IV KK 639/21

Sąd Najwyższy2022-01-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i obowiązkom rodzicielskimŚrednianajwyższy
kara grzywnypostępowanie nakazowekasacjaSąd Najwyższynaruszenie prawa procesowegoart. 209 k.k.art. 502 k.p.k.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary grzywny, uznając, że przekroczyła ona dopuszczalny limit 200 stawek dziennych w postępowaniu nakazowym.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego poprzez orzeczenie kary grzywny w wysokości 300 stawek dziennych, co przekracza limit 200 stawek dziennych określony w art. 502 § 1 k.p.k. dla postępowania nakazowego. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary grzywny i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji, wskazując na konieczność przestrzegania limitów kary grzywny w postępowaniu nakazowym.

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W., który skazał J. B. za przestępstwo z art. 209 § 1a k.k. (uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego) i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych, ustalając wartość jednej stawki na 10 zł. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując, że zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k., w postępowaniu nakazowym można orzec grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w Izbie Karnej, uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy przekroczył dopuszczalny limit kary grzywny w postępowaniu nakazowym, co stanowi rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania, nakazując uwzględnienie wskazanych uchybień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. kara grzywny w postępowaniu nakazowym nie może przekraczać 200 stawek dziennych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 502 § 1 k.p.k. jednoznacznie określa górną granicę kary grzywny, która może być orzeczona w postępowaniu nakazowym. Wymierzenie kary grzywny powyżej tej granicy stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej kary grzywny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)

Strony

NazwaTypRola
J. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 502 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wyrok nakazowy może orzec karę ograniczenia wolności lub grzywnę, przy czym wysokość grzywny nie może przekraczać 200 stawek dziennych albo 200 000 złotych.

k.k. art. 209 § § 1a

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara grzywny orzeczona w wyroku nakazowym przekroczyła dopuszczalny limit 200 stawek dziennych określony w art. 502 § 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się oczywiście zasadna rażące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 502 § 1 k.p.k. kształtując karę grzywny na wskazanym wyżej poziomie Sąd I instancji dopuścił się obrazy przepisu art. 502 § 1 k.p.k. o charakterze rażącym i mającym istotny wpływ na treść wyroku.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Jerzy Grubba

członek

Paweł Wiliński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację art. 502 § 1 k.p.k. w zakresie limitów kary grzywny w postępowaniu nakazowym."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania nakazowego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą limitów kar w postępowaniu nakazowym, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kara grzywny w postępowaniu nakazowym: Sąd Najwyższy przypomina o limitach!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 639/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 stycznia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)
Protokolant Łukasz Biernacki
w sprawie
J. B. (B.)
‎
skazanego z art. 209 § 1a k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 25 stycznia 2022 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
na korzyść skazanego
‎
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W.
‎
z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt II K
[…]
na podstawie art. 535 § 5 k.p.k.
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny i w tym zakresie przekazuje sprawę J. B. Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
J. B. został oskarżony o to, że w okresie od 1 października 2017 r. do października 2018 r. w P. uchylał się od wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci B., K. i N. oraz X. rodzeństwa B., określonego co do wysokości prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. III RC
[…]
, na mocy którego został zobowiązany do łożenia na utrzymanie dzieci kwoty po 500 zł miesięcznie na każde z nich, przy czym łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości przekracza równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych, czym naraził pokrzywdzonych na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. o przestępstwo z art. 209 § 1a k.k.
Wyrokiem nakazowym z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt II K
[…]
, Sąd Rejonowy w W. uznał oskarżonego J. B. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 209 § 1a k.k., za który wymierzył mu karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 10 złotych oraz obciążył oskarżonego kosztami postępowania sądowego, w tym opłatą.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się z dniem 28 lutego 2019 r.
Kasację od wskazanego wyżej wyroku Sądu Rejonowego wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył orzeczenie w zakresie rozstrzygnięcia o karze, na korzyść oskarżonego J. B. zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa procesowego, tj. art. 502 § 1 k.p.k., poprzez orzeczenie wobec J. B. w postępowaniu nakazowym kary grzywny w wysokości 300 stawek dziennych przy ustaleniu, że jedna stawka odpowiada kwocie 10 zł, podczas gdy wskazany wyżej przepis ustawy dopuszcza wymierzenie kary ograniczenia wolności lub grzywny w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200 000 zł”.
Podnosząc powyższe, autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, co skutkowało jej uwzględnieniem w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec jedynie karę ograniczenia wolności lub grzywnę, przy czym wysokość grzywny nie może przekraczać 200 stawek dziennych albo 200 000 złotych. Treść ww. przepisu w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości określa górną granicę kary grzywny, która może być orzeczenia w tym trybie. Wymierzenie kary grzywny powyżej tej granicy stanowi rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku
(zob.
m.in. w
yrok Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt II KK 328/17
, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt
IV KK 429/10,
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2020 r., sygn. V KK 274/19).
Tymczasem Sąd Rejonowy w W. wyrokiem nakazowym wydanym w sprawie II K
[…]
skazał oskarżonego za czyn z art. 209 § 1a k.k. i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych, a więc w rozmiarze przekraczającym wymiar wskazany w art. 502 § 1 k.p.k. Nie ulega zatem wątpliwości, że kształtując karę grzywny na wskazanym wyżej poziomie Sąd I instancji dopuścił się obrazy przepisu art. 502 § 1 k.p.k. o charakterze rażącym i mającym istotny wpływ na treść wyroku.
Z uwagi na powyższe uchybienie niezbędne było uchylenie orzeczenia Sądu Rejonowego w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze grzywny i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Rozstrzygając sprawę ponownie Sąd Rejonowy w W. będzie zobowiązany do wzięcia pod uwagę powyższych uwag i respektowania reguł określonych w art. 502 § 1 k.p.k.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI