IV KK 684/19

Sąd Najwyższy2020-06-03
SNKarneprzestępstwa przeciwko zdrowiu i życiuŚrednianajwyższy
narkotykiudzielaniekasacjaSąd Najwyższyprawo karnenaruszenie prawa obronypostępowanie karne

Sąd Najwyższy pozostawił kasację bez rozpoznania z powodu jej niedopuszczalności formalnej, mimo stwierdzenia rażącego naruszenia prawa procesowego dotyczącego zawiadomienia obrońcy.

Obrońca skazanej wniósł kasację od wyroku utrzymującego w mocy wyrok skazujący za przestępstwo narkotykowe, zarzucając naruszenie przepisów o zawiadomieniu o terminie rozprawy odwoławczej. Sąd Najwyższy stwierdził rażące naruszenie prawa procesowego, jednak uznał kasację za niedopuszczalną, ponieważ zarzucane uchybienie nie stanowiło bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 k.p.k., a obrona nie miała charakteru obligatoryjnego. W związku z tym, kasacja została pozostawiona bez rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanej J. J., która została oskarżona o udzielanie środków odurzających. Sąd Rejonowy skazał ją na karę roku pozbawienia wolności z zawieszeniem wykonania, grzywnę i dozór kuratora. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca w kasacji zarzucił Sądowi Okręgowemu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 117 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 439 § 3 k.p.k., polegające na błędnym uznaniu, że obrońca został skutecznie zawiadomiony o terminie rozprawy odwoławczej, co naruszyło prawo do obrony. Sąd Najwyższy przyznał, że w aktach sprawy brakowało zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia dla obrońcy, a także, że skazana była nieobecna na rozprawie odwoławczej. Stwierdzono rażące naruszenie art. 117 § 2 k.p.k. i art. 450 § 3 k.p.k. Jednakże, Sąd Najwyższy uznał, że opisane uchybienie nie stanowi bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 k.p.k., ponieważ udział obrońcy w rozprawie odwoławczej nie był obligatoryjny. Kasacja mogła być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k., a takowych nie stwierdzono. Sąd wskazał, że takie uchybienie mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, ale nie uprawniało do podniesienia takiego zarzutu w postępowaniu kasacyjnym. Strony mogły jedynie wystąpić do Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskich o wywiedzenie kasacji. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić kasację bez rozpoznania i zwolnić skazaną od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów o zawiadomieniu obrońcy o terminie rozprawy odwoławczej, skutkujące jego nieobecnością, nie stanowi bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 k.p.k., jeśli obrona nie miała charakteru obligatoryjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że choć doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego (art. 117 § 2 k.p.k. i art. 450 § 3 k.p.k.) poprzez brak skutecznego zawiadomienia obrońcy i jego nieobecność na rozprawie, to nie stanowi to bezwzględnej przesłanki kasacyjnej z art. 439 k.p.k., ponieważ udział obrońcy nie był obowiązkowy. Kasacja mogła być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

kasację pozostawić bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. J.osoba_fizycznaskazana
T. S.osoba_fizycznaświadkowi

Przepisy (13)

Główne

u.p.n. art. 59 § 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Pomocnicze

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 117 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 117 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 450 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest niedopuszczalna, jako wniesiona wbrew uregulowaniom ustawowym nie doszło jednak do wygenerowania w sprawie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 k.p.k., ponieważ udział obrońcy w rozprawie odwoławczej nie miał charakteru obowiązkowego opisane uchybienie, choć miało charakter rażący, nie stanowi żadnej z przesłanek wskazanych w art. 439 k.p.k. wskazane uchybienie mógł podnieść jedynie podmiot szczególny wymieniony w art. 521§1 k.p.k.

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący

Jacek Błaszczyk

członek

Jerzy Grubba

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność kasacji z powodu braku bezwzględnych przesłanek odwoławczych, mimo rażących naruszeń prawa procesowego dotyczących prawa do obrony, gdy obrona nie jest obligatoryjna."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu kasacyjnym w sprawach karnych, gdzie naruszenie prawa do obrony nie stanowi bezwzględnej przesłanki odwoławczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak formalne wymogi proceduralne mogą zaważyć na możliwości rozpoznania kasacji, nawet w obliczu rażących naruszeń prawa do obrony. Jest to pouczające dla prawników procesowych.

Nawet rażące naruszenie prawa do obrony nie zawsze otwiera drogę do kasacji. Sąd Najwyższy wyjaśnia dlaczego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 684/19
POSTANOWIENIE
Dnia 3 czerwca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący)
‎
SSN Jacek Błaszczyk
‎
SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)
na posiedzeniu
po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2020 r.
sprawy
J. J.
skazanej z art. 59 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej
od wyroku Sądu Okręgowego w N. z dnia 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II Ka (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w N. z dnia 8 stycznia 2019r. w sprawie II K (…)
na podstawie art. 531§1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
1. kasację pozostawić bez rozpoznania,
2. zwolnić skazaną od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego obciążając nimi Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
J. J.
została oskarżona o to, że:
-
w okresie od nieustalonego dnia marca 2013r. do nieustalonego dnia lipca 2013 r. w N. wbrew przepisom ustawy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dwukrotnie udzieliła T. S. środka odurzającego w postaci ziela konopi innych niż włókniste – marihuany – w ilości 15 gramów łącznie za kwotę 375 złotych
tj. o czyn z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2018 r. poz. 1030 j.t.).
Sąd Rejonowy w N. wyrokiem z dnia 8 stycznia 2019r. w sprawie II K (…) uznał oskarżoną za winną zarzucanego jej czynu i skazał na karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie zawieszono na okres próby wynoszący rok, w tym czasie oskarżona została oddana pod dozór kuratora, wymierzono jej też grzywnę w kwocie 300 zł.
Orzeczenie to zaskarżone zostało apelacją obrońcy J. J..
Sąd Okręgowy w N. wyrokiem z dnia 14 czerwca 2019 r. w sprawie II Ka (…) utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Kasację od tego wyroku na korzyść skazanej wniósł jej obrońca, zarzucając Sądowi Odwoławczemu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 117§1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 439§3 k.p.k., polegające na błędnym przyjęciu, iż obrońca oskarżonej został skutecznie zawiadomiony o terminie rozprawy, w sytuacji braku podstaw do uznania, że obrońca jest prawidłowo zawiadomiony, w następstwie czego doszło także do naruszenia art. 450 § 3 k.p.k., co w konsekwencji stanowiło naruszenie prawa obrońcy do wzięcia udziału w rozprawie oraz ograniczało realizację prawa do obrony.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Prokurator Okręgowy w N. w odpowiedzi na kasację wniósł o uwzględnienie jej jako oczywiście zasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest niedopuszczalna, jako wniesiona wbrew uregulowaniom ustawowym.
Rzeczywiście w niniejszej sprawie zaistniała sytuacja opisana w kasacji. W aktach sprawy brak zwrotnego poświadczenia odbioru zawiadomienia obrońcy skazanej o terminie rozprawy odwoławczej. Pomimo tego w protokole rozprawy z dnia 14 czerwca 2019r. odnotowano, że nie stawił się obrońca J. J. – adw. G. R. – „prawidłowo zawiadomiony” (k.403). Niewątpliwie zatem doszło do ograniczenia prawa do obrony oskarżonej, zwłaszcza że i ona była nieobecna na rozprawie odwoławczej (prawidłowo zawiadomiona).
W opisanej sytuacji, nie doszło jednak do wygenerowania w sprawie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 k.p.k., co sugeruje skarżący, ponieważ udział obrońcy w rozprawie odwoławczej nie miał charakteru obowiązkowego. Naruszony natomiast został w sposób rażący art. 117§2 k.p.k. i art.
450§3 k.p.k
., co zgodnie stwierdzili obrońca skazanej i prokurator. Taka jednak sytuacja nie pozwala na rozpoznanie i uwzględnienie wniesionej kasacji, gdyż na przeszkodzie stoi temu art. 523§2 i §4 pkt 1 k.p.k. W sytuacji, a taka miała miejsce w niniejszej sprawie, gdy nie doszło do skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Tymczasem, na co wskazano powyżej, opisane uchybienie, choć miało charakter rażący, nie stanowi żadnej z przesłanek wskazanych w art. 439 k.p.k., w szczególności, obrona świadczona w niniejszej sprawie nie miała charakteru obligatoryjnego.
W realiach niniejszej sprawy stwierdzić zatem należy, że opisane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na treść zapadłego wyroku – tak jak wymaga tego art. 523§1 k.p.k. – pozbawiło bowiem obronę możliwości bezpośredniego popierania apelacji, a także poprzez pozbawienie prawa do udziału w rozprawie, do ewentualnego składania wniosków i oświadczeń, które mogły mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Niemniej ani strona, ani jej pełnomocnik nie byli uprawnieni do podniesienia takiego zarzutu w postępowaniu kasacyjnym.
W niniejszej sprawie wskazane uchybienie mógł podnieść jedynie podmiot szczególny wymieniony w art. 521§1 k.p.k. Stąd, podnosząc opisane uchybienie, strony mogą jedynie wystąpić z wnioskiem do Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskich o wywiedzenie w ich imieniu kasacji podnoszącej zarzut obrazy art. 117§2 k.p.k. i art. 450§3 k.p.k.
W konsekwencji powyższego, kasację należało pozostawić bez rozpoznania.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI