IV KK 652/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, umarzając postępowanie z powodu przedawnienia karalności wykroczenia polegającego na wypalaniu trawy, wskazując na rażące naruszenie prawa procesowego przy wydaniu wyroku nakazowego.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, który uznał J. A. za winnego wykroczenia z art. 82 § 1 k.w. (niedozwolone używanie ognia). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie z powodu przedawnienia. Uzasadnienie wskazało na rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na wydaniu wyroku nakazowego mimo istnienia wątpliwości co do sprawstwa i winy obwinionego, a także co do kwalifikacji prawnej czynu.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść ukaranego J. A. od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II W (…), którym obwiniony został uznany za winnego wykroczenia z art. 82 § 1 pkt 1 k.w. (niedozwolone używanie otwartego ognia poprzez wypalanie trawy na ognisku) i ukarany naganą. Wyrok nakazowy uprawomocnił się z dniem 23 listopada 2016 r. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 93 § 2 k.p.s.w., poprzez wydanie wyroku nakazowego w sytuacji, gdy wystąpiły wątpliwości co do sprawstwa i winy obwinionego oraz kwalifikacji prawnej czynu. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, obciążając kosztami Skarb Państwa. Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie nakazowe jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. W niniejszej sprawie wątpliwości dotyczyły zarówno sprawstwa, jak i winy, a także tego, czy palenie trawy na palenisku o powierzchni 1m² stanowiło używanie otwartego ognia w strefie zagrożenia wybuchem lub w miejscu umożliwiającym zapalenie się materiałów palnych, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Ponieważ zarzucane wykroczenie miało miejsce 5 sierpnia 2016 r., jego karalność ustała 5 sierpnia 2019 r. z uwagi na przedawnienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie wyroku nakazowego jest dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że postępowanie nakazowe jest instytucją prawa procesowego zastrzeżoną dla najbardziej oczywistych przypadków, gdzie materiał dowodowy jest jednoznaczny. W niniejszej sprawie wątpliwości co do sprawstwa, winy oraz kwalifikacji prawnej czynu (zgodnie z rozporządzeniem o ochronie przeciwpożarowej) uniemożliwiały zastosowanie tej procedury.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
J. A.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. A. | osoba_fizyczna | ukaranego |
Przepisy (6)
Główne
k.p.s.w. art. 93 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Określa warunki dopuszczalności wydania wyroku nakazowego – brak wątpliwości co do okoliczności czynu i winy obwinionego.
k.p.s.w. art. 5 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku, gdy karalność czynu ustała.
k.w. art. 45 § § 1
Kodeks wykroczeń
Określa termin przedawnienia karalności wykroczeń – 3 lata od popełnienia czynu.
Pomocnicze
k.w. art. 82 § § 1 pkt 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy niedozwolonego używania otwartego ognia, które może spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnianie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji art. § 4 § ust. 1 i 5
Dotyczy warunków używania otwartego ognia na terenach budowlanych i innych obiektach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydanie wyroku nakazowego w sytuacji wystąpienia wątpliwości co do sprawstwa i winy obwinionego. Niewłaściwa kwalifikacja prawna czynu w kontekście przepisów rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej. Przedawnienie karalności wykroczenia.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym wydanie wyroku nakazowego jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości Postępowanie nakazowe jest bowiem instytucją prawa procesowego, której stosowanie zastrzeżono do najbardziej oczywistych przypadków, gdzie materiał dowodowy istniejący w aktach sprawy jest tak jednoznaczny, że nie nasuwa żadnych istotnych wątpliwości, co do winy i okoliczności popełniania zarzuconego czynu
Skład orzekający
Andrzej Tomczyk
przewodniczący
Piotr Mirek
sprawozdawca
Marek Pietruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania nakazowego w sprawach o wykroczenia oraz kwestii przedawnienia karalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów o ochronie przeciwpożarowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur prawnych, nawet w przypadku wykroczeń, a także jak ważna jest prawidłowa kwalifikacja prawna czynu i uwzględnienie przedawnienia.
“Sąd Najwyższy: Wyrok nakazowy nie dla niejasnych spraw o wykroczenia!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KK 652/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk (przewodniczący) SSN Piotr Mirek (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński Protokolant Małgorzata Gierczak w sprawie J. A. ukaranego z art. 82 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 11 grudnia 2019 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II W (…) uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. umarza postępowanie, a kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w K., wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II W (…), po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu nakazowym, uznał obwinionego J. A. za winnego tego, że w dniu 5 sierpnia 2016 r., około godziny 20.05, w miejscowości R., w sposób niedozwolony używał otwartego ognia poprzez wypalanie trawy na ognisku, co stanowiło wykroczenie z art. 82 § 1 pkt 1 k.w. i za to wymierzył mu karę nagany. Wobec niezłożenia sprzeciwu wyrok nakazowy uprawomocnił się z dniem 23 listopada 2016 r. Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości na korzyść oskarżonego. Skarżący zarzucił orzeczeniu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 93 § 2 k.p.s.w., polegające na wydaniu wyroku nakazowego w sytuacji, gdy w sprawie wystąpiły wątpliwości co do sprawstwa i winy obwinionego, w szczególności w zakresie uznania, że jego zachowanie wyczerpało ustawowe znamiona wykroczenia z art. 82 § 1 pkt 1 k.w. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, a to pozwalało na uwzględnienie jej w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Analiza akt sprawy każe stwierdzić, że zaskarżony wyrok nakazowy został wydany z rażącym naruszeniem prawa procesowego wskazanym w kasacji, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Rację ma skarżący wskazując, że wydanie wyroku w postępowaniu nakazowym jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości, o czym stanowi wprost art. 93 § 2 k.p.s.w. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że brak owych wątpliwości oznacza, że nie ma ich zarówno odnośnie sprawstwa danego czynu, jak i winy obwinionego, z uwzględnieniem zarówno jego wyjaśnień, jak i innych dowodów przeprowadzonych w toku czynności wyjaśniających. Postępowanie nakazowe jest bowiem instytucją prawa procesowego, której stosowanie zastrzeżono do najbardziej oczywistych przypadków, gdzie materiał dowodowy istniejący w aktach sprawy jest tak jednoznaczny, że nie nasuwa żadnych istotnych wątpliwości, co do winy i okoliczności popełniania zarzuconego czynu (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2014 r., III KK 143/14, LEX nr 1545148). Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Słusznie podnosi się w kasacji, że zarzucane obwinionemu zachowanie należało oceniać w kontekście zakazów wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów ( Dz.U. z 2010 r. nr 109, poz. 719). W realiach niniejszej sprawy wymagało to rozstrzygnięcia czy palenie przez obwinionego wykoszonej trawy na usytuowanym na jego posesji palenisku o powierzchni 1m 2 było w rozumieniu przepisu § 4 ust. 1 i 5 wymienionego rozporządzenia używaniem otwartego ognia w strefie zagrożenia wybuchem, w miejscu występowania materiałów niebezpiecznych pożarowo lub w miejscu umożliwiającym zapalenie się materiałów palnych albo sąsiednich obiektów. Materiał dowodowy przedstawiony Sądowi z wnioskiem o ukaranie nie był na tyle jednoznaczny, aby pozwalał udzielić na to pytanie twierdzącej odpowiedzi i tym samym umożliwiał przyjęcie, że obwiniony dokonywał określonych w art. 82 § 1 pkt 1 k.w. czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnianie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji i polegają na niedozwolonym używaniu otwartego ognia, a to implikowało konieczność przeprowadzenia przewodu sądowego. Wobec tego, że zarzucanego mu wykroczenia J. A. miał się dopuścić w dniu 5 sierpnia 2016 r., przedawnienie jego karalności, zgodnie treścią art. 45 § 1 k.w., nastąpiło w dniu 5 sierpnia 2019 r. Stąd też, uchylenie zaskarżonego wyroku musiało skutkować wydaniem przez Sąd Najwyższy orzeczenia następczego – umorzenia postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w., przy jednoczesnym obciążeniu kosztami postępowania w sprawie Skarbu Państwa. ał
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI