IV KK 654/19

Sąd Najwyższy2020-02-27
SNKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i obowiązkom rodzinnymŚrednianajwyższy
niealimentacjakara pozbawienia wolnościwarunkowe zawieszenie karykasacjaSąd Najwyższyprawo karneart. 209 k.k.art. 69 k.k.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za niealimentację z powodu naruszenia przepisu o warunkowym zawieszeniu kary pozbawienia wolności dla osoby już wcześniej skazanej na bezwzględną karę więzienia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w W., który skazał J. J. za niealimentację i warunkowo zawiesił wykonanie kary 5 miesięcy pozbawienia wolności. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa, ponieważ skazany był już wcześniej karany bezwzględną karą pozbawienia wolności, co uniemożliwia warunkowe zawieszenie kary. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w sprawie o sygnaturze akt IV KK 654/19 rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego J. J. Skazany został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 209 § 1a k.k. (niealimentacja) przez Sąd Rejonowy w W., który wyrokiem z dnia 23 listopada 2018 r. wymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata. Wyrok ten uprawomocnił się. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego i materialnego, w szczególności art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wniosku prokuratora i wydaniu wyroku skazującego z warunkowym zawieszeniem kary, podczas gdy skazany był już wcześniej prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając rażące naruszenie art. 69 § 1 k.k. Zgodnie z tym przepisem, sąd może orzec karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania tylko wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności. W niniejszej sprawie J. J. był już skazany wyrokiem z dnia 30 grudnia 2016 r. na karę roku pozbawienia wolności, a czyn przypisany w tej sprawie popełnił w dniu 24 września 2018 r., czyli w okresie, gdy nie zakończył się jeszcze okres próby z poprzedniego wyroku. Sąd Najwyższy podkreślił, że uchybienie to miało źródło w wadliwym wniosku prokuratora, ale sąd dysponował kartą karną wykazującą wcześniejsze skazanie. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W., wskazując na konieczność uwzględnienia art. 69 § 1 k.k. oraz wadliwości wniosku prokuratora.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd może orzec karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania wyłącznie wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 69 § 1 k.k. jednoznacznie wyklucza możliwość warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności wobec osoby, która w momencie popełnienia czynu była już skazana na karę pozbawienia wolności, nawet jeśli jej wykonanie zostało warunkowo zawieszone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (w sensie procesowym, gdyż wyrok został uchylony)

Strony

NazwaTypRola
J. J.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 209 § § 1a

Kodeks karny

Czyn polegający na uchylaniu się od wykonania obowiązku alimentacyjnego.

k.k. art. 69 § § 1

Kodeks karny

Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest możliwe tylko wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności.

Pomocnicze

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy uwzględnienia wniosku prokuratora o skazanie bez rozprawy.

k.p.k. art. 335 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wniosku prokuratora o skazanie bez rozprawy i uzgodnienia kary.

k.k. art. 31 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy popełnienia nowego przestępstwa w warunkach recydywy.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 1 § pkt 93

Zmiana art. 535 § 5 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym od 5 października 2019 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skazany był już wcześniej karany bezwzględną karą pozbawienia wolności, co wyklucza możliwość warunkowego zawieszenia kary na podstawie art. 69 § 1 k.k. Wniosek prokuratora o skazanie z warunkowym zawieszeniem kary był wadliwy, gdyż naruszał przepisy prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

nie może wszak budzić wątpliwości, w świetle przytoczonego przepisu, że sąd orzekając karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, może tak postąpić wyłącznie w stosunku do sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności. Z winy zatem zarówno prokuratury, jak i Sądu, doszło w tej sprawie do wydania wyroku opartego na błędnym zastosowaniu prawa materialnego i rozpoznania sprawy na posiedzeniu, ku czemu, wobec złożenia wadliwego wniosku w trybie art. 335§2 k.p.k. (w zakresie wymierzenia uzgodnionej z oskarżonym kary, która w realiach tej sprawy nie mogła być orzeczona), w ogóle nie było podstaw.

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący

Jerzy Grubba

sprawozdawca

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 69 § 1 k.k. w kontekście wcześniejszego skazania na karę pozbawienia wolności oraz dopuszczalności wniosków prokuratora w trybie art. 335 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazania za niealimentację i wcześniejszego skazania na bezwzględną karę pozbawienia wolności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne błędy proceduralne i materialne, które mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet w trybie kasacji. Jest to przykład na to, jak ważne jest dokładne sprawdzanie przeszłości karnej skazanego.

Sąd Najwyższy: Warunkowe zawieszenie kary nie dla recydywisty. Kluczowy błąd sądu i prokuratury.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 654/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 lutego 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)
‎
SSN Marek Pietruszyński
Protokolant Małgorzata Gierczak
w sprawie
J. J.
skazanego z art. 209§1a k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535§5 k.p.k.
na posiedzeniu w dniu 27 lutego 2020r.
kasacji Prokuratora Generalnego
wniesionej na niekorzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 listopada 2018r. w sprawie sygn. akt II K (…)
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w
W.
UZASADNIENIE
J. J.
stanął pod zarzutem popełnienia czynu zakwalifikowanego z art. 209§1a k.k.
Sąd Rejonowy w W.  wyrokiem z dnia 23 listopada 2018r. w sprawie sygn. akt II K (…) uznał oskarżonego za winnego zarzuconego mu czynu i wymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zawiesił warunkowo na okres próby wynoszący 2 lata. Orzeczenie zawiera też rozstrzygnięcie o zobowiązaniu do wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego.
Wyrok uprawomocnił się nie będąc skarżony przez żadną ze stron.
Obecnie kasację od tego wyroku, na niekorzyść skazanego, wniósł Prokurator Generalny.
W kasacji zarzucono:
– rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego i materialnego, mianowicie art. 343§7 k.p.k. w zw. z art. 335§2 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wniosku prokuratora i wydaniu na posiedzeniu w dniu 23 listopada 2018r. wyroku skazującego J. J.  za czyn z art.
209§1a k.k. i orzeczenie na podstawie art. 69§1 k.k. uzgodnionej z oskarżonym kary 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby, podczas gdy w dacie popełnienia czynu, jak i w czasie orzekania w tej sprawie, sprawca był skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w W.  z dnia 30 grudnia 2016r., sygn. akt II K (…), na karę pozbawienia wolności.
Podnosząc wymieniony zarzut skarżący wniósł  o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 października 2019r. (zmienionym przez art.1 pkt 93 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz.1694).
Sąd Rejonowy w W. dopuścił się, niezależnie od konsekwencji procesowych, przede wszystkim rażącego naruszenia przepisu art. 69§1 k.k.
Nie może wszak budzić wątpliwości, w świetle przytoczonego przepisu, że sąd orzekając karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, może tak postąpić wyłącznie w stosunku do sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie
był skazany na karę pozbawienia wolności
.
Tymczasem
J. J.
wyrokiem z dnia 30 grudnia 2016r. w sprawie II K (…)  został skazany przez Sąd Rejonowy w W.  na karę roku pozbawienia wolności z zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 5 lata (wyrok uprawomocnił się 28 listopada 2017r. – k. 7 akt SN). Ponieważ zaś czyn przypisany w niniejszej sprawie popełnił w dniu 24 września 2018r., stwierdzić należy, że w tym czasie był już skazany na karę pozbawienia wolności, której wykonywanie – okres próby – nie zakończyło się przed dniem wyrokowania.
Opisane naruszenie prawa miało charakter rażący i w sposób istotny wpłynęło na treść wydanego w sprawie wyroku.
Sąd Najwyższy dostrzega i to, że uchybienie zaistniałe w niniejszej sprawie ma swoje źródło w wadliwym wniosku prokuratora, ale jednocześnie stwierdzić trzeba, że Sąd dysponował kartą karną, która wykazywała skazanie z 30 grudnia 2016r. (k. 27 akt II K […]/18).
Z winy zatem zarówno prokuratury, jak i Sądu, doszło w tej sprawie do wydania wyroku opartego na błędnym zastosowaniu prawa materialnego i rozpoznania sprawy na posiedzeniu, ku czemu,
wobec złożenia wadliwego wniosku w trybie art. 335§2 k.p.k. (w zakresie wymierzenia uzgodnionej z oskarżonym kary, która w realiach tej sprawy nie mogła być orzeczona), w ogóle nie było podstaw.
Co więcej, trudno przyjąć też, że w niniejszej sprawie okoliczności popełnienia przestępstwa nie budziły wątpliwości w rozumieniu  art. 335§1 k.p.k., skoro Sąd rozpoznający sprawę z jednej strony nie dysponował wiedzą, że sprawca był już przed popełnieniem zarzuconego czynu karany za inne przestępstwo przeciwko rodzinie, a z drugiej, że dopuścił się tego wcześniejszego przestępstwa w warunkach art. 31§2 k.k., co mogło mieć znaczenie i w niniejszej sprawie.
Zważywszy na powyższe, kasację należało uznać za oczywiście zasadną i uchylić zaskarżony wyrok, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd winien rozstrzygnąć ją mając na uwadze treść art. 69§1 k.k., ale przede wszystkim to, że wniosek prokuratora złożony w niniejszej sprawie zawiera wadę, która nie pozwala na jego uwzględnienie.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI