IV KK 62/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach wyrokiem nakazowym z dnia 6 listopada 2025 r. uznał K.S. winnym popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego bez uprawnień w dniu 24 września 2025 r. Wymierzono mu karę grzywny w wysokości 1500 zł oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Wyrok stał się prawomocny z dniem 26 listopada 2025 r. Kasację na korzyść obwinionego wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Wskazał, że w dniu zdarzenia obwiniony posiadał ważne prawo jazdy, które zostało mu wydane wcześniej, a decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i zatrzymaniu dokumentu zapadła po dacie popełnienia czynu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że zaskarżone orzeczenie zapadło z rażącą obrazą art. 94 § 1 k.w. Podkreślono, że w momencie kontroli obwiniony okazał dokument prawa jazdy, a zatrzymanie go nastąpiło po tej dacie. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i uniewinnił K.S. od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'brak uprawnień' w kontekście art. 94 § 1 k.w., stosowanie postępowania nakazowego w sprawach wykroczeń, moment zawieszenia uprawnień do kierowania pojazdami.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy prawo jazdy zostało zatrzymane po dacie popełnienia czynu, ale przed wydaniem prawomocnego wyroku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kierowanie pojazdem mechanicznym w dniu, w którym wydano decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i zatrzymano prawo jazdy, ale przed doręczeniem tej decyzji, stanowi wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. (prowadzenie pojazdu bez uprawnień), jeśli kierowca posiadał ważne prawo jazdy wydane wcześniej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi wykroczenia, jeśli kierowca posiadał ważne prawo jazdy w momencie kontroli, a decyzja o zawieszeniu uprawnień zapadła później.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że w momencie kontroli obwiniony posiadał ważne prawo jazdy. Zatrzymanie dokumentu i skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nastąpiło po dacie popełnienia czynu, co oznacza, że obwiniony nie wyczerpał znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.
Czy okoliczności popełnienia wykroczenia i wina obwinionego budzą wątpliwości w sytuacji, gdy obwiniony okazał ważne prawo jazdy, a decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji zapadła później?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okoliczności i wina budzą wątpliwości, co wyklucza możliwość wydania wyroku nakazowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że tryb nakazowy jest przewidziany dla spraw oczywistych, gdzie brak wątpliwości co do winy i znamion czynu. W tej sprawie istniały wątpliwości co do posiadania uprawnień, co uniemożliwiało zastosowanie postępowania nakazowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.S. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (19)
Główne
k.w. art. 94 § § 1
Kodeks wykroczeń
Prowadzenie pojazdu mechanicznego na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, nie mając do tego uprawnienia.
Pomocnicze
k.w. art. 94 § § 3
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 24 § § 1a
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 24 § § 3
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 29 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 29 § § 2
Kodeks wykroczeń
k.p.w. art. 93 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Możliwość wydania wyroku nakazowego w sprawach o wykroczenia.
k.p.w. art. 93 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Warunek braku wątpliwości co do okoliczności czynu i winy obwinionego do wydania wyroku nakazowego.
k.p.w. art. 118 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 118 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 119 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Możliwość rozpoznania kasacji na posiedzeniu w składzie jednoosobowym.
k.p.w. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Uchylenie wyroku i uniewinnienie.
k.p.k. art. 638
Kodeks postępowania karnego
u.o.p.k. art. 3 § ust. 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
u.o.p.k. art. 21 § pkt 2
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
p.r.d. art. 135 § ust. 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Podstawa zatrzymania prawa jazdy.
u.k.p. art. 104a § ust. 1
Ustawa o kierujących pojazdami
Skutek zawieszenia uprawnień do kierowania pojazdami.
u.k.p. art. 104a § ust. 5
Ustawa o kierujących pojazdami
Uznanie za nieposiadającego uprawnień w okresie zawieszenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obwiniony posiadał ważne prawo jazdy w dniu popełnienia czynu. • Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i zatrzymaniu prawa jazdy zapadła po dacie popełnienia czynu. • Okoliczności czynu i wina obwinionego budziły wątpliwości, co wykluczało zastosowanie postępowania nakazowego.
Godne uwagi sformułowania
przez brak wymaganych uprawnień w rozumieniu art. 94 § 1 k.w. należy rozumieć zarówno sytuację, gdy dana osoba w ogóle nie uzyskała uprawnień do prowadzenia pojazdu określonej kategorii [...], utraciła je w wyniku cofnięcia [...], lub posiadając de facto takie uprawnienia nie może w danej chwili ich realizować i z nich korzystać z uwagi np. na ich czasowe "zawieszenie" • samo wysłanie takiego wniosku nie jest równoznaczne z zawieszeniem uprawnień do kierowania pojazdami. • również wydanie przez właściwy organ decyzji administracyjnej jedynie o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie oznacza automatycznego zawieszenia uprawnień do kierowania pojazdami • tryb nakazowy jest postępowaniem uproszczonym przewidzianym dla spraw o charakterze oczywistym, gdzie materiał dowodowy zgromadzony w fazie przedprocesowej w sposób jednoznaczny przesądza o odpowiedzialności obwinionego
Skład orzekający
Jacek Błaszczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'brak uprawnień' w kontekście art. 94 § 1 k.w., stosowanie postępowania nakazowego w sprawach wykroczeń, moment zawieszenia uprawnień do kierowania pojazdami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy prawo jazdy zostało zatrzymane po dacie popełnienia czynu, ale przed wydaniem prawomocnego wyroku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, nawet w pozornie prostych sprawach wykroczeniowych, i jak błąd proceduralny może prowadzić do uniewinnienia. Pokazuje też, że posiadanie dokumentu prawa jazdy w momencie kontroli jest kluczowe.
“Jechał bez uprawnień, ale miał prawo jazdy? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy kierowca jest niewinny.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.