja 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy (przewodniczący)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
‎
SSN Rafał Malarski (sprawozdawca)
Protokolant Danuta Bratkrajc
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Zbigniewa Siejbika
‎
w sprawie
M. K., A. N. i R. M.
skazanych z art. 59 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 23 maja 2013 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanych
od wyroku Sądu Rejonowego w B.
‎
z dnia 17 września 2012 r.,
uchyla zaskarżony wyrok w stosunku do M. K., A. N. i R. M. w całości i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w B. – po rozpoznaniu wniosku prokuratora złożonego na podstawie art. 335 § 1 k.p.k., wyrokiem z 17 września 2012 r. wydanym na posiedzeniu – m.in. skazał M. K., A. N. i R. M. za przestępstwa z art. 59 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k., polegające na udzieleniu środków odurzających osobom trzecim i uzyskaniu za każdym razem korzyści majątkowych w postaci pieniędzy, wymierzył im za te czyny kary pozbawienia wolności i grzywny oraz orzekł wobec oskarżonych za te i inne czyny kary łączne pozbawienia wolności, których wykonanie warunkowo zawiesił na okresy próby 4 lat, oddając ich w tym czasie pod dozór kuratora sądowego. Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego w dniu 25 września 2012 r.
Wskazany prawomocny wyrok zaskarżył w całości na niekorzyść skazanych w trybie art. 521 § 1 k.p.k. Prokurator Generalny. Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wadliwych wniosków prokuratora i zaniechaniu orzeczenia wobec skazanych obligatoryjnego środka karnego z art. 45 § 1 k.k. w postaci przepadku korzyści majątkowej albo jej równowartości, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w stosunku do M. K., A. N. i R. M. i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna – i to w stopniu ewidentnym.
Bezdyskusyjne pozostawało, że wniosek prokuratora w części dotyczącej przestępstw z art. 59 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. (pkt I, V i VII aktu oskarżenia), zaakceptowany przez M.K., A. N. i R. M., nie zawierał żądania orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 45 § 1 k.k., mimo że przestępstwa te popełnione zostały w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i sprawcy taką korzyść uzyskali. W takiej sytuacji powinnością sądu właściwego było albo doprowadzenie do usunięcia wad wniosku przez uzyskanie stosownych zgód prokuratora i zainteresowanych oskarżonych, albo skierowanie sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych. Taki punkt widzenia jest konsekwentnie wyrażany w judykaturze (zob. wyr. SN z 21 października 2009 r., III KK 254/09, R-OSNKW 2009, poz. 2090).
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia rażącego i mającej istotny wpływ na treść orzeczenia wskazanej przez Prokurator Generalnego obrazy prawa (art. 523 § 1 k.p.k.), Sąd Najwyższy wydał postulowane przez skarżącego rozstrzygnięcie o charakterze kasatoryjnym (art. 537 § 2 k.p.k.). Propozycja autora kasacji uchylenia w całości zapadłego w stosunku do M. K., A. N. i R. M. wyroku zasługiwała na uwzględnienie, jako że potrzeba orzeczenia w toku ponownego rozpoznania sprawy przepadku na podstawie art. 45 § 1 k.k. może w znaczącym stopniu rzutować na stanowiska stron; może nawet doprowadzić do odstąpienia od rozpoznania sprawy w trybie konsensualnym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI