IV KK 648/19

Sąd Najwyższy2020-05-21
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
uszkodzenie mienianaprawienie szkodykasacjaSąd Najwyższyprawo karnekodeks karnyart. 288 k.k.art. 46 k.k.

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za uszkodzenie pojazdu, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Obrońca skazanego za uszkodzenie pojazdu złożył kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego i orzekł obowiązek naprawienia szkody. Zarzuty dotyczyły naruszenia przepisów procesowych i materialnych, w tym art. 46 § 1 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za bezzasadną, wskazując na brak istotnego wpływu podnoszonych uchybień na treść wyroku.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego D. O., który został uznany za winnego uszkodzenia pojazdu i skazany na 5 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, orzekając wobec skazanego obowiązek naprawienia szkody na rzecz ubezpieczyciela w kwocie 6.415,81 zł. Obrońca w kasacji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.) poprzez nienależyte rozważenie zarzutów apelacji, a także naruszenie prawa materialnego (art. 46 § 1 k.k.) przez jego błędne zastosowanie. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych są chybione, a sąd odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 46 § 1 k.k., Sąd Najwyższy wskazał, że w kasacji nie kwestionowano prawa ubezpieczyciela do odszkodowania, lecz podnoszono brak umocowania osoby występującej w jego imieniu. Sąd uznał, że doszło do naruszenia art. 51 § 2 k.p.k., ale nie miało ono istotnego wpływu na treść wyroku, gdyż faktem jest pokrycie szkody przez ubezpieczyciela i istniała podstawa do świadczenia kompensacyjnego. Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa koszty zastępstwa procesowego na rzecz adwokata oraz zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzuty te są chybione, a sąd odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy odwołał się do oceny materiału dowodowego dokonanej przez sąd I instancji i podał powody, dla których rozstrzygnięcie sądu I instancji było trafne, co wyklucza naruszenie art. 433 § 2 i 457 § 3 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
D. O.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinneobrońca
prokuratororgan_państwowyprokurator
C. S.A. V. z/s w W.spółkapokrzywdzony/ubezpieczyciel
adw. J. G., Kancelaria Adwokacka w K.innepełnomocnik

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 288 § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za uszkodzenie mienia.

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Obligatoryjne orzeczenie obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem lub jej części.

Pomocnicze

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia środka kompensacyjnego przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu odwoławczego do rozważenia zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wymogi uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 51 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymogi dotyczące dokumentowania umocowania do działania w imieniu strony.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Tryb posiedzenia Sądu Najwyższego w przedmiocie kasacji.

k.p.k. art. 49 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Uprawnienie ubezpieczyciela do odszkodowania po pokryciu szkody.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Naruszenia przepisów procesowych nie miały istotnego wpływu na treść wyroku. Fakt pokrycia szkody przez ubezpieczyciela uzasadniał orzeczenie obowiązku naprawienia szkody.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.) przez nienależyte rozważenie zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Rażące naruszenie prawa materialnego (art. 46 § 1 k.k.) przez jego błędne zastosowanie w sytuacji braku podstaw do jego zastosowania. Przyjęcie przez Sąd II instancji, iż zaszły przesłanki obligatoryjnego orzeczenia środka kompensacyjnego, w sytuacji gdy złożenie takiego wniosku nie zostało prawidłowo udokumentowane.

Godne uwagi sformułowania

kasację wniesioną przez obrońcę skazanego oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną nie jest zadaniem Sądu kasacyjnego ponowne ocenianie dowodów do czego faktycznie dąży kasacja faktem niewątpliwym jest pokrycie szkody przez ubezpieczyciela po przesądzeniu sprawstwa i winy oskarżonego, a więc uchyleniu wyroku jedynie w części dotyczącej orzeczenia wydanego na podstawie art. 46 § 1 k.k. (jak żądał skarżący), Sąd odwoławczy wezwałby tylko do przedstawienia dokumentu umocowania do dochodzenia roszczenia w imieniu ubezpieczyciela.

Skład orzekający

Krzysztof Cesarz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym (art. 46 k.k.) oraz wymogów formalnych związanych z reprezentacją strony i zakresem kontroli kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki postępowania kasacyjnego. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania karnego, jakim jest naprawienie szkody, oraz procedury kasacyjnej. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie karnym.

Sąd Najwyższy o naprawieniu szkody w sprawach karnych: kluczowe znaczenie ma faktyczne pokrycie kosztów.

Dane finansowe

WPS: 6415,81 PLN

naprawienie szkody: 6415,81 PLN

koszty zastępstwa procesowego: 442,8 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 648/19
POSTANOWIENIE
Dnia 21 maja 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Cesarz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 maja 2020 r.,
sprawy
D. O.
‎
skazanego z art. 288 § 1 k.k.
‎
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 5 listopada 2018 r., sygn. akt IV Ka (…),
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K.
‎
z dnia 8 stycznia 2018 r., sygn. akt II K (…),
postanowił
1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2) zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. J. G., Kancelaria Adwokacka w K. kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa 80/100) zł za sporządzenie i wniesienie kasacji,
3) zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w K.  wyrokiem z dnia 8 stycznia 2018 r., II K (…) uznał D. O.  za winnego tego, że
w dniu 18 maja 2016 r. w K.  dokonał uszkodzenia pojazdu marki O. o numerze rejestracyjnym (...) poprzez zarysowanie powłoki lakierniczej i wgniecenie powłoki blacharskiej pokrywy silnika, rozbicie dwóch reflektorów przednich, rozbicie lusterka lewego, powodując tym szkodę w wysokości 6415,81 złotych na rzecz C.  S.A. V. z/s w W. i B. O,
i na podstawie art. 288 § 1 k.k. skazał oskarżonego na 5 miesięcy pozbawienia wolności.
Apelacje złożyli: obrońca oskarżonego i prokurator.
Obrońca zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że oskarżony dopuścił się przypisanego czynu, mimo że brak jest dowodów jego sprawstwa i winy, po czym wniósł o jego uniewinnienie albo uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Prokurator zarzucił m.in. „obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 46 § 1 k.k. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie orzeczenia względem oskarżonego D. O.  na rzecz C.  S.A. V. siedzibą w W. obowiązku naprawienia szkody w wysokości 6.415,81 złotych, w sytuacji, w której wobec naprawienia przez wskazaną spółkę wyrządzonej w dniu 18 maja 2016 roku przez D. O.  szkody, jak również wobec złożenia przez C.  S.A. V.  z siedzibą w W.  wniosku o uznanie za pokrzywdzonego oraz naprawienie szkody, jej orzeczenie było na gruncie art. 46 § 1 k.k. obligatoryjne.”
Skarżący wniósł o zmianę wyroku przez orzeczenie na podstawie art. 46 § 1 k.k. od oskarżonego na rzecz ubezpieczyciela kwoty 6.415,81 zł
Wyrokiem z dnia 5 listopada 2018 r., IV Ka (…), Sąd Okręgowy w K.  zmienił zaskarżony wyrok m. in. w ten sposób, że dodał punkt o brzmieniu: „na mocy art. 46 § 1 k.k. orzeka wobec oskarżonego D. O.  środek kompensacyjny w postaci obowiązku naprawienia szkody wyrządzanej przestępstwem przypisanym w pkt I wyroku poprzez zapłatę na rzecz C.  TU. S. A. V.  z siedzibą w W. kwoty 6.415,81 zł (sześć tysięcy czterysta piętnaście złotych i 81/00) zł”.
W kasacji obrońca skazanego zarzucił :
„1) rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., polegające na nienależytym rozważeniu zarzutu zawartego w apelacji obrońcy skazanego, a w konsekwencji:
rażące naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to art. 46 § 1 ustawy z dnia 06.06.1997 r. kodeks karny (dalej
„kk”),
poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji braku podstaw do jego zastosowania.
Z ostrożności
procesowej, na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd zarzutów kasacji wskazanych w punkcie 1 powyżej (...) :
2) rażące naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to art. 46 § 1 kk w zw. z art. 51 §1 k.p.k., polegające na przyjęciu przez Sąd II instancji, iż w stanie faktycznym sprawy zaszły przesłanki obligatoryjnego orzeczenia wobec skazanego środka kompensacyjnego, tj. przyjęciu, że pokrzywdzony C. TU S.A. V.  złożył wniosek o orzeczenie środka kompensacyjnego, o którym mowa w art. 46 §1 kk, w sytuacji gdy złożenie takiego wniosku nie zostało prawidłowo udokumentowane.”
Obrońca w konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.
Prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wnioskowi prokuratora nie można odmówić słuszności.
W kasacji w rzeczywistości sformułowano dwa zarzuty.
Pierwszy, to naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. i 457 § 3 k.p.k., przez nienależyte rozważanie zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, co wynika jednak dopiero z uzasadnienia kasacji. Argumentacja tam zawarta jest jednak chybiona. Sąd odwoławczy nie tylko odwołał się do oceny materiału dowodowego dokonanej przez Sąd I instancji, wskazującej na sprawstwo oskarżonego (s. 5 – 6 i 9 jego motywów), ale również podał, dlaczego trafne jest rozstrzygnięcie Sądu I instancji (zob. s. 10 uzasadnienia Sądu Okręgowego). Bezpodstawny zatem jest zarzut naruszenia art. 433 § 2 i 457 § 3 k.p.k. Nie jest zadaniem Sądu kasacyjnego ponowne ocenianie dowodów do czego faktycznie dąży kasacja, skoro nie stwierdzono zarzucanych uchybień.
Drugi zarzut wytyka naruszenie prawa materialnego w postaci art. 46 § 1 k.k. Zarzut ten jest niezasadny dlatego, że w istocie w kasacji nie kwestionuje się prawa ubezpieczyciela do odszkodowania, czyli faktu, że pokrył on szkodę, a zatem uprawnienia wynikającego z art. 49 § 3 k.p.k., lecz podnosi się brak umocowania osoby wskazanej na k. 111 (kopia – k. 101) do występowania w imieniu ubezpieczyciela. Rzeczywiście, brak jest pełnomocnictwa do działania w imieniu ubezpieczyciela tej właśnie osoby. Doszło zatem do rażącego naruszenia, ale art. 51 § 2 k.p.k. Skarżący nie wykazał jednak, że mogło ono mieć istotny wpływ na treść wyroku. Jak wspomniano, faktem niewątpliwym jest pokrycie szkody przez ubezpieczyciela (C. S.A.). Istniała więc podstawa do świadczenia kompensacyjnego na podstawie art. 46 § 1 k.k. Niepewność co do umocowania osoby wskazanej na k. 111 mogła skutkować orzeczeniem obowiązku naprawienia szkody z tej samej podstawy prawnej (fakultatywnie), bez potrzeby weryfikacji pełnomocnictwa. Po przesądzeniu sprawstwa i winy oskarżonego, a więc uchyleniu wyroku jedynie w części dotyczącej orzeczenia wydanego na podstawie art. 46 § 1 k.k. (jak żądał skarżący), Sąd odwoławczy wezwałby tylko do przedstawienia dokumentu umocowania do dochodzenia roszczenia w imieniu ubezpieczyciela. Po uzupełnieniu tego braku Sąd zobligowany byłby do ponownego orzeczenia obowiązku naprawnienia szkody na rzecz ubezpieczyciela na tej samej podstawie – z art. 46 § 1 k.k.
Z wszystkich przytoczonych wyżej względów oddalono kasację jako oczywiście bezzasadną.